Niềm tự hào Chất Việt

Trong một thế giới mà khoảng cách địa lý ngày càng trở nên nhỏ bé, người Việt có thể bước ra ngoài biên giới bằng một sản phẩm, một món ăn, một thiết kế, một câu chuyện hay đơn giản là cách mình sống. Với phụ nữ Việt Nam, “chất Việt” không chỉ nằm trong tà áo dài, nếp nhà hay sự đảm đang. Đó còn là bản lĩnh, khả năng thích ứng, sức sáng tạo và cách họ mang những giá trị của quê hương bước vào thế giới hiện đại.

 Ảnh minh họa

Ảnh minh họa

Có những lúc, ta nhận ra mình là người Việt Nam từ những điều rất nhỏ. Một món ăn mẹ nấu. Mùi nước mắm trong căn bếp. Tiếng rao trên phố. Một câu "Ăn cơm chưa?" thay cho lời chào, lời hỏi thăm cho mọi cuộc gặp gỡ của mọi đối tượng. Chiếc áo dài trong ngày đặc biệt. Cách người phụ nữ trong gia đình luôn nhớ ngày giỗ, ngày Tết, nhớ món ăn người này thích, nhớ người kia đang có chuyện buồn… Những điều ấy tưởng như bình thường đến mức ta không gọi tên. Nhưng khi đi xa, chúng bỗng trở thành một phần căn cước.

Trong một thế giới phẳng, nơi con người có thể làm việc với nhau từ những múi giờ khác nhau, một cô gái Việt có thể bán sản phẩm cho khách hàng ở nửa vòng trái đất, một nhà thiết kế Việt có thể đưa cảm hứng từ văn hóa dân tộc vào bộ sưu tập quốc tế, một nữ doanh nhân có thể xây dựng thương hiệu bằng những nguyên liệu, câu chuyện và giá trị của quê hương… Khi ấy, "chất Việt" không còn chỉ là điều để nhớ. Nó trở thành thứ có thể được tạo ra, được làm mới và được mang đi xa.

Chất Việt không phải là một chiếc khuôn

Nói đến phụ nữ Việt Nam, người ta thường nhắc đến sự dịu dàng, đảm đang, chịu thương chịu khó, giàu tình cảm, biết vun vén gia đình… Đó đều là những phẩm chất đáng trân trọng. Nhưng nếu chỉ nhìn phụ nữ Việt qua những phẩm chất ấy, "chất Việt" rất dễ bị biến thành một chiếc khuôn.

Người phụ nữ không nhất thiết phải hy sinh mới là người phụ nữ Việt Nam. Không phải cứ nhẫn nhịn mới là dịu dàng. Không phải cứ gánh hết việc gia đình mới là đảm đang. Và càng không nên lấy khả năng chịu đựng của phụ nữ làm thước đo cho vẻ đẹp của họ.

Trong xã hội hôm nay, người phụ nữ Việt có rất nhiều cách để thể hiện tình yêu với gia đình, cộng đồng và đất nước. Có người làm mẹ, làm vợ, làm con gái. Có người làm nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư, nhà báo, nghệ sĩ, doanh nhân. Có người khởi nghiệp từ một căn bếp nhỏ rồi đưa sản phẩm Việt đến khách hàng quốc tế. Có người nghiên cứu văn hóa truyền thống và tìm cách kể lại bằng ngôn ngữ của thế hệ trẻ. Có người đi ra thế giới, học hỏi những điều mới rồi trở về tạo ra những thay đổi ngay trong cộng đồng của mình.

Họ khác nhau về nghề nghiệp, lựa chọn sống, cá tính và hoàn cảnh. Nhưng điểm chung có thể nằm ở một điều: Họ không để mình bị hòa tan khi hội nhập.

Lan tỏa văn hóa Việt

Một quốc gia không chỉ được biết đến qua những con số kinh tế hay những công trình lớn. Đất nước còn được thế giới nhận diện qua những câu chuyện rất đời thường. Một món ăn. Một nghề thủ công. Một thiết kế. Một cách ứng xử. Và một người phụ nữ! Đó cũng là lý do vai trò của phụ nữ trong việc lan tỏa văn hóa Việt ngày càng đáng chú ý.

Ảnh minh họa: AI

Ảnh minh họa: AI

Từ áo dài, lụa, gốm, mây tre, thổ cẩm đến ẩm thực, mỹ phẩm từ nguyên liệu bản địa, các sản phẩm thủ công hay những thương hiệu sáng tạo lấy cảm hứng từ văn hóa Việt, phía sau nhiều câu chuyện là những người phụ nữ vừa làm kinh doanh vừa làm công việc "kể chuyện". Họ không chỉ bán một sản phẩm. Họ kể cho khách hàng biết sản phẩm ấy đến từ đâu, vì sao nó có giá trị, những người nào đã tạo ra nó và câu chuyện văn hóa nào đứng phía sau.

Đó là một cách đưa Việt Nam ra thế giới rất mềm mại. Không cần những khẩu hiệu lớn. Chỉ cần một sản phẩm đủ tốt và một câu chuyện đủ thật.

Tự hào Việt không có nghĩa là khước từ thế giới

Có một điều đáng suy nghĩ là đôi khi chúng ta nói về niềm tự hào dân tộc như thể yêu cái của mình đồng nghĩa với việc phải đề cao nó hơn tất cả những thứ khác. Nhưng trong một thế giới phẳng, tự hào không nhất thiết phải là so sánh. Một người phụ nữ Việt có thể yêu áo dài nhưng vẫn mặc blazer khi làm việc. Có thể giữ cách nói chuyện, cách ứng xử của gia đình Việt nhưng làm việc trong một công ty đa quốc gia. Có thể tự hào về tiếng Việt nhưng sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Có thể yêu món ăn truyền thống nhưng cũng sẵn sàng thử những nền ẩm thực khác.

Hội nhập không phải là đánh mất mình. Hội nhập là biết mình là ai để có thể bước ra thế giới với tâm thế bình đẳng. Đó có lẽ là một trong những biểu hiện đẹp nhất của "chất Việt" hôm nay.

Và đặc biệt, là bản lĩnh của phụ nữ Việt. Lịch sử Việt Nam có rất nhiều hình ảnh phụ nữ gắn với những thời khắc lớn của đất nước. Nhưng "chất Việt" của phụ nữ hôm nay không nhất thiết phải được chứng minh bằng những câu chuyện phi thường. Nó có thể bắt đầu từ năng lực tự quyết cuộc đời mình. Một cô gái được học hành và có nghề nghiệp. Một người phụ nữ dám khởi nghiệp. Một người mẹ lựa chọn cách nuôi dạy con không lặp lại những định kiến mà thế hệ trước từng áp đặt lên mình. Một phụ nữ dân tộc thiểu số giữ nghề truyền thống của cộng đồng, đồng thời đưa sản phẩm lên nền tảng số. Một nữ doanh nhân đưa sản phẩm Việt đến thị trường quốc tế. Một người phụ nữ làm việc trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, nghệ thuật và tạo ra những giá trị mới.

Ở họ, truyền thống và hiện đại không nhất thiết đối lập. Chất Việt có thể nằm trong chính khả năng biến đổi. Bởi văn hóa nếu chỉ được cất giữ trong tủ kính thì rất dễ trở thành ký ức. Văn hóa chỉ thực sự sống khi có những thế hệ mới tiếp tục sử dụng, sáng tạo và kể lại nó bằng ngôn ngữ của thời đại mình.

Đừng chỉ giữ "chất Việt", hãy nâng tầm giá trị của nó

Có lẽ đã đến lúc chúng ta nhìn niềm tự hào Việt theo một cách khác. Không chỉ là xúc động khi nghe một bài hát Việt ở nơi xa. Không chỉ là khoảnh khắc thấy lá cờ Việt Nam xuất hiện trên trường quốc tế. Không chỉ là những lời khen dành cho phụ nữ Việt "giỏi việc nước, đảm việc nhà".

Niềm tự hào ấy cần được chuyển hóa thành chất lượng, sáng tạo và năng lực cạnh tranh. Một sản phẩm Việt phải đủ tốt để người tiêu dùng lựa chọn vì chất lượng, không chỉ vì lòng yêu nước. Một thương hiệu Việt phải đủ tử tế để xây dựng niềm tin lâu dài. Một câu chuyện văn hóa Việt phải đủ hấp dẫn để người nước ngoài muốn tìm hiểu thêm. Và một người phụ nữ Việt Nam phải có đủ tự tin để bước vào những không gian toàn cầu mà không cảm thấy mình nhỏ bé chỉ vì mình đến từ một đất nước đang phát triển.

Đó cũng là một góc nhìn nữ quyền rất đáng nói. Trao quyền cho phụ nữ không chỉ là trao cho họ cơ hội được nói. Đó còn là tạo điều kiện để tiếng nói ấy tạo ra giá trị. Khi một người phụ nữ làm chủ tri thức, nghề nghiệp, tài chính, lựa chọn sống và câu chuyện của chính mình, chị ấy không chỉ thay đổi cuộc đời mình. Chị ấy có thể trở thành một "đại sứ" rất tự nhiên cho những giá trị Việt Nam.

Thế giới càng phẳng, câu hỏi "Tôi là ai?" có lẽ càng trở nên quan trọng. Bởi khi mọi người có thể mặc những bộ quần áo giống nhau, nghe cùng một bản nhạc, sử dụng cùng một nền tảng mạng xã hội, ăn những món ăn có mặt ở khắp nơi, điều tạo nên sự khác biệt đôi khi lại chính là câu chuyện phía sau mỗi con người.

Với phụ nữ Việt Nam, câu chuyện ấy có thể bắt đầu từ những điều rất quen thuộc: Sự tinh tế, khả năng thích ứng, tình yêu gia đình, sự bền bỉ, óc sáng tạo, lòng nhân ái và ý thức về cội nguồn. Nhưng những giá trị ấy không cần phải đứng yên trong quá khứ. Chúng có thể bước lên sân khấu quốc tế. Có thể hiện diện trong phòng họp của một tập đoàn toàn cầu. Có thể nằm trong một sản phẩm xuất khẩu. Có thể xuất hiện trên một bộ sưu tập thời trang. Có thể trở thành một doanh nghiệp. Có thể là một phát minh. Có thể đơn giản là cách một người phụ nữ Việt tự tin giới thiệu mình với thế giới: Tôi là người Việt Nam. Và đây là câu chuyện tôi muốn kể về Việt Nam!

"Chất Việt", vì thế, không phải một thứ để chúng ta chỉ tự hào. Đó là một vốn văn hóa cần được hiểu, gìn giữ, sáng tạo và làm cho có giá trị. Và những người phụ nữ Việt Nam hôm nay hoàn toàn có thể là những người mang vốn ấy đi xa nhất bằng chính tài năng, bản lĩnh và lựa chọn của mình. 

Thạch Hương

Nguồn Phụ Nữ VN: https://phunuvietnam.vn/niem-tu-hao-chat-viet-238261110134746323.htm