Thương tiếng rao đêm

Màn đêm buông xuống, thành phố khẽ thu mình trong sự bình yên sau một ngày dài tất bật. Những con đường dần thưa bóng xe qua lại, từng ô cửa lặng lẽ tắt đèn, nhường chỗ cho khoảng không tĩnh mịch. Trong khoảnh khắc ấy, tiếng rao đêm cất lên, len lỏi qua từng con phố nhỏ, khẽ khàng mà day dứt như sợi chỉ mỏng khâu nối những phận đời.

Minh hoạ: BH

Minh hoạ: BH

Đêm trầm mặc. Con ngõ 131 nơi tôi sống nép mình bên đường Trần Phú, nhỏ đến mức hai chiếc xe máy đi ngược chiều phải nghiêng nhẹ để tránh nhau. Ban ngày, lối đi ấy điểm xuyết vài hàng quán nhỏ, tiếng cười nói rộn ràng hòa trong hương thơm của bún bò, cà phê. Nhưng khi phố lên đèn, con ngõ dường như khoác lên mình tấm áo khác, lặng lẽ và sâu trầm. Ánh đèn vàng hắt ra từ những ngôi nhà thưa thớt, mọi âm thanh như lùi xa, chỉ còn lại khoảng tối hun hút của màn đêm.

Chín giờ tối, những ngọn đèn trong nhà bắt đầu dịu xuống, tiếng rao đầu tiên vọng lại. “Ai chè đậu xanh, chè bắp, đậu ván không...” Giọng người phụ nữ kéo dài, khàn đục như đã đi qua biết bao con phố trước khi đến nơi này. Tiếng rao không lớn, nhưng đủ đánh thức một góc ký ức lặng im trong lòng người nghe.

Tôi ngồi bên cửa sổ, lặng nghe lời rao theo gió trôi ngang. Chiếc xe đẩy kẽo kẹt lăn trên mặt đường xi măng, ánh đèn vàng hắt xuống nồi chè còn nghi ngút khói. Người đàn bà đội chiếc nón lá cũ sờn, bóng lưng gầy in dài dưới ánh đèn đường. Bà bước chậm, vừa đi vừa rao như thể không chỉ bán hàng mà còn gửi vào đó cả một ngày dài nhọc nhằn mưu sinh.

Có lần gần nửa đêm, tôi bước ra mua một ly chè nóng. Bà vừa múc chè vừa cười hiền: “Bữa nay lạnh, ăn chút cho dễ ngủ”. Tôi cầm ly chè đứng trước hiên nhà, bất giác thấy thương một người xa lạ còn thức muộn hơn cả mình.

Đôi khi có người gọi lại. Cánh cửa hé mở, vài câu chuyện khe khẽ vang lên: “Cho con hai ly chè bắp nghe bác”. “Dạ, có liền. Chị ăn cho ấm bụng”. “Dạ, bác đi cẩn thận, bán mau hết rồi về nghỉ”.

Những lời đối đáp ngắn ngủi, mộc mạc nhưng đủ làm ấm cả con ngõ nhỏ. Người bán chè lại tiếp tục hành trình, tiếng rao xa dần rồi tan vào đêm sâu. Khoảng mười giờ, một âm thanh khác lại vang lên. “Bắp nướng, khoai nướng đây...”....

Giọng người đàn ông trầm và khỏe, mang theo hương thơm của than hồng. Mùi khoai nướng lan trong không khí, quyện cùng cái se lạnh của đêm khiến bụng người ta chợt cồn cào. Tôi từng thấy ông dừng lại nơi đầu hẻm, cặm cụi khơi bếp than đã lụi, đôi bàn tay chai sần lặng lẽ xoay từng củ khoai cho thấm đều hơi lửa. Ánh than đỏ hắt lên gương mặt sạm nắng, khắc sâu những nếp nhăn chồng chất theo năm tháng. Tiếng bánh xe nghiến nhẹ trên mặt đường khô khốc nghe như một tiếng thở dài.

Con ngõ nhỏ không chỉ lưu giữ tiếng rao của những gánh hàng quà bánh, mà còn vọng lại bước chân của người nhặt ve chai, những con người âm thầm đi nhặt nhạnh chút vụn vặt còn sót lại sau một ngày phố xá ngược xuôi. “Ai ve chai bán không...”! Tiếng rao gầy guộc tan loãng vào màn đêm thăm thẳm. Theo sau là ánh đèn pin vàng vọt chập chờn quét qua góc phố, nơi những phận đời cần mẫn kiếm tìm hy vọng giữa bộn bề lo toan thường nhật.

Đêm càng khuya, tiếng rao thưa dần rồi chìm vào khoảng lặng, con ngõ chậm rãi trở về vẻ yên ắng ban đầu. Nhưng nếu lắng nghe thật kỹ, tôi vẫn nhận ra những thanh âm rất khẽ, tiếng gió luồn qua mái tôn, tiếng lá cây xào xạc và đâu đó thật xa, vài lời rao muộn màng còn sót lại. Mỗi âm thanh là một phận đời. Khi người khác đã yên giấc, vẫn có những con người lầm lũi đi qua từng con phố, mang theo gánh nặng cơm áo mưu sinh.

Đôi khi tôi tự hỏi, nếu một ngày nào đó những lời rao ấy biến mất, thành phố sẽ còn lại gì? Có lẽ vẫn là những con đường rợp bóng cây, những mái nhà san sát, nhưng sẽ thiếu đi một điều gì rất khó gọi thành tên, thứ âm thanh đêm khuya đã gắn liền với ký ức và nhịp sống của nơi này.

Giữa thế giới đổi thay từng ngày, vẫn còn đó những tiếng rao quen thuộc, nhắc tôi nhớ rằng có những điều nhỏ bé nhưng bền bỉ biết bao. Tiếng rao đêm vì thế không chỉ đi qua con ngõ nhỏ mà còn đi qua cả những miền ký ức.

Đêm vẫn lặng lẽ trôi và đâu đó lời rao vẫn cất lên rồi tan vào khoảng không mênh mang, mộc mạc mà nao lòng, đủ sức chạm đến những góc sâu nhất trong tâm hồn. Để rồi tôi nhận ra lòng mình sao mà thương tiếng rao đêm đến thế.

Tôi ngồi im bên cửa sổ, bất giác thấy lòng mềm lại giữa thành phố đang ngủ say.

Hoài Thanh Lê (CTV)

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/thuong-tieng-rao-dem-46194.htm