Hiểu rõ niên hạn căn hộ

Theo đó, niên hạn công trình là căn cứ kỹ thuật để xác định thời gian sử dụng, không đồng nghĩa với thời hạn sở hữu căn hộ. Từ đó, bảo đảm phân định rõ giữa tuổi thọ công trình và quyền tài sản hợp pháp của người dân.

Pháp luật hiện hành cũng phân chia tuổi thọ thiết kế thành các mức. Trong đó, công trình dân dụng thông thường có tuổi thọ thiết kế tối thiểu 50 năm, còn những công trình đặc thù có thể được thiết kế với tuổi thọ dài hơn.

Bộ Xây dựng đã bỏ khái niệm “chung cư có thời hạn” khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) mới nhất để tránh gây hiểm nhầm cho người dân. Bởi trong thực tế, tuổi thọ thiết kế chỉ là một thông số kỹ thuật. Có công trình xuống cấp trước tuổi thọ thiết kế, cũng có công trình vượt tuổi thọ thiết kế nhưng vẫn có thể tiếp tục sử dụng nếu chất lượng xây dựng, vận hành và bảo trì tốt.

Như vậy, quy định thời hạn sử dụng công trình theo niên hạn xây dựng không đồng nghĩa Nhà nước quy định người dân chỉ được sở hữu căn hộ trong một khoảng thời gian nhất định.

Mục tiêu trước hết là bảo đảm an toàn và tạo cơ sở pháp lý để xử lý những công trình xuống cấp, cần cải tạo hoặc xây dựng lại. Khi xây dựng lại, phải xác định rõ quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu.

Các nước Singapore, Trung Quốc, Malaysia hay Anh đều có những cơ chế khác nhau về thời hạn sử dụng, quyền sử dụng đất, gia hạn, tái phát triển và bồi thường. Nhưng, điểm chung của các quốc gia này là việc quy định thời hạn luôn đi kèm cơ chế xử lý khi hết hạn.

Chung cư không giống nhiều tài sản khác ở chỗ quyền lợi không chỉ thuộc về một chủ sở hữu. Hàng trăm, thậm chí hàng ngàn hộ dân cùng sở hữu tài sản. Vì vậy, chỉ cần thiếu một mắt xích pháp lý, việc cải tạo một chung cư cũ có thể kéo dài nhiều năm.

Do đó, dự thảo mới nhất đã đặt ra mục tiêu bảo vệ quyền lợi cho người mua nhà khi chung cư hết niên hạn.

Theo đó, chủ sở hữu có quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để cải tạo, xây dựng lại thông qua đóng góp kinh phí; khoản đóng góp được tính theo diện tích căn hộ và suất đầu tư xây dựng mới tại thời điểm phá dỡ.

Với trường hợp không góp tiền, dự thảo đặt ra cơ chế bồi thường đối với phần quyền sử dụng đất và phương án tái định cư phù hợp với quy hoạch.