Thuyết phục người dân tiêm vaccine

Nhu cầu tiêm vaccine Covid-19 của người dân có phần chững lại sau các đợt bùng phát dịch tại các tỉnh, thành phố. Việc đã tiêm hai mũi vaccine cùng với khả năng đã bị nhiễm bệnh ít nhất một lần khiến nhiều người ngần ngại tiêm các mũi bổ sung. Dịch bệnh lắng xuống cũng khiến tâm lý chủ quan tăng lên. Trong bối cảnh ấy, nhu cầu tiêm vaccine giảm đi cũng là điều dễ hiểu.

Theo số liệu của Bộ Y tế, tính đến ngày 11.9.2022, cả nước đã tiêm 258.694.921 mũi vaccine Covid-19, trong đó, 50.374.185 người từ 18 tuổi trở lên đã tiêm mũi thứ 3. Tỷ lệ trung bình tiêm mũi 3 vaccine Covid-19 trên tổng dân số đạt 56%. Đối với mũi 4, cả nước đã tiêm 14.966.971 mũi. Tỷ lệ tiêm vaccine mũi 3 cho trẻ từ 12 đến dưới 18 tuổi và tiêm mũi 2 cho trẻ từ 5 đến dưới 12 tuổi còn thấp so với các nhóm tuổi khác.

Bộ Y tế nhận định, dịch Covid-19 có nguy cơ bùng phát trở lại khi các ca nhiễm mới, nhập viện và tăng nặng có xu hướng tăng lên. Diễn biến này cần được theo dõi chặt chẽ, đặc biệt là nếu số ca nhiễm mới và ca nặng duy trì đà tăng. Tại tọa đàm "Nghị quyết 128 - Chuyển hướng chiến lược, ý nghĩa quyết định" mới đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cũng bày tỏ lo ngại về diễn biến khó lường của dịch Covid-19. Những biến thể mới của virus có thể khiến tình trạng lây nhiễm gia tăng trong khi hiệu quả bảo vệ của vaccine giảm dần theo thời gian.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao tỷ lệ tiêm chủng là cần thiết, đặc biệt với những đối tượng dễ bị tổn thương. Tuy nhiên, việc tăng tỷ lệ tiêm vaccine Covid-19 cần dựa trên cách tiếp cận mang tính vận động, thuyết phục hơn là những biện pháp hành chính xơ cứng.

Tiêm vaccine là nhu cầu tự thân, xuất phát từ mong muốn bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Nhu cầu tiêm vaccine có thể mạnh hơn khi dịch bệnh mới xuất hiện hoặc bùng phát nhưng khi nỗi lo sợ về dịch bệnh giảm đi, người dân sẽ ít có nhu cầu tiêm vaccine hơn. Chính vì vậy, các cơ quan chức năng cần truyền thông, phổ biến tri thức khoa học để thuyết phục người dân tự nguyện tiêm vaccine, chứ không nên áp đặt hay "gieo rắc" nỗi sợ hãi.

Thực tế cho thấy, người dân vẫn thiếu những thông tin khoa học chính xác, đầy đủ về dịch Covid-19 nói chung và về vaccine nói riêng. Thông tin về diễn biến dịch bệnh đang chiếm ưu thế trong khi truyền thông khoa học về phòng chống dịch Covid-19 và các dịch bệnh mới nổi có phần hạn chế, nhất là trong bối cảnh có nhiều thông tin tiêu cực về ngành y tế. Người dân rất cần những thông tin khoa học đáng tin cậy như cơ sở để ra quyết định có tiêm các mũi vaccine tiếp theo hay không.

Như vậy, chiến lược và chiến dịch tiêm vaccine của Bộ Y tế không nên và không thể dừng lại ở các thông báo, đề nghị. Dịch bệnh càng phức tạp, nguy cơ bùng phát trở lại càng hiện hữu thì thông tin điều hành, truyền thông khoa học càng cần rõ ràng, thông suốt. Việc nâng cao tỷ lệ bao phủ vaccine nói chung và tỷ lệ tiêm các mũi bổ sung nói riêng là cần thiết để bảo vệ người dân và cộng đồng. Tuy nhiên, việc đạt được mục tiêu ấy phải gắn với nỗ lực thuyết phục dựa trên khoa học thì mới hiệu quả và bền vững.