Luật Phát triển đô thị tạo đột phá cho TPHCM

Sà lan chở container lưu thông trên sông Sài Gòn, qua khu vực cầu Ba Son, góp phần tạo nên nhịp giao thương sôi động của TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

1. Những điểm mới tác động trực tiếp đến TPHCM

* Phân quyền, phân cấp mạnh hơn: Trao thêm thẩm quyền cho chính quyền đô thị đặc biệt; tăng tính chủ động trong tổ chức bộ máy, quy hoạch, đầu tư, quản lý đô thị và xử lý các vấn đề phát sinh.

* Cho phép thí điểm cơ chế, chính sách mới: Thành phố được thí điểm cơ chế, chính sách mới, khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với vấn đề chưa được pháp luật quy định; việc thí điểm phải xác định rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng, nội dung, thời gian và cơ chế kiểm soát, giám sát, đánh giá.

* Đổi mới cách giải quyết thủ tục hành chính: Cho phép xã hội hóa hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ hỗ trợ giải quyết thủ tục hành chính; tăng khai thác dữ liệu, công nghệ số, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cung cấp dịch vụ công.

* Mở thêm không gian phát triển đô thị: Tích hợp quy hoạch; khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp, không gian tầm cao; đẩy mạnh chỉnh trang, tái thiết đô thị; phát triển khu đô thị lấn biển và các khu chức năng mới.

* Đặt giao thông công cộng và logistics vào trục phát triển: Phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), hạ tầng giao thông, cảng, bến và logistics tích hợp; ưu tiên giao thông công cộng, giao thông xanh, giảm phát thải và kiểm soát ô nhiễm.

* Tăng công cụ đất đai và khai thác giá trị đất: Mở rộng cơ chế thu hồi, điều chỉnh, góp quyền sử dụng đất và khai thác quỹ đất gắn với TOD, chỉnh trang, tái thiết đô thị; tạo thêm nguồn lực đất đai cho đầu tư và phát triển không gian đô thị.

* Hình thành các động lực tăng trưởng mới: Phát triển khu thương mại tự do, logistics tích hợp, Trung tâm tài chính quốc tế; mở cơ chế cho kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các loại hình kinh tế mới.

* Thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Mở cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đổi mới sáng tạo; phát triển quỹ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; xây dựng dữ liệu dùng chung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, chia sẻ dữ liệu công - tư và triển khai thử nghiệm có kiểm soát.

* Mở rộng công cụ tài chính và huy động vốn: Tăng quyền chủ động của thành phố về ngân sách, phát hành trái phiếu, vay vốn, hỗ trợ lãi suất và triển khai đầu tư theo phương thức đối tác công- tư (PPP) để huy động nguồn lực cho các dự án phát triển đô thị.

* Mở rộng cơ chế thu hút đối với nhà đầu tư chiến lược và hỗ trợ doanh nghiệp: Quy định danh mục ưu tiên, điều kiện, thủ tục lựa chọn và cơ chế ưu đãi đối với nhà đầu tư chiến lược; mở rộng hỗ trợ đối với doanh nghiệp và dự án thuộc các lĩnh vực ưu tiên.

* Thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Mở cơ chế về tuyển dụng, đào tạo, đãi ngộ, nhà ở và điều kiện làm việc; thu hút chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng; phát triển nhân lực công nghiệp công nghệ số và nhân lực trong các lĩnh vực trọng điểm.

* Gắn phát triển đô thị với liên kết vùng và bền vững: Tăng cường liên kết, đầu tư và phối hợp vùng; phát triển các dự án liên kết; chia sẻ dữ liệu môi trường, sử dụng chung nguồn lực và phối hợp ứng phó biến đổi khí hậu.

2. Cơ hội và yêu cầu mới với doanh nghiệp

* Cơ hội tham gia các dự án đô thị lớn: Doanh nghiệp có thêm cơ hội tham gia các dự án PPP, hạ tầng giao thông, logistics, chỉnh trang - tái thiết đô thị, khu chức năng mới và các dự án phát triển đô thị trong khuôn khổ thẩm quyền được phân cấp, phân quyền rộng hơn cho thành phố.

* Mở không gian đầu tư cho ngành, mô hình mới: Luật mở cơ chế phát triển khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, trung tâm tài chính quốc tế; phát triển các khu chức năng mới và các loại hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

* Cơ chế rõ hơn cho nhà đầu tư chiến lược: Luật quy định danh mục ưu tiên, điều kiện, trình tự, thủ tục lựa chọn và cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đối với nhà đầu tư chiến lược.

* Hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ và đổi mới sáng tạo: Mở cơ chế ưu đãi, hỗ trợ nghiên cứu - phát triển, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển quỹ, trung tâm đổi mới sáng tạo, dữ liệu dùng chung và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; hỗ trợ doanh nghiệp khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo.

* Khuyến khích công nghệ cao và chuyển đổi xanh: Ưu đãi, hỗ trợ các dự án công nghệ cao, công nghệ số, đổi mới sáng tạo, logistics, tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

* Thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Mở cơ chế về tuyển dụng, đào tạo, đãi ngộ, nhà ở và điều kiện làm việc; thu hút chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng; phát triển nhân lực công nghiệp công nghệ số và nhân lực trong các lĩnh vực trọng điểm.

* Tham gia các dự án liên kết vùng: Cơ chế liên kết vùng mở thêm cơ hội đầu tư vào các dự án liên tỉnh, liên đô thị về hạ tầng, logistics, môi trường và các lĩnh vực phát triển có tính liên vùng.

* Ưu đãi gắn với cam kết và trách nhiệm: Nhà đầu tư chiến lược được hưởng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ nhưng phải đáp ứng điều kiện về vốn, tiến độ giải ngân, công nghệ, đào tạo nhân lực, môi trường và các cam kết đầu tư.

3. TPHCM đưa Luật Phát triển đô thị vào cuộc sống

Không chờ luật có hiệu lực mới bắt đầu triển khai, TPHCM đã chuẩn bị từ sớm, từ xa để các cơ chế mới vận hành ngay từ ngày 1-10-2026.