Gỡ “điểm nghẽn” về tiêu, thoát nước

Khơi thông dòng chảy các tuyến kênh tiêu. Ảnh: Lan Anh

Quyết liệt gỡ những “điểm nghẽn”

Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh về việc ra quân toàn tỉnh vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan rà soát toàn bộ các điểm ngập, điểm nghẽn; khẩn trương khơi thông hệ thống thoát nước, hoàn thành xử lý các điểm ngập thường xuyên tại các đô thị trên địa bàn tỉnh; đồng thời làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp xử lý đối với từng điểm, nhất là việc đấu nối, lấn chiếm, che chắn, cản trở dòng chảy. Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị quản lý công trình thủy lợi rà soát năng lực tiêu thoát nước, vận hành chủ động hệ thống kênh tiêu, trạm bơm, cống, phai; không để ách tắc dòng chảy do những nguyên nhân có thể chủ động phòng ngừa, xử lý.

Tại Công ty TNHH MTV Sông Chu, đơn vị đã tập trung lực lượng xử lý các vị trí có bèo, rau muống, rác, vật cản và bồi lấp cục bộ; ưu tiên các tuyến tiêu có liên quan trực tiếp đến khu dân cư, khu vực đô thị và các vị trí thường xuyên xảy ra ngập úng trên địa bàn các phường thuộc khu vực TP Thanh Hóa cũ và 2 phường Sầm Sơn, Nam Sầm Sơn.

Theo ông Khương Bá Luận, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Sông Chu, đơn vị xác định việc nạo vét, khơi thông dòng chảy, xử lý ách tắc trên các trục tiêu, kênh tiêu là nhiệm vụ trọng tâm, thực hiện thường xuyên, liên tục. Từ ngày 20/9/2026 đến ngày 1/10/2026, công ty đã huy động 3.537 người, phối hợp với các địa phương triển khai 74 máy móc thiết bị, xử lý 95.508m kênh, sông tiêu, 401.594m2 bèo, mảng, rau, vật cản.

Đối với UBND các xã, phường trên địa bàn tỉnh tổ chức nạo vét, khơi thông hệ thống thoát nước; xử lý các trường hợp lấn chiếm, xây dựng trên cống, mương thoát nước và che lấp các cửa thu, hố thu, hố ga. Phối hợp với các chủ đầu tư dự án thoát nước, khu dân cư, khu đô thị đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, hoàn thành đấu nối đồng bộ với hệ thống thoát nước chung. Các đơn vị quản lý, vận hành hệ thống thoát nước lập và thực hiện kế hoạch nạo vét định kỳ hệ thống thoát nước theo từng lưu vực trước mùa mưa; kiểm tra, đề xuất sửa chữa, thay thế công trình hư hỏng.

Từ ngày 20/9/2029, Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Thanh Hóa đã phối hợp với Trung tâm Cung ứng dịch vụ công các phường Hạc Thành, Đông Quang và Đông Tiến khảo sát, xác định các vị trí trọng điểm và thống nhất phương án triển khai khơi thông hệ thống thoát nước, thu gom rác thải, bùn đất và vệ sinh môi trường sau mưa, ngập úng cục bộ. Công ty tổ chức thi công liên tục, tập trung xử lý các điểm ngập úng, cống rãnh bị tắc, bảo đảm tiêu thoát nước và vệ sinh môi trường. Đến ngày 30/9/2026 đã huy động 210 nhân công, hàng chục ô tô tải, máy xúc, xe ép rác, hút bùn vệ sinh 440km đường, khơi thông 110km cống rãnh, thu gom 9.210 tấn rác, phế thải.

Xử lý từ gốc

Theo Sở Xây dựng, tình trạng ngập úng xuất hiện tại các đô thị trên địa bàn tỉnh từ năm 2017 và diễn biến ngày càng phức tạp, phạm vi ngập rộng, có nơi ngập sâu, kéo dài, ảnh hưởng đến giao thông, sản xuất, đời sống dân sinh, môi trường và mỹ quan đô thị. Mặc dù các cấp, ngành, địa phương, đơn vị đã thực hiện nhiều biện pháp, nhưng hiện nay, tại các phường còn tới 64 điểm thường xuyên xảy ra tình trạng ngập úng cục bộ khi có mưa lớn, kéo dài.

Khơi thông dòng chảy các cửa thoát nước. Ảnh: Lan Anh

Bên cạnh các nguyên nhân khách quan, về chủ quan xảy ra tình trạng trên là do tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa nhanh làm giảm sự điều tiết tự nhiên của bề mặt lưu vực; công tác quản lý, vận hành một số công trình đầu mối còn bất cập; các sông, kênh tiêu chính còn xảy ra tình trạng lấn chiếm; một số chủ đầu tư dự án chưa khẩn trương hoàn thành hạng mục thoát nước, chưa đấu nối đồng bộ với hệ thống chung; chưa có quy định bắt buộc về tỷ lệ diện tích hồ điều hòa trong các dự án khu dân cư, khu đô thị mới.

Trước tình trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu trước ngày 30/4/2027, tất cả 64 điểm ngập thường xuyên phải được xử lý bằng giải pháp trước mắt. Sở Xây dựng chịu trách nhiệm chung về việc lập danh mục đủ 64 điểm ngập thường xuyên tại các đô thị, xác định rõ nguyên nhân, giải pháp khắc phục.

Tiêu, thoát nước là hạ tầng thiết yếu, tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày của Nhân dân và môi trường đầu tư. Từ việc nhìn thẳng vào những tồn tại, hạn chế, các “điểm nghẽn” để xử lý từ gốc vấn đề, giải pháp căn cơ nhất là các ngành, đơn vị, địa phương chuyển từ xử lý bị động sang chủ động phòng ngừa, đưa việc kiểm tra, nạo vét, duy tu cống rãnh, cửa thu nước, kênh mương, trục tiêu và xử lý các vị trí có nguy cơ gây ngập thành công việc thường xuyên, liên tục. Đồng thời rà soát, xử lý ngay từ gốc những nguy cơ có thể xảy ra tình trạng trên. Bên cạnh đó, các sở, ngành chủ động hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn kịp thời cho các xã, phường, đơn vị trực thuộc, từ đó góp phần phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại khi xảy ra thiên tai.