Sức mạnh đoàn kết

“Lá chắn” an sinh bền vững

Những ngày này, khắp các thôn xóm, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh đang rộn ràng trong không khí tưng bừng chưa từng có. Lần đầu tiên, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được lồng ghép tổ chức cùng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam, tạo nên một không gian văn hóa rực rỡ sắc màu truyền thống và đong đầy tình cộng đồng. Ngày hội không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc, mà còn là diễn đàn dân chủ để bà con cùng nhau nhìn lại một năm thi đua, đánh giá thành quả trong một năm và hướng tới năm mới với nhiều điều kỳ vọng.

Đồng chí Nguyễn Văn Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh thăm Tổ hợp tác dệt lanh thôn Bản Kẹp, xã Minh Sơn nhân dịp về dự Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam và Ngày đại đoàn kết tại địa phương.

Trong hệ thống các tiêu chí đánh giá sự phát triển kinh tế - xã hội, công tác giảm nghèo luôn được xác định là thước đo sinh động nhất về hiệu quả lãnh đạo, điều hành và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị đối với Nhân dân. Ngay đầu nhiệm kỳ 2025 - 2030, tỉnh ban hành 3 nghị quyết chuyên đề về phân cấp, phân bổ vốn và cơ chế hỗ trợ sản xuất; năm 2026 đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nghèo đa chiều 3,5%, đưa 5 xã và 76 thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ra khỏi diện đặc biệt khó khăn. Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược đó, khối đại đoàn kết toàn dân tộc chính là “hạt nhân” quy tụ mọi nguồn lực, khơi dậy tinh thần tương thân tương ái để vượt qua những thử thách lớn nhất.

Điểm tựa đầu tiên và vững chắc nhất cho hành trình an cư lạc nghiệp ấy chính là phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát đã được tỉnh triển khai quyết liệt và hoàn thành vào tháng 8/2025. Toàn tỉnh đã tiếp nhận trên 335 tỷ đồng, phân bổ hơn 291 tỷ đồng hỗ trợ xây mới, sửa chữa nhà ở; huy động hơn 135.000 ngày công, hoàn thành 15.064 căn nhà. Thành quả vĩ đại ấy không đến từ sự nỗ lực đơn lẻ: chính sách của Nhà nước mở đường, nguồn lực hỗ trợ định hướng, nhưng chính tinh thần sẻ chia, sự chung tay góp sức của cộng đồng dân cư đã biến kế hoạch trên thành những mái nhà thực tế, ấm áp tình người cho từng hoàn cảnh khó khăn.

Minh chứng sinh động cho khối đoàn kết ấy hiện hữu tại gia đình anh Triệu Chàn Họ, thôn Bản Cưởm, xã Tân Quang. Căn nhà cấp 4 rộng 80 m2 đối với gia đình anh không chỉ là nơi che mưa tránh nắng, mà còn là điểm tựa ổn định cuộc sống sau bao năm tháng nhọc nhằn. Là lao động chính trong nhà, anh Họ một mình gánh vác việc chăm sóc người bố bị liệt hơn 10 năm nay, mẹ già yếu và con nhỏ. Nhận được 60 triệu đồng hỗ trợ từ Nhà nước cùng sự giúp đỡ thiết thực bằng ngày công, vật liệu từ chính quyền địa phương và bà con lối xóm, ước mơ tưởng như xa vời ấy đã trở thành hiện thực. Anh Họ chia sẻ: Cảm ơn Đảng, Nhà nước và tình làng nghĩa xóm đã dành cho gia đình tôi. Từ điểm tựa này, tôi yên tâm đi làm ăn xa để kiếm tiền nuôi bố mẹ già và các con nhỏ”.

Câu chuyện gia đình anh Họ là minh chứng cho hiệu quả của phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát hoàn thành vào 8/2025. Cùng với xây dựng nhà ở, tinh thần đại đoàn kết còn lan tỏa trong kiến thiết hạ tầng cơ sở. Thực hiện phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”, hơn 20 hộ dân thôn Trung (xã Bằng Lang) đã tự nguyện hiến trên 2.000 m2 đất mở tuyến đường dài 1,5 km từ trạm y tế xã đến cầu Phai Lình. Đồng chí Nguyễn Việt Khánh, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh cho biết: “MTTQ tập trung vận động và kết nối các tổ chức, cá nhân, cộng đồng cùng chung tay chăm lo cho người nghèo; đồng thời phối hợp giám sát việc thực hiện chính sách, bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng, phát huy hiệu quả. Qua đó, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, chung tay thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững”.

Mở lối sinh kế, biến bản sắc văn hóa thành đòn bẩy kinh tế

Nếu nhà ở là nền tảng an cư, thì sinh kế mới chính là chìa khóa quyết định năng lực tự chủ và thoát nghèo lâu dài. Chuyển hóa tinh thần đoàn kết vào phát triển kinh tế, tỉnh Tuyên Quang đang định hình chiến lược dịch chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang xây dựng các mô hình sinh kế có trọng tâm, gắn với lợi thế so sánh của từng địa phương.

Dự án nuôi lợn đen thương phẩm tại xã Quảng Nguyên với 15 hộ tham gia đã đạt sản lượng gần 55 tấn, đem lại lợi nhuận hơn 2,28 tỷ đồng và tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 30 lao động. Tại xã Hòa An, mô hình trồng ớt xanh với sự tham gia của 40 hộ đã đạt năng suất ấn tượng 40 - 60 tấn/ha, doanh thu khoảng 250 triệu đồng/ha/vụ. Song song với đó, xã Bạch Đích cũng đầu tư hơn 5,7 tỷ đồng triển khai các mô hình nuôi trâu, bò sinh sản tại các thôn Phú Tỷ II và Na Pô... Những con số biết nói ấy không chỉ khẳng định tiềm năng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo lợi thế địa phương, mà còn minh chứng cho yêu cầu tất yếu phải tổ chức sản xuất theo hướng liên kết chuỗi để bảo đảm đầu ra và giảm thiểu rủi ro cho người dân.

Đồng chí Ma Thế Hồng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh dự, chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam tại thôn Ngọc Hà, xã Linh Hồ.

Cùng với nguồn lực của Nhà nước, tinh thần đoàn kết còn được thắp sáng bởi sự tiên phong, dám nghĩ dám làm của những cá nhân tiêu biểu trong cộng đồng. Anh Ly Phái Sính, Trưởng thôn Sính Lủng Chứ, xã Đồng Văn đã mạnh dạn chuyển dịch diện tích trồng ngô kém hiệu quả sang canh tác sâm khoai, nho Hạ đen và cây hạt dẻ, mang lại nguồn thu nhập trên 200 triệu đồng mỗi năm. Không giữ bí quyết cho riêng mình, anh tận tình hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm để bà con trong thôn cùng chuyển đổi. Tại xã Quản Bạ, anh Vàng Mí Sính ở thôn Quyết Tiến cũng chuyển đổi thành công hơn 3.000 m2 đất ngô kém hiệu quả sang mô hình rau hàng hóa, để rồi chính thức vươn lên thoát nghèo vững chắc sau hai năm nỗ lực.

Tuy nhiên, sản xuất phát triển đến đâu thì bài toán đầu ra phải được giải quyết đến đó. Nhận thức rõ yêu cầu kết nối thị trường trong kỷ nguyên số, nhiều hợp tác xã và lãnh đạo cơ sở tại Tuyên Quang đã chủ động đưa nông sản lên các nền tảng trực tuyến. Tiêu biểu như Hợp tác xã Po Mỷ do chị Lưu Thị Hòa làm Giám đốc đã liên kết gần 200 hộ dân, đưa các đặc sản cao nguyên đá như mật ong bạc hà hay sâm khoai lên các sàn thương mại điện tử giúp doanh số bán hàng trực tuyến chiếm tới 70 - 80% tổng mức bán lẻ. Chị Hòa cho biết: “Thông qua không gian internet, chúng tôi có thể tương tác, kết nối với khách hàng ở mọi lúc, mọi nơi, mở rộng thị trường ra cả ngoài nước”.

Hội Chữ thập đỏ tỉnh cũng đã thực hiện cuộc chuyển dịch chiến lược từ cứu trợ tức thời sang hỗ trợ sinh kế dài hạn, thắt chặt thêm tình đoàn kết trong cộng đồng. Giai đoạn 2026 - 2031, Hội thành lập tổ hợp tác “Cộng đồng Nhân ái”, trực tiếp hỗ trợ 30 hộ nghèo xã Tân Tiến nuôi lợn đen, 30 hộ xã Thàng Tín phát triển chăn nuôi bò sinh sản với tổng kinh phí 900 triệu đồng; đồng thời dành hơn 300 triệu đồng cho Tổ thêu dệt thổ cẩm xã Nấm Dẩn duy trì nghề truyền thống, tạo sinh kế ổn định tại chỗ cho phụ nữ đồng bào dân tộc.

Ông Nguyễn Hoàng Long, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh, nhấn mạnh: “Hội định hướng chuyển từ cứu trợ trước mắt sang hỗ trợ phát triển, lấy sinh kế và phục hồi năng lực làm trọng tâm, qua đó tạo cơ hội để người dân chủ động vươn lên. Cách làm này không chỉ giúp giải quyết khó khăn trước mắt mà còn hướng tới xây dựng năng lực tự chủ, để mỗi hộ nghèo có điều kiện ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững”.

Sức mạnh nội sinh nâng bước tương lai

Một bản làng thực sự thoát nghèo không chỉ được đo đếm bằng những con số thu nhập hay số lượng những ngôi nhà kiên cố, mà còn hiện hữu qua chiều sâu của sức mạnh đoàn kết cộng đồng. Tư duy liên kết chặt chẽ ấy đang được phát huy hiệu quả tại thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm, nơi 20 hộ kinh doanh homestay kết nối với các hộ dân khác để cung ứng thực phẩm, dệt thổ cẩm, tổ chức văn nghệ, tạo chuỗi giá trị và sinh kế lan tỏa cho toàn bộ cộng đồng. Cùng với Bản Khun, xã Bằng Lang, thôn Nà Tông vinh dự tham gia Hội thi “Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất năm 2026”.

Khánh thành, bàn giao nhà ở cho hộ có hoàn cảnh khó khăn tại xã Bằng Lang từ nguồn hỗ trợ của các chính sách giảm nghèo.

Câu chuyện tại thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ, là minh chứng cho tư duy làm kinh tế dựa trên bản sắc văn hóa và sự đồng thuận cộng đồng. Toàn thôn hiện có 39/68 hộ trực tiếp kinh doanh homestay, năm 2025 đón trên 2.500 lượt khách, doanh thu vượt mốc 2 tỷ đồng và tạo việc làm thường xuyên cho gần 200 lao động. Ông Lý Tà Đành, Trưởng thôn Nặm Đăm tâm sự: “Muốn du lịch phát triển, người dân chúng tôi cùng nhau giữ gìn nếp sống, cảnh quan và bản sắc văn hóa. Khi mỗi người cùng tham gia, cùng hưởng lợi và có trách nhiệm bảo vệ tài sản chung, du lịch mới thực sự là đòn bẩy phát triển bền vững”.

Song song với những mô hình kinh tế tập thể đầy sức sống ấy, sự chuyển biến căn bản trong nhận thức và ý thức tự lực của người dân mới chính là “trái ngọt” đáng tự hào. Tiêu biểu như câu chuyện tại thôn Đội 5 (xã Linh Hồ), nơi ông Lương Công Hân là người tiên phong viết đơn tự nguyện xin ra khỏi danh sách hộ nghèo. Noi gương ông, 5 hộ gia đình khác trong thôn cũng đồng loạt viết đơn xin nhường lại nguồn lực hỗ trợ cho những hoàn cảnh thực sự khó khăn hơn. Ông Hân bộc bạch: “Được Đảng và Nhà nước quan tâm hỗ trợ xóa nhà tạm, tạo vốn làm ăn, cuộc sống gia đình tôi nay đã khấm khá. Khi bản thân đã tự lo liệu được, tôi muốn nhường lại cơ hội ấy cho những người cần giúp đỡ hơn”.

Những lá đơn xin thoát nghèo ấy không đơn thuần là sự cải thiện về vật chất, mà trên hết là sự chuyển dịch sâu sắc trong nhận thức. Đằng sau mỗi mái nhà kiên cố, mỗi mô hình sinh kế sinh sôi hay những lá đơn nhường cơm sẻ áo là sự hòa quyện tuyệt vời giữa quyết tâm của hệ thống chính trị và sức mạnh đại đoàn kết trong Nhân dân. Chính tinh thần tự lực, tự cường và sự sẻ chia đùm bọc ấy đang trở thành nguồn lực nội sinh quý giá, nâng bước Tuyên Quang trên hành trình giảm nghèo bền vững.