Phép thử của Tom Cruise

Tác phẩm mới nhất của Tom Cruise đang gây chia rẽ giới phê bình điện ảnh sau buổi chiếu sớm dành cho báo giới, truyền thông. Digger cũng được dự đoán sẽ nhận về tranh luận dữ dội từ phía công chúng khi chính thức trình làng.

Thông thường, phản ứng trái chiều kể trên sẽ là một trở ngại lớn cho chiến dịch tranh giải tại Oscar. Nhưng đối với trường hợp của Tom Cruise, sự tranh cãi đó có lẽ là chất xúc tác cần thiết ở thời điểm này, theo Variety.

Nỗ lực của Tom Cruise

Trong Digger, Tom Cruise vào vai Digger Rockwell - một tỷ phú ngành dầu mỏ đối mặt với khủng hoảng khi một giàn khoan thuộc sở hữu của ông gặp sự cố kỹ thuật nghiêm trọng, châm ngòi cho thảm họa môi trường quy mô toàn cầu. Phim sở hữu dàn diễn viên thực lực gồm Riz Ahmed, John Goodman, Sandra Hüller, Michael Stuhlbarg, Jesse Plemons và Sophie Wilde.

Sau khi lệnh cấm thảo luận trên mạng xã hội được gỡ bỏ, những phản hồi đầu tiên về bộ phim cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Đa số giới chuyên môn khen ngợi diễn xuất xuất sắc của Tom Cruise, nhưng không ít ý kiến chỉ trích gay gắt cách triển khai kịch bản và cái kết tổng thể của tác phẩm.

Đối với đạo diễn Alejandro González Iñárritu, Digger là một bước chuyển mình quan trọng sau khi tác phẩm Bardo của ông nhận về nhiều phản hồi tiêu cực từ giới phê bình. Dự án này mang lại cảm giác như một nỗ lực tìm lại ánh hào quang thời Birdman - thời điểm mà giới phê bình và khán giả đại chúng tìm được tiếng nói chung với ông.

Iñárritu không chỉ đơn thuần chỉ đạo một ngôi sao hành động gắn liền với những đại cảnh hoành tráng. Ông thả Cruise vào một bộ phim thuần về tâm lý nhân vật, mang đậm tham vọng của dòng phim tác giả. Đó là điều mà khán giả đã không còn được nhìn thấy ở Tom Cruise kể từ khi anh hợp tác với Paul Thomas Anderson trong Magnolia (1999).

Tom Cruise trong phim điện ảnh Digger. Ảnh: Warner Bros.

Suốt hơn hai thập kỷ qua, Tom Cruise không còn đơn thuần là một diễn viên. Anh đã trở thành một thương hiệu điện ảnh độc lập, có sức nặng tương đương với đạo diễn Steven Spielberg - một biểu tượng bảo chứng cho trải nghiệm chiếu rạp thực thụ.

Hình ảnh của Cruise gắn liền với tinh thần lăn xả, chấp nhận rủi ro thể chất, huyền thoại về ngôi sao điện ảnh và niềm tin mãnh liệt vào cách làm phim cổ điển: sản xuất các tác phẩm hoành tráng dành riêng cho màn ảnh rộng. Tài tử không cần giải thích quá nhiều về bản thân, bởi những thước phim hành động, nụ cười rạng rỡ, các pha chạy bộ thương hiệu, lái môtô, máy bay cùng vô số cảnh quay mạo hiểm không tưởng đã là minh chứng.

Chính điều đó khiến hành trình chinh phục Oscar của Cruise trở nên đặc biệt khác thường. Anh là một trong những ngôi sao giải trí lớn nhất còn sót lại của thập niên 1990 mà tham vọng đoạt tượng vàng cá nhân vẫn chưa được hoàn thành.

Viện Hàn lâm đã vinh danh hầu hết đồng nghiệp cùng thời của anh: Will Smith (King Richard), Leonardo DiCaprio (The Revenant), Tom Hanks (hai lần thắng giải) hay Julia Roberts (Erin Brockovich). Đó là thế hệ ngôi sao mà tên tuổi của họ chính là yếu tố bảo chứng phòng vé hàng đầu.

Với tổng doanh thu nội địa ấn tượng lên tới khoảng 1,88 tỷ USD, Cruise xứng đáng đứng chung hàng ngũ với những huyền thoại đó. Nhưng ngay cả khi sự nghiệp được định hình bởi quyền lực phòng vé toàn cầu, anh vẫn chưa được Oscar công nhận.

Cơ hội của tài tử ở Oscar

Nhìn lại sự nghiệp của Tom Cruise, cơ hội chạm tay vào Oscar không phải là chưa từng xuất hiện. Trong giai đoạn 10 năm, từ 1989 đến 1999, anh từng nhận 3 đề cử Oscar về diễn xuất.

Lần đầu tiên là vai diễn cựu binh chiến tranh Việt Nam Ron Kovic trong Born on the Fourth of July (1989) của đạo diễn Oliver Stone. Anh đã thất bại trước Daniel Day-Lewis (My Left Foot) tại đấu trường Oscar. Lần thứ hai là vai gã quản lý thể thao chật vật trong Jerry Maguire (1996) của Cameron Crowe, gục ngã trước Geoffrey Rush (Shine). Lần thứ ba là vai diễn diễn giả truyền cảm hứng mang tư tưởng độc hại Frank T.J. Mackey trong Magnolia (1999) của Paul Thomas Anderson. Màn thể hiện vai phụ này từng được kỳ vọng sẽ mang về tượng vàng đầu tiên cho Cruise, trước khi chiến thắng thuộc về lão tướng Michael Caine với The Cider House Rules.

Tài tử rạng rỡ trong các sự kiện quảng bá cho tác phẩm điện ảnh mới nhất. Ảnh: @tomcruise.

Trong giai đoạn đó, Cruise luôn chủ động tìm kiếm cơ hội làm việc với những nhà làm phim khắt khe nhất thế giới: Oliver Stone, Paul Thomas Anderson, Stanley Kubrick (Eyes Wide Shut) hay Michael Mann (Collateral).

Tuy nhiên, bước sang những năm 2000, một Tom Cruise hoàn toàn khác đã xuất hiện. Anh trở thành ngôi sao hành động đỉnh cao, sẵn sàng đu mình bên ngoài máy bay, leo lên tòa nhà chọc trời Burj Khalifa và biến thương hiệu Mission: Impossible thành một chuỗi thử thách giới hạn sinh học của bản thân. Khi ngành công nghiệp điện ảnh chiếu rạp rơi vào trạng thái lâm nguy trong đại dịch, chính Cruise đã kéo khán giả trở lại rạp với Top Gun: Maverick. Tác phẩm mang về cho anh một đề cử Oscar ở hạng mục Phim hay nhất với tư cách nhà sản xuất - lần tiến gần nhất của anh tới sân khấu Oscar sau nhiều năm, nhưng vẫn vắng bóng một đề cử cá nhân ở hạng mục diễn xuất.

Nếu chọn một kịch bản an toàn, dễ dãi và nịnh mắt đại chúng, câu chuyện tranh giải của Cruise sẽ trở nên đơn giản hơn nhiều. Thay vào đó, với Digger, anh chọn tạo ra một tác phẩm gây tranh cãi sâu sắc - nơi người ta phải nảy sinh những luồng ý kiến trái chiều gay gắt cả khen lẫn chê.

Màn trình diễn của Cruise trong Digger buộc phải vượt qua được những tranh cãi xung quanh bộ phim để chứng minh giá trị thực sự. Ngoài Cruise, bộ phim cũng sở hữu những mảnh ghép diễn xuất sáng giá. John Goodman tiếp tục chứng minh đẳng cấp của một diễn viên kỳ cựu đã cống hiến hàng thập kỷ qua các tác phẩm như Barton Fink, The Big Lebowski, Inside Llewyn Davis hay Argo nhưng vẫn chưa một lần được nhận đề cử. Riz Ahmed đảm nhận một vai diễn gợi nhớ đến phong thái của cố tài tử Philip Seymour Hoffman. Nữ diễn viên trẻ Sophie Wilde thậm chí được đánh giá là điểm sáng lớn nhất phim, trong khi ngôi sao Sandra Hüller lại có ít đất diễn hơn so với các tác phẩm khác của cô trong năm nay như Fatherland, Rose hay Project Hail Mary.

Về mặt kỹ thuật, sự hiện diện của tay máy huyền thoại Emmanuel "Chivo" Lubezki đằng sau ống kính là quá đủ để bảo chứng cho các đề cử ở hạng mục Quay phim, Thiết kế sản xuất cũng như Trang điểm và Làm tóc. Những yếu tố này góp phần củng cố Digger như một tác phẩm điện ảnh đích thực chứ không đơn thuần là một "sân chơi" riêng cho Cruise.

Câu hỏi lớn nhất mà Digger đặt ra lúc này là liệu Viện Hàn lâm có nhìn nhận màn hóa thân của Tom Cruise dưới góc độ nghệ thuật diễn xuất kịch tính thay vì chỉ là những vận động thể chất đơn thuần. Trong suốt nhiều năm, anh là sự lựa chọn an toàn nhất của khán giả phòng vé. Nhưng giờ đây, anh đang yêu cầu các cử tri Oscar mạo hiểm cùng mình.

Dù vậy, điều đó không đồng nghĩa với việc cửa cạnh tranh đã đóng lại hẳn. Hãy nhìn vào bài học lịch sử của Paul Newman: Ông được trao giải Oscar Danh dự vào năm 1986 sau một sự nghiệp dài đầy những thất bại tại các hạng mục đề cử. Và ngay trong kỳ trao giải tiếp theo (1987), Paul Newman đã chính thức đăng quang ở hạng mục Nam diễn viên chính xuất sắc với tác phẩm The Color of Money. Đáng chú ý, bộ phim mang về tượng vàng lịch sử cho Newman năm đó lại có sự góp mặt của nam diễn viên trẻ 24 tuổi - không ai khác chính là Tom Cruise.

Chưa bao giờ có ai hoài nghi về việc Tom Cruise có đáng được tôn vinh hay không - anh vốn đã là một huyền thoại sống. Câu hỏi cốt lõi là: Sau hàng thập kỷ đóng vai trò biểu tượng của Hollywood, liệu anh có thể khiến Viện Hàn lâm gạt qua biểu tượng ấy để nhìn nhận lại anh với tư cách một diễn viên thực thụ hay không? Mùa giải Oscar với ngôi sao điện ảnh cuối cùng của Hollywood đang diễn ra theo cách phức tạp và kỳ lạ nhất từ trước đến nay.