Nghề biển... trên bờ

Không trực tiếp ra khơi, những người làm nghề gỡ lưới ghẹ vẫn gắn bó với biển bằng công việc nhọc nhằn trên bờ. Sau mỗi chuyến biển, họ cần mẫn gỡ từng con ghẹ mắc lưới, kiếm thêm thu nhập, chắt chiu nuôi sống gia đình. Công việc bình dị ấy đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống mưu sinh của những làng chài ven biển.

Khu vực gỡ lưới ghẹ

Khu vực gỡ lưới ghẹ

Những phận người nối dài nhịp biển

Ngoài khơi, những con tàu mang theo hy vọng về những chuyến biển đầy ắp tôm cá. Còn trên bờ, những tấm lưới ghẹ được thả từ đêm trước cũng mở đầu cho một công việc mưu sinh khác. Khi ghe cập bến, một góc cảng lại trở nên rộn ràng. Đàn ông, phụ nữ, thậm chí cả trẻ em theo cha mẹ đến phụ gỡ lưới. Tiếng gọi nhau, tiếng trò chuyện, tiếng cười nói hòa vào không khí lao động tất bật, tạo nên nét sinh hoạt quen thuộc của những làng chài ven biển.

Nghề gỡ lưới ghẹ được người dân ví von là nghề biển trên bờ. Không phải đối mặt với sóng gió ngoài khơi, nhưng công việc cũng đòi hỏi sự cần mẫn, đôi tay nhanh nhẹn và sức chịu đựng trước nắng gió. Đây cũng là sinh kế của nhiều lao động ở các làng chài, nhất là phụ nữ và những người đã lớn tuổi, không còn đủ sức theo những chuyến biển dài ngày.

Dù trời nắng nhưng những người gỡ lưới vẫn hăng say lao động

Dù trời nắng nhưng những người gỡ lưới vẫn hăng say lao động

Công việc gỡ lưới ghẹ không có giờ giấc cố định mà phụ thuộc vào lịch trình của từng chuyến biển. Khi ghe trở về, chủ ghe điện thoại thông báo, mọi người lại nhanh chóng tập trung ra cảng. Những ghe hành nghề lưới ghẹ thường xuất bến từ 1 - 2 giờ sáng, đến trưa hoặc chiều tối mới cập bờ. Bởi vậy, người làm nghề gỡ lưới cũng phải chủ động sắp xếp thời gian, sẵn sàng có mặt khi ghe về.

Tại bến, mỗi người đảm nhận một phần việc. Người ngồi gỡ ghẹ, ốc, cá mắc trong từng mắt lưới; người giũ, se và cuộn lưới, làm sạch để ngư cụ sẵn sàng cho chuyến biển tiếp theo. Cứ thế, những đôi tay thoăn thoắt lần theo từng mắt lưới, tách từng con ghẹ còn mắc lại. Công việc đòi hỏi sự nhanh nhẹn, kiên nhẫn và đôi khi phải tranh thủ từng phút để kịp hoàn thành khi ghe vừa cập bến.

Ông Trần Văn Dũng miệt mài làm lưới trong đêm

Ông Trần Văn Dũng miệt mài làm lưới trong đêm

Ông Trần Văn Dũng (62 tuổi, phường Tiến Thành) cho biết, trước đây chú từng theo tàu ra khơi, gắn bó với những chuyến biển dài ngày. Tuy nhiên, khi tuổi tác ngày càng cao, sức khỏe không còn bảo đảm, ông chuyển sang làm thuê nghề gỡ lưới ghẹ tại cảng.

Không còn đi biển được, nhưng giờ làm nghề trên bờ cũng là gắn với biển. Người ta nói vui đây là nghề biển trên bờ. Công việc tuy cực nhưng cũng đủ trang trải cuộc sống, chứ không dư dả gì.

Ông Trần Văn Dũng (62 tuổi, phường Tiến Thành)

Tiền công của người làm nghề gỡ lưới ghẹ được tính theo ngày và thời gian lao động. Chị Nguyễn Thị Hiền cho biết: “Mỗi ngày công được trả từ 200.000 - 300.000 đồng. Tùy thời gian gỡ lưới, nếu làm nhiều hoặc kéo dài thì chủ ghe có thể trả thêm thù lao”.

Vào mùa biển cao điểm, khu vực cảng có gần cả trăm người tham gia gỡ lưới. Dưới cái nắng oi ả, họ miệt mài với công việc, có khi kéo dài đến tận 1 giờ sáng đối với những chuyến ghe cập bến muộn.

Ông Nguyễn Văn Tý (phường Tiến Thành) sau khi nghỉ đi biển đã chuyển qua làm lưới ghẹ

Ông Nguyễn Văn Tý (phường Tiến Thành) sau khi nghỉ đi biển đã chuyển qua làm lưới ghẹ

Ông Nguyễn Văn Tý (ngư dân phường Tiến Thành) vừa thoăn thoắt gỡ từng mắt lưới vừa chia sẻ: “Giờ không đi biển nữa nên tôi bám nghề này để nuôi vợ, nuôi con, chứ cũng không biết làm gì khác. Nói chung, chịu khó một chút, đêm hôm cũng làm. Mình kiếm sống thì ngại gì cực khổ”.

Đã hơn chục năm kể từ ngày nghỉ đi biển, ông Tý vẫn gắn bó với công việc gỡ lưới ghẹ. Thu nhập chẳng nhiều, nhưng với chú, có việc làm, có đồng ra đồng vào để chăm lo cho gia đình đã là điều đáng quý. Cuộc sống cứ thế tiếp diễn theo từng chuyến ghe về bến.

Mưu sinh bên bờ sóng

Theo các chủ ghe, mỗi chuyến biển trở về thường có khoảng 4 tấm lưới ghẹ cần được gỡ. Sau khi tập kết, mọi người nhanh chóng bắt tay vào việc. Người gỡ ghẹ mắc trong lưới, người giũ, se (quay) lưới để loại bỏ rác, rong biển và làm sạch ngư cụ trước chuyến biển tiếp theo. Thời gian hoàn thành phụ thuộc vào tình trạng lưới và lượng ghẹ mắc lại. Những tấm lưới vướng nhiều rác, rong biển đòi hỏi người làm phải mất thêm công sức, thời gian.

Chủ ghe Nguyễn Văn Cường cho biết, công việc tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự nhanh tay, kiên nhẫn. Mỗi người đảm nhận một phần việc, phối hợp nhịp nhàng để kịp làm sạch lưới trước chuyến biển mới.

Ông Trần Văn Đức với công đoạn giũ lưới

Ông Trần Văn Đức với công đoạn giũ lưới

Hơn 20 năm gắn bó với nghề gỡ lưới ghẹ, ông Trần Văn Đức (tổ dân phố 8, phường Phan Thiết) đã quen với công việc vốn đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi tay nhanh nhẹn này. Mỗi ngày, ông kiếm được vài trăm ngàn đồng, phụ thêm chi phí sinh hoạt, cơm nước cho gia đình. “Nghề này cực, nhất là khi làm việc dưới nắng. Có lúc ngồi hàng giờ bên lưới, người mỏi nhừ nhưng vẫn phải cố gắng. Còn sức thì còn làm để có đồng ra đồng vào”, ông Đức bộc bạch.

Một góc khu vực gỡ lưới ghẹ

Một góc khu vực gỡ lưới ghẹ

Dáng người đậm, làn da sạm nắng, ông Đức đã quen với những giờ ngồi bên tấm lưới. Hơn 20 năm qua, công việc này đã giúp ông nuôi các con khôn lớn.

Ở khu vực cảng, những người làm nghề gỡ lưới ghẹ được bố trí thành từng ô san sát nhau. Có nhóm dựng tạm mái che bằng vài tấm vải cũ, có nhóm ngồi giữa khoảng sân trống, mặc cho nắng chiếu xuống lưng. Họ vừa làm vừa trò chuyện, chọc ghẹo nhau rồi cùng bật cười. Không khí lao động vì thế mà rộn ràng, náo nhiệt như một phiên chợ nhỏ bên bờ biển.

Say sưa với công việc

Say sưa với công việc

Khi màn đêm buông xuống, bến cảng lại mang một sắc thái khác. Ánh đèn soi rõ từng tấm lưới và những đôi tay vẫn thoăn thoắt làm việc. Ít tiếng trò chuyện, mọi người tranh thủ hoàn thành phần việc để sớm trở về nghỉ ngơi. Giữa ánh đèn khuya và tiếng sóng biển, những con người ấy vẫn cần mẫn với công việc mưu sinh. Họ không trực tiếp ra khơi nhưng cuộc sống vẫn gắn với từng chuyến ghe, từng mẻ lưới. Nghề biển trên bờ cứ thế tiếp nối qua năm tháng, chắt chiu từng đồng công, nuôi sống những mái ấm và góp phần giữ gìn nét bình dị của làng chài ven biển.

Phóng sự: Quang Nhân .

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/nghe-bien-tren-bo-474715.html