Nét đẹp văn hóa truyền thống

Cùng với nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, cấp ủy, chính quyền xã Tân Lập đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân, vừa tạo động lực thúc đẩy du lịch cộng đồng phát triển.

Điểm nhấn nổi bật trong công tác bảo tồn văn hóa của xã Tân Lập năm 2026 là việc tổ chức thành công nhiệm vụ nghiên cứu, phục dựng lễ hội Mừng lúa mới của người Bru-Vân Kiều. Nhiệm vụ thuộc dự án 6, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với nguồn kinh phí 290 triệu đồng, tỉ lệ giải ngân đạt 100%. Hoạt động này đã tái hiện đầy đủ các nghi thức nông nghiệp truyền thống cùng không gian diễn xướng cồng chiêng, dân ca, dân vũ đặc trưng. Qua đó, các nghệ nhân cao tuổi có điều kiện trực tiếp truyền dạy tri thức dân gian cho thế hệ trẻ, khơi dậy ý thức tự giác bảo vệ di sản trong cộng đồng.

Ông Hồ Xuân Tun, thôn Cu Ty, xã Tân Lập chia sẻ: “Lễ hội Mừng lúa mới là nét đẹp văn hóa truyền thống rất thiêng liêng của đồng bào Bru-Vân Kiều, thể hiện lòng biết ơn đối với trời đất, thần linh đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Tuy nhiên, có thời gian do điều kiện đời sống thay đổi, nhiều nghi thức cổ truyền ít có điều kiện tổ chức đầy đủ, người trẻ trong bản làng cũng ít được tiếp xúc. Nay được chính quyền xã quan tâm nghiên cứu, phục dựng bài bản lễ hội Mừng lúa mới, bà con chúng tôi rất vui mừng và đồng thuận hưởng ứng. Các già làng, nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn con cháu cách bày biện lễ vật, thực hành nghi lễ cúng; người dân trong thôn tích cực tập luyện đánh cồng chiêng, múa hát. Qua lễ hội, chúng tôi thêm tự hào về bản sắc dân tộc mình và mong muốn càng gắn bó, đoàn kết trong cuộc sống”.

Đồng bào Bru-Vân Kiều xã Tân Lập tham gia các hoạt động trong chương trình phục dựng lễ hội Mừng lúa mới năm 2026 - Ảnh: N.T

Đồng bào Bru-Vân Kiều xã Tân Lập tham gia các hoạt động trong chương trình phục dựng lễ hội Mừng lúa mới năm 2026 - Ảnh: N.T

Từ nền tảng di sản được gìn giữ, UBND xã Tân Lập chú trọng gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng. Địa phương đã khảo sát, đánh giá các điểm đến trên địa bàn, khai thác thế mạnh bản sắc văn hóa đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô kết hợp với các điểm săn mây, homestay và dịch vụ lưu trú. Trong năm 2026, xã đã tăng cường truyền thông trên các nền tảng số qua các tin, bài quảng bá du lịch, thu hút trên 6.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm, bước đầu tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Bên cạnh đó, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" được duy trì nền nếp. Đến cuối năm 2026, tỉ lệ hộ gia đình đạt chuẩn văn hóa toàn xã đạt 95%, hoàn thành 100% kế hoạch; tỉ lệ khu dân cư văn hóa gần 90%, đạt 111% kế hoạch.

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ quần chúng, thể dục thể thao diễn ra sôi nổi gắn với các ngày lễ lớn và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, như: Chương trình nghệ thuật "Mừng Đảng-Mừng Xuân" kết hợp "Nối vòng tay nhân ái", ngày hội trò chơi dân gian với 4 môn thi đấu, liên hoan nghệ thuật quần chúng, cuộc thi "Đại sứ văn hóa đọc" và Đại hội Thể dục thể thao xã lần thứ I. Đặc biệt, xã đã phát huy tốt vai trò của người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhằm tuyên truyền xóa bỏ hủ tục, củng cố khối đại đoàn kết.

Dẫu đạt nhiều kết quả tích cực, song công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa ở Tân Lập vẫn đối mặt với một số "điểm nghẽn" về hạ tầng và nguồn lực. Việc sáp nhập thôn, bản khiến quy mô dân cư tăng lên, trong khi nhiều nhà sinh hoạt cộng đồng còn thiếu hoặc diện tích nhỏ, xuống cấp, ảnh hưởng đến hoạt động sinh hoạt văn hóa tập trung ở cơ sở. Cùng với đó, nguồn thu ngân sách địa phương còn thấp và hạ tầng số tại các thôn vùng sâu chưa đồng bộ cũng tạo áp lực không nhỏ cho việc đầu tư, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho Nhân dân.

Bước sang năm 2027, năm thứ hai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030, xã Tân Lập xác định tiếp tục phát triển lĩnh vực văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh gắn với giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới. Địa phương phấn đấu nâng tỉ lệ gia đình đạt chuẩn văn hóa lên 96%, giữ vững tỉ lệ khu dân cư văn hóa đạt trên 88%, từng bước khắc phục tình trạng thiếu hụt thiết chế văn hóa ở cơ sở.

Bà Lê Thị Uyên Như, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội, UBND xã Tân Lập cho biết: “Trên cơ sở kết quả năm 2026, thời gian tới, phòng sẽ tham mưu UBND xã tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của văn hóa trong đời sống của người dân. Trọng tâm là duy trì tổ chức định kỳ các hoạt động sinh hoạt văn hóa truyền thống, gắn với với phát triển du lịch cộng đồng. Chúng tôi sẽ tăng cường quảng bá các điểm du lịch trải nghiệm, điểm săn mây, homestay trên các nền tảng số; đồng thời, chú trọng hướng dẫn người dân nâng cao dân trí, hình thành ý thức tự giác gìn giữ cảnh quan môi trường, bảo đảm an ninh, an toàn và vệ sinh môi trường tại các điểm đến”.

Phó Chủ tịch UBND xã Tân Lập Nguyễn Thị Hoài Ly nhấn mạnh: “Địa phương luôn xác định phát triển văn hóa phải gắn với mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới. Thời gian tới, UBND xã sẽ chủ động rà soát, lồng ghép hiệu quả nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia cùng nguồn ngân sách hỗ trợ của tỉnh để từng bước đầu tư, nâng cấp hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của Nhân dân sau sáp nhập thôn. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, xã tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín và các tổ công nghệ số cộng đồng nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô, vừa đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch cộng đồng để tạo thêm sinh kế cho người dân”.

Với sự lãnh đạo sát sao của cấp ủy đảng, sự điều hành quyết liệt của chính quyền cùng sự đồng thuận, hưởng ứng tích cực của Nhân dân, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa tại xã Tân Lập đang tạo được những chuyển biến tích cực. Những giải pháp đồng bộ cả về cơ chế, nguồn lực lẫn phương thức tổ chức thực hiện sẽ là tiền đề quan trọng để bản sắc văn hóa đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô tiếp tục được gìn giữ, phát huy, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho Nhân dân và thực hiện có hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.

Lâm Oanh

Nguồn Quảng Trị: https://baoquangtri.vn/kinh-te/202611/net-dep-van-hoa-truyen-thong-94702da/