Chưa thật sự quyết liệt

Tại Phiên họp Thường trực Hội đồng Dân tộc mở rộng vừa qua, thẩm tra sơ bộ Báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong năm 2022, các đại biểu thẳng thắn chỉ rõ, công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ vẫn chưa thật sự quyết liệt, một số địa phương chưa thật sự chủ động, chấp hành nghiêm hướng dẫn của Trung ương.

30 địa phương vùng đồng bào dân tộc chưa thành lập Ban Chỉ đạo cấp huyện

Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Đinh Thị Phương Lan, tính đến nay, Trung ương đã hoàn thành việc thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia; ban hành quy chế hoạt động, chương trình công tác năm 2022 của Ban Chỉ đạo Trung ương; thành lập tổ công tác, Văn phòng điều phối và quy chế thực hiện Chương trình. Tuy nhiên, công tác chỉ đạo, điều hành vẫn chưa thật sự quyết liệt, công tác tham mưu của cơ quan Thường trực Chương trình chưa kịp thời, do đó việc ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo chưa được bảo đảm liên tục, kịp thời cho việc triển khai thực hiện Chương trình.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc dẫn chứng: ngày 27.1.2022, mới ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia; sau 2 tháng, ngày 25.3.2022 mới ban hành Chương trình công tác năm 2022 của Ban Chỉ đạo Trung ương. Tiếp đó, sau gần 2 tháng nữa, ngày 13.5.2022, Tổ Công tác mới ban hành Quy chế hoạt động và Chương trình công tác năm 2022.

Ở địa phương, trên cơ sở hướng dẫn của Trung ương, đã có 50/50 địa phương triển khai thực hiện Chương trình hoàn thành công tác thành lập, kiện toàn Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025 cấp tỉnh, đồng thời cũng ban hành Quy chế hoạt động và Chương trình công tác năm 2022 của Ban Chỉ đạo. Tuy nhiên, Báo cáo của Chính phủ cho thấy, mới có 20/50 địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thành lập Ban Chỉ đạo cấp huyện, tức là còn 30 địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chưa thành lập Ban Chỉ đạo cấp huyện để kiện toàn bộ máy quản lý chỉ đạo tổ chức thực hiện Chương trình. “Đây là con số lớn phản ánh việc các địa phương chưa thực sự chủ động, quyết liệt trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chưa chấp hành nghiêm túc các hướng dẫn của Trung ương”, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Đinh Thị Phương Lan chỉ rõ.

Cũng theo các đại biểu tham dự Phiên họp, thì Báo cáo của Chính phủ còn chung chung, chưa phản ánh được có bao nhiêu địa phương đã và chưa triển khai kiện toàn hoạt động của Ban Quản lý/Ban Chỉ đạo cấp xã. Đến thời điểm hiện nay, việc các địa phương chưa kiện toàn, thành lập Ban Chỉ đạo các cấp sẽ làm ảnh hưởng đến việc triển khai các nội dung của chương trình, làm chậm tiến độ giải ngân trong năm 2022. Từ đó, sẽ ảnh hưởng đến việc hoàn thành các mục tiêu Nghị quyết Quốc hội về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 đã đề ra.

Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Đinh Thị Phương Lan phát biểu tại Phiên họp Thường trực Hội đồng Dân tộc mở rộng ngày 3.10
Ảnh: Hoàng Ngọc

Rà soát để không trùng lặp, bỏ sót đối tượng

Lo ngại trước thực tế chậm thành lập các Ban Chỉ đạo cấp huyện, tham dự Phiên họp Thường trực Hội đồng Dân tộc mở rộng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Đoàn Thị Thanh Mai đề nghị, Chính phủ báo cáo và đánh giá thêm về nội dung này. Tỷ lệ thành lập thấp như vậy sẽ gây khó khăn gì trong quá trình thực hiện, ảnh hưởng gì đến tiến độ triển khai trong thời gian tới?

Điểm mới khác biệt trong thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, đó là việc thành lập Ban Chỉ đạo chung cho 3 chương trình mục tiêu quốc gia: xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025; giảm nghèo và an sinh xã hội bền vững giai đoạn 2021 - 2025; phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 nhằm hạn chế sự chồng chéo, chồng lấn. Rõ ràng, cả ba chương trình đều hướng tới đối tượng yếu thế là đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đẩy mạnh thực hiện chủ trương xóa đói, giảm nghèo. Vậy Chính phủ đã có giải pháp gì để lồng ghép chính sách, tích hợp nguồn lực giữa các Chương trình mục tiêu quốc gia, Ủy viên Thường trực Hội đồng Dân tộc Bế Trung Anh nêu câu hỏi?

Cũng theo Ủy viên Thường trực Bế Trung Anh, 3 chương trình mục tiêu quốc gia đều nhấn mạnh phải thực hiện chuyển đổi số. Vì thế, Chính phủ cũng cần xem xét, ứng dụng các bộ công cụ hiện đại, khoa học trong công nghệ số để rà soát đối tượng, địa bàn, cập nhật việc phân bổ, bố trí ngân sách, bảo đảm tránh sự trùng lặp, chồng chéo, bỏ sót đối tượng, hoặc khuyết thiếu trong triển khai thực hiện 3 chương trình.

Tiếp thu các ý kiến đóng góp tại Phiên họp, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho biết, Chính phủ sẽ cố gắng, nỗ lực hết sức trong công tác triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm "không ai bị bỏ lại phía sau". Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc cũng mong muốn các đại biểu thông cảm cho sự chậm trễ trong việc ban hành quy chế làm việc, chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương. Bởi lẽ trước đó, Ủy ban Dân tộc đã có bộ máy và quy chế hoạt động riêng để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển KT - XH vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, sau khi có chỉ đạo thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia, thì Chính phủ phải thành lập lại bộ máy, sửa đổi quy chế làm việc và Chương trình công tác, để bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo điều hành và triển khai thực hiện.

Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT - XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 1 (2021 - 2025) được thực hiện trong 5 năm. Nhưng đến nay, đã mất gần 2 năm cho công tác tổ chức thực hiện, và với tiến độ như vậy, thì trong năm 2023 chủ yếu vẫn là công tác đôn đốc, chỉ đạo. Vấn đề các đại biểu đặt ra tại Phiên họp, đó là Chính phủ phải làm rõ phương hướng, nhiệm vụ, xác định trách nhiệm, tiến độ cụ thể đối với từng cơ quan, đơn vị có liên quan. Tập trung quyết liệt hơn nữa trong chỉ đạo, điều hành của các bộ, ngành; và các địa phương cần xây dựng kế hoạch, giải pháp cụ thể để triển khai thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao. Phải làm sao giải quyết cho được những vấn đề bức xúc nhất, cấp bách nhất, ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo, các nhóm dân tộc thiểu số khó khăn nhất, triển khai thực hiện phù hợp với điều kiện, đặc điểm, tiềm năng, thế mạnh, bản sắc văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của các dân tộc, các vùng miền gắn với củng cố quốc phòng - an ninh.

Anh Thảo

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/dien-dan-quoc-hoi-va-cu-tri/chua-that-su-quyet-liet-i303091/