Sau những mùa lễ hội

Lễ hội Pháo hoa tại Đà Nẵng đã trở thành một “cuộc hẹn quốc tế"

Tập trung vào 6 ngành công nghiệp văn hóa

Trong không gian phát triển mới, Đà Nẵng có nhiều điều kiện để hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa gắn với du lịch, công nghệ và các ngành công nghiệp sáng tạo. Thành phố xác định đây không chỉ là hướng đi nhằm phát huy giá trị di sản, mà còn có thể trở thành một động lực tăng trưởng mới.

Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho rằng, địa phương sở hữu nhiều lợi thế để trở thành điểm đến hấp dẫn của các ngành công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, điểm nghẽn hiện nay không nằm ở tiềm năng, mà ở khả năng chuyển hóa tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh. “Không chỉ tổ chức sự kiện - lễ hội, mà phải tạo ra sản phẩm; không chỉ thu hút khách, mà phải hình thành thị trường; không chỉ có phong trào, mà phải có doanh thu và giá trị gia tăng”, bà Anh Thi nhấn mạnh.

Theo đó, Đà Nẵng tập trung phát triển 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm gồm: Nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật - triển lãm, du lịch văn hóa, nội dung số và thủ công mỹ nghệ. Đây là những lĩnh vực có khả năng tạo ra sản phẩm cụ thể, hình thành thị trường và còn nhiều dư địa phát triển trên nền tảng thế mạnh sẵn có của thành phố.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam nhận định, không gian phát triển mới mở ra điều kiện để Đà Nẵng hình thành một hệ sinh thái kinh tế sáng tạo có tính tích hợp. Lợi thế về du lịch, công nghệ, điện ảnh, sự kiện và nội dung số có thể kết nối với hệ thống di sản, làng nghề, thủ công và nghệ thuật dân gian. Hội An là thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo UNESCO, tạo thêm dư địa để kết nối di sản với sáng tạo, công nghệ với văn hóa, sản xuất nội dung với du lịch, dịch vụ và thị trường.

Theo bà Phương, từ góc độ tăng trưởng, điều quan trọng là phải chuyển các lợi thế hiện có thành giá trị gia tăng, năng suất và năng lực cạnh tranh của các ngành công nghiệp văn hóa. Muốn vậy, Đà Nẵng cần xây dựng hệ thống đo lường và đường cơ sở thống nhất trong không gian hành chính mới, từ đó xác định mục tiêu tăng trưởng và lựa chọn những động lực có khả năng tạo ra giá trị bổ sung.

Cùng với đó, kinh tế sáng tạo cần được tổ chức theo chuỗi giá trị và hệ sinh thái, thay vì để các ngành, dự án, không gian phát triển rời rạc. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo về thể chế, dữ liệu và hạ tầng dùng chung; doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân, cộng đồng và các chủ thể sáng tạo tham gia đầu tư, sản xuất, thương mại hóa sản phẩm. Việc khai thác văn hóa, di sản cũng phải đi cùng bảo vệ giá trị cốt lõi, duy trì sức sống của cộng đồng chủ thể và tái đầu tư một phần giá trị kinh tế cho bảo tồn, sáng tạo và phát triển bền vững.

Phát huy lễ hội, di sản để tạo sản phẩm quanh năm

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Sun Group Vùng Miền Trung cho rằng, Đà Nẵng đã có nền tảng để xây dựng những thương hiệu lễ hội có sức lan tỏa. Lễ hội Pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (DIFF) đã trở thành một “cuộc hẹn quốc tế”, kéo theo sự phát triển của hàng không, lưu trú, ẩm thực, thương mại và kinh tế đêm. Việc DIFF được tạp chí Travel + Leisure bình chọn vào Top 9 lễ hội mùa hè đáng trải nghiệm nhất hành tinh năm 2026 cho thấy sức hút của thương hiệu này.

Thành phố tập trung phát triển 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm

Từ thành công đó, Đà Nẵng có thể tiếp tục nâng tầm DIFF, đồng thời phát huy những lễ hội có gốc rễ trong đời sống văn hóa địa phương, bố trí vào những thời điểm thành phố còn vắng khách để hình thành lịch hẹn văn hóa quanh năm. Một trong những đề xuất là Tết Việt ở Hội An, hướng tới xây dựng lễ hội Tết cổ truyền mang tầm quốc tế vào tháng 1-2 hằng năm, với chợ Tết làng nghề, đường hoa, đường đèn lồng, sân khấu bài chòi, ẩm thực và các chương trình nghệ thuật chủ đề Tết Việt.

Mùa xuân Ngũ Hành Sơn được đề xuất phát triển từ Lễ hội Quán Thế Âm theo hướng trở thành Lễ hội văn hóa Phật giáo và điêu khắc quốc tế vào tháng 3-4. Cùng với hoạt động giao lưu văn hóa, trại sáng tác điêu khắc đá quốc tế thường niên có thể tạo thêm tác phẩm cho không gian dưới chân Ngũ Hành Sơn, đồng thời mở rộng thị trường cho nghề đá Non Nước.

Đến tháng 9-10, Tuần lễ di sản Chăm Pa được kỳ vọng phát huy giá trị của Mỹ Sơn và Bảo tàng Điêu khắc Chăm, đồng thời góp phần kéo dài mùa du lịch. Các hoạt động có thể gồm chương trình nghệ thuật thực cảnh về đêm tại Mỹ Sơn, trưng bày, hội thảo quốc tế về văn hóa Chăm cùng các chương trình âm nhạc, ẩm thực và thủ công của cộng đồng Chăm.

Không chỉ dựa vào lễ hội theo mùa, Tuồng xứ Quảng, Bài chòi, văn hóa Cơ Tu hay Lễ hội Cầu ngư cũng có thể trở thành chất liệu cho các chương trình biểu diễn thường xuyên tại các thiết chế văn hóa của thành phố, kể cả trong những tháng mưa. “Lễ hội theo mùa và biểu diễn thường xuyên bổ trợ cho nhau, Đà Nẵng mới thực sự có một ngành công nghiệp văn hóa, chứ không chỉ có những mùa lễ hội”, ông Bình chia sẻ.

Từ định hướng phát triển 6 ngành công nghiệp văn hóa trọng điểm đến việc xây dựng các chuỗi sản phẩm, thương hiệu và thị trường, Đà Nẵng đang đặt mục tiêu chuyển lợi thế văn hóa thành những giá trị cụ thể hơn cho nền kinh tế. Trọng tâm giai đoạn tới vì thế không nằm ở việc gia tăng số lượng sự kiện, mà ở khả năng tạo ra những sản phẩm có thể thương mại hóa, hình thành thị trường và giữ lại nhiều hơn giá trị tại địa phương. Muốn làm được điều đó, thành phố cần một môi trường đủ thuận lợi để doanh nghiệp, nghệ sĩ, nghệ nhân và cộng đồng tham gia sâu hơn vào toàn bộ quá trình sáng tạo, sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường.

Sau mùa lễ hội, điều còn lại đáng kể nhất là sức lan tỏa trong đời sống đô thị: Những sản phẩm mới, những cơ hội nghề nghiệp, những không gian văn hóa được mở rộng và di sản tiếp tục được làm giàu bằng sáng tạo. Khi các yếu tố ấy kết nối với du lịch, công nghệ, dịch vụ và kinh tế đêm, công nghiệp văn hóa mới thực sự tạo nên một nguồn lực phát triển lâu bền.