Làng gốm trước ngày vào hội

Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I - năm 2026 do UBND xã Ninh Phước tổ chức, sẽ diễn ra từ ngày 10 đến 12-10. Những ngày này, các cơ quan, đơn vị, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, các câu lạc bộ và nghệ nhân trên địa bàn xã đang gấp rút hoàn thành công tác chuẩn bị để đón người dân và du khách.

Quảng bá nét đẹp gốm Chăm

Hơn 1 tháng qua, tại Nhà sinh hoạt cộng đồng thôn Bàu Trúc, các nghệ nhân và thành viên Câu lạc bộ (CLB) Thực hành di sản Nghệ thuật làm gốm Chăm thôn Bàu Trúc tích cực hoàn thiện các sản phẩm phục vụ trưng bày tại lễ hội. Nổi bật là cặp bình gốm có chiều cao 3m, đường kính khoảng 1m đã hoàn thành công đoạn tạo hình, phơi và chuẩn bị đưa vào nung. Bà Châu Thị Tính - Phó Chủ nhiệm CLB cho biết, từ đầu tháng 9, các thành viên đã sắp xếp thời gian, cùng nhau tham gia chế tác cặp bình. Sau khoảng 10 ngày tạo hình, 3 ngày thực hiện hoa văn, phù điêu và hơn 10 ngày phơi nắng đạt độ khô cần thiết để tiến hành nung. 

Thành viên Câu lạc bộ Thực hành di sản Nghệ thuật làm gốm Chăm thôn Bàu Trúc tham gia chế tác cặp bình gốm và nhiều sản phẩm khác phục vụ trưng bày tại lễ hội.

Theo bà Phú Thị Kim Thoa - Chủ nhiệm CLB, cặp bình được các thành viên nghiên cứu, chế tác theo "đặt hàng" của UBND xã Ninh Phước và được thực hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống của người Chăm Bàu Trúc. Hoa văn trên bình tái hiện những công đoạn tiêu biểu của quá trình làm gốm, tôn vinh hình ảnh người nghệ nhân, người làm gốm Chăm; kết hợp các họa tiết truyền thống với hoa văn cách điệu. Hình tượng ngọn lửa gợi nhắc công đoạn nung gốm lộ thiên - một nét đặc sắc của nghề gốm Bàu Trúc, đồng thời thể hiện sức sống, sự tiếp nối và khát vọng vươn xa của gốm Chăm Bàu Trúc.

Sau khi hoàn thành, cặp bình sẽ được trưng bày tại Quảng trường Ninh Phước nhằm tạo điểm nhấn cho không gian lễ hội, đồng thời giới thiệu đến người dân, du khách những giá trị đặc sắc trong nghệ thuật làm gốm của người Chăm Bàu Trúc. Đây cũng là nơi để du khách tham quan, chụp ảnh và lưu giữ những hình ảnh đẹp về lễ hội. 

Bình gốm có chiều cao 3m, đường kính khoảng 1m sẽ được trưng bày trong Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I - năm 2026.

Bên cạnh cặp bình gốm kích thước lớn, các thành viên CLB còn chế tác nhiều sản phẩm gốm gia dụng và trang trí như: Bộ ấm chén, tô, đĩa, bình hoa... để giới thiệu, trưng bày tại lễ hội. Cơ sở gốm Mỹ Hồng của gia đình nghệ nhân Đàng Thị Trình (thành viên CLB) cũng chuẩn bị thêm nhiều sản phẩm, nhất là dòng gốm mỹ nghệ phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu và mua sắm của người dân, du khách trong dịp này. Tương tự, cơ sở gốm Hải Âu của gia đình bà Đàng Thị Minh Trọng (thành viên CLB) cũng đa dạng mẫu mã, số lượng sản phẩm các dòng gốm gia dụng, mỹ nghệ để phục vụ khách tham quan, mua sắm. 

Nhiều trải nghiệm đặc sắc

Theo ông Quảng Thúc Đoan - Chủ tịch UBND xã Ninh Phước, Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I - năm 2026 được tổ chức gắn với Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn trên địa bàn xã. Lễ hội nhằm tôn vinh bản sắc văn hóa, tín ngưỡng và giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” đã được UNESCO ghi danh. Đây cũng là không gian để cộng đồng thực hành, trao truyền và giới thiệu giá trị di sản gốm Chăm đến du khách.

Các nghệ nhân trong Câu lạc bộ Thực hành di sản Nghệ thuật làm gốm Chăm thôn Bàu Trúc chuẩn bị các sản phẩm trưng bày tại lễ hội.

Để chuẩn bị cho lễ hội, xã Ninh Phước đã phối hợp xây dựng website Làng nghề gốm Bàu Trúc và phần mềm ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR) để quảng bá, giới thiệu các di tích, di sản văn hóa và điểm đến du lịch trên địa bàn; chế tác cặp bình gốm Bàu Trúc làm biểu tượng của lễ hội. Cùng với đó, địa phương cũng chuẩn bị các hoạt động triển lãm, trải nghiệm di sản văn hóa “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” tại làng gốm Bàu Trúc; giới thiệu, trải nghiệm nghề dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp; tổ chức các hội thi như: Tay nghề làm gốm, tiếng hát dân ca Chăm và Thiếu nữ Chăm duyên dáng, các hoạt động thể dục thể thao, trò chơi dân gian và hội chợ ẩm thực, trưng bày các sản phẩm OCOP...

Bên cạnh cặp bình gốm kích thước lớn, Câu lạc bộ Thực hành di sản Nghệ thuật làm gốm Chăm thôn Bàu Trúc còn chế tác nhiều sản phẩm gốm gia dụng và trang trí để giới thiệu, trưng bày tại lễ hội.

Đến nay, các phương án bảo đảm an ninh trật tự, y tế, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường được triển khai đồng bộ. Địa phương cũng tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá, vận động Nhân dân và du khách tích cực hưởng ứng lễ hội. Với sự chuẩn bị chu đáo của địa phương, sự chung tay của các nghệ nhân, cơ sở sản xuất và cộng đồng làng nghề, Lễ hội gốm Chăm Bàu Trúc lần thứ I - năm 2026 được kỳ vọng mang đến tạo không gian giao lưu, trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Qua đó, góp phần bảo tồn, quản lý và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể “Nghệ thuật làm gốm của người Chăm” được tốt hơn.