Gỡ vướng 'làm sạch' dữ liệu đất đai

Thực tế một đường, dữ liệu một nẻo

Tháng 9 vừa qua, bà Hoàng Thị Diệu ở thôn Minh Thắng có nhu cầu làm thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho con. Tuy nhiên, qua kiểm tra, thông tin thửa đất của bà trên các bản đồ địa chính không trùng khớp với hiện trạng sử dụng đất nên hồ sơ của bà bị trả. Đáng nói, thông tin trong bản đồ địa chính các năm 1995, 2011 cũng không trùng khớp với bản đồ năm 2024. Trong khi đó, hộ liền kề được xác định có đất chồng lấn với thửa đất của bà không hề hay biết vấn đề này. Hai gia đình cũng đã xây dựng tường rào kiên cố từ lâu.

Bà Hoàng Thị Diệu cho biết: “Gia đình tôi làm nhà kiên cố, sinh sống ở đây từ lâu và không tranh chấp với các hộ liền kề. Không hiểu vì sao, dữ liệu đất đai lại xác định đất của tôi chồng lấn lên đất hàng xóm. Tôi mong muốn cơ quan có thẩm quyền nhanh chóng làm rõ để bảo đảm quyền lợi cho gia đình”.

Xã Minh Hóa huy động giáo viên để hỗ trợ việc “làm sạch” dữ liệu đất đai - Ảnh: C.H

Tương tự, ông Cao Thanh Sơn ở thôn Hồng Minh vừa bị từ chối tiếp nhận hồ sơ đăng ký quyền sử dụng đất vì thửa đất của gia đình ông đã được quy chủ cho người khác. Ông Sơn cho hay, thửa đất được gia đình ông khai hoang và sử dụng ổn định từ tháng 4/2004 đến nay. Vì nhiều lý do, ông chưa làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau hơn 20 năm sử dụng, ông mới biết thửa đất trên bản đồ địa chính năm 2011 không được quy chủ cho gia đình mình mà thuộc về hộ gia đình khác.

Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Minh Hóa Cao Thị Thanh Thỏa cho biết, qua tiếp nhận và giải quyết hồ sơ liên quan đến lĩnh vực đất đai, có nhiều trường hợp, thông tin thửa đất bị sai lệch, chồng lấn. Hiện trạng sử dụng đất thực tế một đường, dữ liệu trong hồ sơ, bản đồ một nẻo. Và một khi dữ liệu chưa được “làm sạch”, thông tin của thửa đất chưa rõ ràng và bị sai lệch, người dân không thể thực hiện được các thủ tục hành chính liên quan. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Ảnh hưởng đến công tác quản lý đất đai

Theo thống kê của UBND xã Minh Hóa, hiện nay trên địa bàn xã có hơn 4.000 thửa đất bị sai lệch trong hệ thống quản lý đất đai. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Minh Hóa Đinh Minh Tuấn, các sai lệch là do hệ thống cơ sở dữ liệu chỉ cập nhật dữ liệu từ bản đồ cũ của các năm 2006, 2008 và chưa cập nhật bản đồ địa chính đã được phê duyệt vào các năm 2020, 2021, 2024.

Đáng nói, thiếu sót này thuộc trách nhiệm chuyên môn của cơ quan quản lý đất đai cấp trên, song lại trực tiếp kéo lùi tỉ lệ hoàn thành chỉ tiêu “làm sạch” của xã Minh Hóa. Điều này không chỉ gây khó khăn trong công tác làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý và việc thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Chưa hết, dữ liệu đất đai chưa được làm sạch và bị sai lệch còn ảnh hưởng đến công tác giải phóng mặt bằng, nhất là việc xác minh nguồn gốc đất, quy chủ, quá trình quản lý, sử dụng đất qua các thời kỳ. Cụ thể, theo kế hoạch, trong năm 2026, xã Minh Hóa phải hoàn thành dự án xây dựng Tuyến đường nối từ đường Hai Bà Trưng đến Trường mầm non số 1 Quy Đạt (cũ).

Tuy nhiên, dự án đang vướng mắc giải phóng mặt bằng, nên 8 hộ gia đình chưa được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng. Nguyên nhân một phần do hồ sơ giao đất, cấp đất trước đây còn bất cập, chồng lấn. Việc xác định nguồn gốc, quy chủ đất còn khó khăn, làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án.

Phó Chủ tịch UBND xã Minh Hóa Đinh Minh Tuấn cho biết, chính quyền địa phương đã nhiều lần có văn bản đề nghị đơn vị liên quan tháo gỡ, song đến nay vẫn chưa được giải quyết. Trả lời về vấn đề này, một lãnh đạo của Văn phòng Đăng ký đất đai (thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, hiện nhiều địa phương đang gặp phải vướng mắc nói trên. Việc chưa đồng bộ, thống nhất dữ liệu đất đai là do các đơn vị cũ trước đây chưa cập nhật và cập nhật không đầy đủ thông tin, bản đồ thửa đất. Thời gian tới, để hoàn thành việc “làm sạch” các thửa đất này, đơn vị sẽ phối hợp với các địa phương để rà soát, phân loại và giải quyết.