Giữ rừng giữa lòng thành phố

Rừng Trung Sơn được ví như “lá phổi xanh” trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng tăng ở TP Đà Nẵng. ẢNH: NGUYỄN TÚ.

Dự án giao UBND phường Liên Chiểu làm chủ đầu tư, hướng tới xây dựng một công viên cây xanh kết hợp tôn tạo, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa - lịch sử của Khu di tích Đồi Trung Sơn, với 2 hợp phần chính là đền bù, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật. Đối với hợp phần giải phóng mặt bằng, thành phố sẽ bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng với 96 lô đất. Tổng kinh phí dự kiến cho công tác này là hơn 200 tỷ đồng.

Ngoài ra, dự án còn di dời tuyến đường điện 110kV hiện trạng đang vướng mặt bằng quy hoạch sang vị trí mới nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ các hạng mục đầu tư.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2027 sẽ chuẩn bị thủ tục đầu tư và công tác giải phóng mặt bằng. Giai đoạn 2027 – 2029, triển khai thi công các hạng mục, gồm hệ thống đường giao thông, điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, cây xanh, cảnh quan và bãi đỗ xe được đầu tư đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng và mỹ quan đô thị. Mục tiêu chính là bảo tồn khu rừng hiện hữu tại đồi Trung Sơn, nâng cấp toàn bộ khu vực trở thành một hệ thống công viên sinh thái, vừa bảo tồn, vừa phát triển kinh tế địa phương, tạo sinh kế cho người dân với những hoạt động khai thác văn hóa, du lịch bền vững.

Trong bối cảnh đô thị hóa mạnh mẽ tại phường Liên Chiểu, xung quanh rừng Trung Sơn hiện nay là các khu dân cư, khu đô thị mới, khu công nghiệp, các trục đường giao thông lớn. Vì thế, với 12ha rừng nhìn từ trên cao như một “lá phổi xanh” hiếm hoi còn sót lại giữa TP Đà Nẵng.

Ông Trần Công Nguyên - Chủ tịch UBND phường Liên Chiểu cho biết, công trình nhằm tri ân và giáo dục truyền thống; đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người dân; đồng thời hoàn thiện khớp nối hạ tầng kỹ thuật, giao thông và tạo cảnh quan đô thị đồng bộ cho khu vực. Ngay sau khi thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư, địa phương đã khẩn trương triển khai các bước lập hồ sơ để sớm khởi công dự án.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng, rừng Trung Sơn là khu rừng lâu đời, có từ trước khi làng Trung Sơn được thành lập, được người dân thôn Trung Sơn bảo vệ và gìn giữ. Cánh rừng ngày nay có nhiều loài cây lâu năm được xếp vào loại gỗ quý hiếm...

Các bậc cao niên của làng Trung Sơn cho rằng từ xưa đến nay, Trung Sơn được coi là “rừng cấm”, dân làng nghiêm cấm chặt cây, đốn củi ở rừng, cấm lấy tài nguyên khoáng sản cát trắng. Nhờ cộng đồng giữ rừng, đến nay, bên trong và ven bìa rừng hiện còn lưu giữ nhiều di tích quý giá như: Mộ của gần 200 nghĩa sĩ, đình Trung Sơn, giếng cổ, bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, miếu Âm linh và miếu Bà Ngũ Hành. Dựa trên những giá trị lịch sử, văn hóa của rừng Trung Sơn, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị xếp hạng di tích cấp thành phố.

Ông Trần Phước Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Đà Nẵng cho biết, rừng Trung Sơn không chỉ sở hữu giá trị tự nhiên quý giá mà còn là nơi lưu giữ nhiều di tích, do đó cần được đầu tư tôn tạo xứng tầm.

Song song với đầu tư hạ tầng, địa phương cần phối hợp với các cơ quan liên quan tập trung hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận di tích đối với địa điểm này.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND TP Đà Nẵng đề nghị địa phương bổ sung thêm các cây lớn, cổ thụ ở khu vực xung quanh và vùng đệm nhằm thiết lập vành đai xanh, tăng thêm giá trị cảnh quan cho khu vực. Nguồn cây sẽ tận dụng từ quá trình thu hồi đất rừng để mở rộng một số tuyến đường tại khu vực tỉnh Quảng Nam cũ, đơn vị tư vấn có trách nhiệm nghiên cứu, lựa chọn các loại cây phù hợp. Bên cạnh ngân sách thực hiện dự án, ông Trần Phước Sơn cũng đề nghị phường Liên Chiểu tích cực vận động xã hội hóa để thực hiện một số hạng mục, qua đó tạo điểm nhấn và hình thành điểm đến du lịch địa phương.