Dấu ấn cuộc đời (Phần 7): Thời khắc quyết định

Khi dẫn đoàn lên đài quan sát, tôi chỉ rõ mục tiêu để báo cáo. Tư lệnh chiến dịch quan sát mục tiêu qua máy đo xa của pháo binh. Ông hỏi rất cặn kẽ về mục tiêu, hướng đột nhập… rồi tỏ ra rất hài lòng.

Trước đó, tôi nhận lệnh trực tiếp đưa Tư lệnh chiến dịch và các cơ quan đi khảo sát, kiểm tra mọi công tác chuẩn bị, phục vụ việc đắp sa bàn và giao nhiệm vụ cho các đơn vị.

Mọi kế hoạch đã sẵn sàng. Bước đầu tiên là dẫn đoàn lên đài quan sát chiến dịch. Vị trí này đặc biệt quan trọng, bởi Tư lệnh muốn trực tiếp nhìn thấy trận địa của địch, điều mà ở cấp chỉ huy này không phải lúc nào cũng cần thiết.

Chính vì vậy, tôi và anh Phạm Ngọc Toanh, sau này là Đại tá, Phó Tư lệnh Binh chủng Đặc công, khi đó là người trực tiếp chỉ huy lực lượng trinh sát đặc công, đã tranh luận khá kỹ về việc lựa chọn vị trí đặt đài quan sát: phải chọn điểm cao nhất hay không nhất thiết phải là điểm cao nhất…

Đại tá Phạm Ngọc Toanh, nguyên Phó Tư lệnh Binh chủng Đặc công (bìa phải) và Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Văn Quân, nguyên Chính ủy Binh chủng Đặc công, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng (bìa trái). Ảnh: Đào Văn Quân.

Với tôi, gốc là đặc công nhưng lại mới học Trường Trinh sát - Quân báo ra nên luôn nhớ nguyên tắc: không chọn cái cá biệt, cái độc lập, bởi sẽ dễ bị địch chú ý, nghi ngờ… Vì vậy, cuối cùng chúng tôi thống nhất chọn một vị trí không cao nhất nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ các yếu tố cần thiết của một đài quan sát.

Khi dẫn đoàn lên đài quan sát, tôi chỉ rõ mục tiêu để báo cáo. Tư lệnh chiến dịch quan sát qua máy đo xa của pháo binh. Ông hỏi rất cặn kẽ về mục tiêu, hướng đột nhập… và tỏ ra rất hài lòng.

Đến bước thứ hai, Tư lệnh cùng các cơ quan chiến dịch và đơn vị trực tiếp đi thực địa.

Theo quyết định của Tư lệnh, chúng tôi đi vào mục tiêu trên hướng Nước Nhiều, một địa danh được ghi trên bản đồ.

Đoàn phải vòng xa lên núi, rồi men theo con suối lớn đi về phía quận Minh Long. Ngày tiếp theo sẽ đột nhập vào mục tiêu nên chúng tôi được nghỉ, triển khai lực lượng dọc hai bên suối. Khu vực này, lực lượng trinh sát 33 của Quân khu đã chuẩn bị từ trước và tổ chức cảnh giới, bảo đảm an toàn…

Đại tá Nguyễn Tiến Dũng ( bìa phải ) Chụp với anh Kỳ ( bảo tàng ) tại chiến trường K - Ảnh: NVCC

Mấy ngày không được tắm, hôm nay chúng tôi xuống suối thả ga tắm mát…

Không ngờ Tư lệnh lại ra suối, ngồi thư giãn xem lính trinh sát vui đùa. Ông vẫy tôi đến, bảo:

“Hái quả thị rừng kia mà ăn, ngon lắm đấy mấy đứa!”

Nghe vậy, đứa nào cũng nhanh nhẹn leo lên. Chỉ vài phút, chúng tôi đã hái được rất nhiều quả chín. Chúng tôi kính cẩn đưa cho ông mấy quả. Ông nhận và ăn ngon lành. Tôi nghĩ có lẽ ông ăn cũng là để động viên binh lính của mình. Nhưng khi ăn thử, đúng là thị rừng lúc chín cũng rất thơm ngon, chỉ có điều hạt to, cùi không nhiều.

Chúng tôi tắm xong, ông vẫn ngồi đấy, vẫy tay gọi lại rồi hỏi:

“Mấy đứa có muốn ăn thịt gà không?”

Tôi trả lời:

“Ở đâu mà có thịt gà, thủ trưởng?”

Ông nói:

“Đi lấy hoa chuối rừng về đây!”

Không hiểu để làm gì, nhưng chúng tôi vẫn cử người đi và nhanh chóng lấy được ba cái hoa chuối rừng.

Lúc ấy, Tư lệnh mới nói:

“Đốt lửa lên, nướng cho mềm nhũn ra, bóc vỏ ngoài, xé ra rồi làm muối, mì chính trộn vào để chấm. Hoa chuối chấm ăn ngon như thịt gà…”

Dù không ngon như ông nói, nhưng chúng tôi vẫn thấy ngon, cả ở món ăn lẫn tình cảm của người thủ trưởng, mái đầu đã bạc phơ, gần gũi như cha mẹ của mình…

Chiều đến, tôi được phân công dẫn tổ đi đầu. Nhiệm vụ là dẫn đoàn tiếp cận mục tiêu và chú ý bắt liên lạc với lực lượng trinh sát 33. Còn anh Toanh trực tiếp đi cùng Tư lệnh, các cơ quan, cán bộ Lữ đoàn 52, cán bộ đơn vị xe tăng, pháo 37 và những đơn vị có nhiệm vụ trên hướng này.

Tối đến, đoàn tiếp tục hành quân. Đội hình đã dần vào đến khu vực gần địch.

“Oác!”

Một tiếng kêu cực lớn bất ngờ vang lên ngay sau tổ đi đầu của tôi. Theo phản xạ của người lính chiến, tất cả lập tức nằm sấp xuống mà không ai bảo ai.

Tôi quay đầu nhìn lại, thấy cả đội hình phía sau cũng không khác. Hóa ra một con mang đứng trong bụi cây. Tổ đi đầu đi qua, nó không phản ứng, nhưng khi đội hình lớn phía sau tiến đến, không biết có phải vì giật mình hay không mà nó bất ngờ hét lên như muốn “bơm” thẳng vào tai mọi người. Đang ở gần địch, ai mà không giật mình!

Tình huống con mang “nắn gân” chúng tôi rồi cũng qua. Đội hình dừng lại, những người phụ trách các bộ phận ngồi chờ quyết định của Tư lệnh trước khi đột nhập.

Tư lệnh hỏi tôi:

“Cậu có thể dẫn đội hình vào sát chân điểm không?”

Tôi trả lời:

“Nếu cần, tôi có thể dẫn đến sát hàng rào. Nếu ai muốn, tôi có thể dẫn chui hết rào trên hướng đã chuẩn bị!”

Anh Quý, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 7, Lữ đoàn 52, người chỉ huy hướng chủ yếu đánh đồi biệt kích và tiền tiêu, vui mừng nói:

“Ôi, vậy thì em dẫn anh đi nhé!”

Ông Cao Liêm, Lữ đoàn phó Lữ đoàn 52, nói:

“Ông Quý! Đây không phải đi chơi. Vào đó giải quyết gì? Nếu lộ thì sao…?”

Lúc này, Tư lệnh mới nói:

“Tôi cũng muốn vào đến rào… Em cứ dẫn, còn ai sợ thì ở ngoài!”

Một tình huống nội bộ thật khó xử. Các cơ quan ngăn Tư lệnh không được. Rồi anh Dâng, Phòng Đặc công, gọi tôi và anh Toanh ra nói nhỏ:

“Tư lệnh muốn đi thì phải dẫn, nhưng em phải hết sức thận trọng và không nghe ai gàn nữa. Họ đang bàn, cản Tư lệnh không được thì bảo trinh sát lấy lý do địch… để cản ông đấy!”

Thế rồi mọi việc diễn ra thuận lợi. Tôi đã dẫn Tư lệnh, anh Quý, Tiểu đoàn trưởng; anh Hạnh, Đại đội trưởng và những người liên quan mở cửa vào đến hàng rào ngoài cùng. Anh Hạnh, Đại đội trưởng C1, đơn vị trực tiếp mở cửa, cứ muốn chui tiếp qua mấy lớp rào nhưng anh Quý không cho.

Chúng tôi hoàn thành bước đầu chuẩn bị cho trận đánh rồi trở về nơi tập kết an toàn…

Giao nhiệm vụ, hiệp đồng cho các đơn vị trên sa bàn

Tôi và anh Toanh được gọi lên Lữ đoàn 52 bộ binh để phối hợp cùng lực lượng trinh sát 33, trinh sát bộ binh của Quân khu, đắp sa bàn chiến dịch. Phần việc chủ yếu, trinh sát 33 đã cơ bản hoàn thành. Công việc còn lại là điều chỉnh địa hình căn cứ vào thực tế thu được qua quá trình trinh sát của các lực lượng trên từng hướng.

Qua việc chỉ huy các đơn vị đi thực địa trở về, rồi tham gia điều chỉnh địa hình trên sa bàn, tôi mới thấy bản lĩnh binh địa của cán bộ ta thật tuyệt vời!

Chúng tôi phải trực tiếp sắp đặt các hướng, mũi tiến công; các trận địa pháo binh, xe tăng; các khu vực triển khai đội hình xuất phát tiến công…

Hướng đông nam có bốn khẩu pháo 85, bốn khẩu pháo 105, hai khẩu cối 160.

Hướng tây bắc có hai khẩu pháo 130, hai khẩu pháo 122… Đó là chưa kể ĐKZ 75, pháo phòng không 37 và đội hình bốn xe tăng loại lội nước.

Đó mới là lực lượng của cấp chiến dịch, chưa kể các loại hỏa lực của cấp lữ đoàn và các tiểu đoàn bộ binh như cối 120, cối 82 và súng máy 12,7 ly áp sát trên các hướng mục tiêu…

Điều đặc biệt lần này là Tư lệnh Phú nguyên là Tư lệnh Binh chủng Pháo binh, nguyên Tư lệnh B3 (Tây Nguyên), nên ông sử dụng cả pháo 130 và 122 để bắn thẳng trực tiếp, điều mà trước đó chưa có tiền lệ.

Được trực tiếp nghe Tư lệnh giao nhiệm vụ cho các lực lượng, tôi ấn tượng nhất là lúc ông giao nhiệm vụ cho Chủ nhiệm Pháo binh.

Khi Chủ nhiệm Pháo binh trình bày phương án, nói đến việc sẽ sử dụng hai quả pháo 130 bắn thẳng, quả đầu tiên bắn vào lô cốt lớn nhất của mục tiêu chủ yếu ở đồi biệt kích, quả tiếp theo bắn vào kho đạn lớn để tiêu diệt chỉ huy địch, đồng thời cho nổ kho đạn nhằm thị uy, tạo khí thế, Tư lệnh cắt lời:

“Tôi không lấy đâu ra nhiều đạn cho các anh đánh mãi mà lại cố tình phá nổ kho đạn, chiến lợi phẩm quý giá…!”

Một ý nghĩa không nhỏ trong chiến thắng mà có lẽ chúng ta thường ít nghĩ tới!

Rồi chúng tôi trở về, tiếp tục thực hiện kế hoạch trận đánh…

Cựu lính trinh sát Đặc công Nguyễn Tiến Dũng. Ảnh: NVCC

Tập kết lực lượng

Tôi trực tiếp chỉ huy tổ trinh sát đặc công của mình dẫn đội hình Tiểu đoàn 7 vào chiếm lĩnh trận địa và dẫn Ban Chỉ huy Tiểu đoàn vào vị trí…

Trinh sát Tiểu đoàn 7 có Tích, Tiểu đội trưởng, đã được anh Quý, Tiểu đoàn trưởng, gửi theo cùng chúng tôi trong quá trình trinh sát. Đây cũng là một thuận lợi lớn cho lúc này.

Tất cả việc phân công nhiệm vụ, phối hợp, hiệp đồng giữa trinh sát Tiểu đoàn với chúng tôi cũng như với các mũi của đơn vị đã xong, chỉ chờ trời tối là cơ động…

Khoảng 4 giờ chiều, tôi đau đầu rồi mê mệt. Y tá đơn vị đo nhiệt độ, thấy tôi sốt gần 40 độ C.

Dù còn cả đội hình trinh sát, nhưng anh Quý và các cán bộ đều biết vai trò của tôi trong những ngày qua nên rất lo lắng. Cuối cùng, cả anh Dâng, cán bộ Phòng Đặc công, cũng như cán bộ Lữ đoàn trên hướng này đều quyết định:

“Tôi không thể đi được!”

Tôi mơ màng tỉnh dậy khi nghe Tích cùng anh em đơn vị vừa từ khu vực mục tiêu chạy về báo cáo:

“Địch đã nống ra ngoài và có phục kích ngay khu cây xanh, bên phải nơi dự kiến quân Tiểu đoàn 7 triển khai đội hình xuất phát tiến công!”

Tất cả mọi người có vẻ rất căng thẳng…

Chẳng hiểu vì nghe tình hình như vậy hay sao, tôi thấy mình như khỏe lại và tỉnh táo hơn. Tôi vùng dậy, rời khỏi võng trong sự giật mình của mọi người:

“Để tôi đi!”

Vui nhất là anh Quý:

“Em khỏi rồi sao? Ôi, vậy thì tốt quá rồi…!”

Anh nói rồi chạy lại, yêu cầu quân y kiểm tra cho tôi. Nhiệt độ vẫn 39 độ C.

Tôi nói luôn:

“Tôi cứ khoảng ba tháng lại sốt rét mấy ngày, rồi mấy ngày sau lại khỏi!”

Ba mươi chín độ, người hơi mệt, nhưng tôi nghĩ đi, đổ mồ hôi sẽ đỡ nên quả quyết xin đi.

Mọi người vui mừng lắm. Còn tôi, sau khi hỏi kỹ anh em vừa trở về, quay sang anh Quý và anh Dâng đang chờ nghe ý kiến.

Anh Quý hỏi:

“Em định thế nào?”

Tôi nói ngay:

“Tôi sẽ không đi vào hướng đó mà cắt vào đồi đối diện, nơi đặt đài quan sát, cũng là nơi đã mai phục khi đột nhập; rồi cắt sang chân núi mục tiêu. Từ đó bám địch từ trong ra, đi qua chỗ vừa được báo có địch nống ra và mai phục…”

Nghe tôi quả quyết và trình bày phương án như vậy, anh Dâng, cán bộ Phòng Đặc công, và anh Quý đều nhất trí, chỉ dặn:

“Em không được liều! Phải hết sức cẩn thận. Nếu không đi được thì vẫn còn cách khác nhé…!”

Rồi tất cả diễn ra đúng như dự kiến của tôi.

Tôi chỉ dẫn theo một chiến sĩ tin cậy và thực hiện đúng phương án đã định trong chưa đầy một giờ.

Khi trở về nơi mọi người đang chờ, thấy tôi đi lại nhẹ nhàng, tươi tỉnh, mọi người lập tức hỏi:

“Sao rồi…?”

“Không có thằng địch nào cả!” - tôi nói.

“Có đúng không em?” - anh Quý hỏi lại.

Sự việc khó tin đến mức, dù đã rõ như ban ngày, mọi người vẫn không khỏi ngỡ ngàng.

Bởi giữa thông tin “địch đã nống ra rồi tổ chức phục kích” với thực tế “không có gì cả” là một vấn đề rất nghiêm trọng.

Tôi chỉ biết rằng chính mình đã trực tiếp kiểm chứng nên không cần giải thích thêm. Ngay sau đó, tôi nhanh chóng dẫn đội hình cơ động hết sức khẩn trương, bởi lúc này đã quá nửa đêm. Nếu chậm thêm, trời sáng, việc đưa lực lượng vào vị trí sẽ vô cùng khó khăn…

(Còn nữa)