Nước cờ mới của Tập đoàn Hòa Phát

Bài toán 86.000 tỷ đồng

Hòa Phát đang đề nghị UBND tỉnh Đắk Lắk thống nhất chủ trương không tiếp tục nghiên cứu dự án khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Phú Yên, tổng mức đầu tư khoảng 86.000 tỷ đồng, công suất thiết kế 6 triệu tấn/năm, trong đó giai đoạn 1 đạt 3 triệu tấn, theo phương án hiện tại.

Đây là thay đổi đáng chú ý với một dự án từng được Hòa Phát dành nhiều năm khảo sát, chuẩn bị và đặt trong định hướng phát triển dài hạn tại khu kinh tế Nam Phú Yên.

Hoà Phát tiếp tục đẩy mạnh phát triển hạ tầng KCN và cảng biển. Ảnh: Hoàng Anh.

Doanh nghiệp cho biết từ đầu năm 2022 đến tháng 6/2026 đã chủ động khảo sát, tiếp cận các cơ hội đầu tư tại khu vực, trong đó trọng tâm là nghiên cứu khu liên hợp gang thép tại KCN Hòa Tâm.

Đến nay, Hòa Phát đã chi khoảng 200 tỷ đồng cho các hoạt động tại khu kinh tế Nam Phú Yên, nhưng đề xuất điều chỉnh định hướng nghiên cứu, không tiếp tục theo đuổi phương án khu liên hợp gang thép như trước.

Lý do được doanh nghiệp đưa ra là phương án với quy mô và điều kiện hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu về hiệu quả đầu tư tương xứng với nguồn lực cần huy động và mức độ rủi ro phải kiểm soát.

Đồng thời đánh giá các yếu tố về thị trường, vốn đầu tư, nguyên liệu, xuất khẩu và hạ tầng có thể ảnh hưởng tới hiệu quả tài chính, tiến độ dự án, giải phóng mặt bằng và thời gian sử dụng đất nếu tiếp tục triển khai trong điều kiện hiện nay.

Động thái này không đồng nghĩa với việc Hòa Phát rút khỏi Nam Phú Yên, bởi các dự án nền tảng của hệ sinh thái đầu tư tại đây vẫn đang được doanh nghiệp thúc đẩy.

KCN Hòa Tâm giai đoạn 1 có tổng diện tích gần 492ha, trong đó khoảng 370ha đã được giải phóng mặt bằng và doanh nghiệp đã được thuê khoảng 215ha. Dự án đã hoàn thành một số thủ tục quan trọng và đang tiếp tục hoàn thiện giấy phép môi trường, báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tại bến cảng Bãi Gốc, Hòa Phát cho biết đã hoàn thành quy hoạch chi tiết 1/500, thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, thỏa thuận vị trí và thông số kỹ thuật. Doanh nghiệp đã được giao gần 65ha đất liền, đạt 100% mặt bằng phần đất liền, trong khi hồ sơ liên quan đến khu vực biển và mặt nước biển đang tiếp tục được hoàn thiện.

Trên nền tảng những phần việc đã triển khai, Hòa Phát đề nghị tiếp tục ưu tiên phát triển KCN Hòa Tâm, đẩy mạnh kinh doanh hạ tầng và thu hút các dự án thứ cấp phù hợp.

Tập đoàn cũng để ngỏ khả năng hợp tác, chuyển giao hoặc thu hút các nhà đầu tư công nghiệp có năng lực để nghiên cứu những dự án có quy mô, công nghệ và nhu cầu sử dụng hạ tầng phù hợp với lợi thế của khu kinh tế.

Như vậy, thay vì tự mình triển khai một tổ hợp luyện thép quy mô lớn, Hòa Phát đang đề xuất tập trung hơn vào hạ tầng khu công nghiệp, cảng và thu hút thêm các nhà đầu tư thứ cấp tại Nam Phú Yên.

Hòa Phát chọn lại điểm rơi vốn?

Diễn biến hiện tại ghi nhận trong bối cảnh Hòa Phát vẫn mở rộng đầu tư ở nhiều lĩnh vực, nhưng các dự án đang được thúc đẩy có quy mô, sản phẩm và tiến độ triển khai khác với tổ hợp gang thép dự kiến trước đây.

Hòa Phát đã hoàn thành gần 70% tiến độ dự án nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt Hòa Phát Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: Hòa Phát

Trong lĩnh vực thép, Hòa Phát đang tập trung nguồn lực cho nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Dung Quất, công suất thiết kế 700.000 tấn/năm, vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng.

Đến tháng 9/2026, dự án đã hoàn thành gần 70% tiến độ và dự kiến bước vào giai đoạn cao điểm lắp đặt, chạy thử thiết bị từ tháng 10. Hòa Phát dự kiến cho ra sản phẩm ray đầu tiên trong quý I/2027.

Tập đoàn cũng dự kiến mở rộng dự án thêm gần 77ha, tăng khoảng 2 triệu tấn công suất, với vốn đầu tư dự kiến tăng thêm khoảng 20.000 tỷ đồng.

Ở phía Nam, Hòa Phát đang đầu tư nhà máy luyện cán thép Long An, công suất 700.000 tấn/năm, nhằm hình thành một cứ điểm sản xuất mới phục vụ thị trường khu vực.

Bên cạnh thép, bất động sản công nghiệp tiếp tục được Tập đoàn dồn dập mở rộng thời gian gần đây.

Tháng 2/2026, Hòa Phát khởi công KCN Đồng Phúc tại Bắc Ninh, quy mô gần 355ha, tổng vốn hơn 3.730 tỷ đồng. Ba tháng sau, tập đoàn khởi công KCN Hoàng Diệu tại Hải Phòng, với định hướng bắt đầu cho thuê hạ tầng từ quý IV/2026.

Đến tháng 6, Hòa Phát tiếp tục khởi công KCN số 2 - Hưng Yên giai đoạn 1, quy mô 235ha trong tổng diện tích 296ha, tổng vốn gần 2.823 tỷ đồng. Đây là khu công nghiệp thứ ba Hòa Phát phát triển tại Hưng Yên và được định hướng theo mô hình công nghiệp hỗ trợ.

Ở mảng nhà ở, tập đoàn dự kiến triển khai Mandarin Garden 3 tại Yên Sở, Hà Nội từ quý IV/2026, quy mô khoảng 1,7ha, gồm hai tòa nhà với khoảng 1.000 căn hộ, đồng thời góp vốn tham gia các liên danh phát triển khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh, khu đô thị đa mục tiêu và khu đô thị định cư tại Lĩnh Nam, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Tại Hưng Yên, dự án nhà ở xã hội Yên Mỹ II có tổng vốn gần 5.000 tỷ đồng, quy mô 31ha. Giai đoạn đầu gồm hai cụm nhà cao 11 tầng, cung cấp 842 căn hộ; từ ngày 23/9, Hòa Phát tiếp tục nhận hồ sơ đăng ký mua đợt hai. Các khoản đầu tư này cho thấy Hòa Phát không thiếu dư địa để tiếp tục mở rộng.

Sáu tháng đầu năm 2026, Hòa Phát đạt 108.870 tỷ đồng doanh thu và 15.480 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng lần lượt 47% và 103% so với cùng kỳ. Kết quả này tương đương 52% kế hoạch doanh thu và 70% kế hoạch lợi nhuận năm. Trong kế hoạch cả năm, Hòa Phát đặt mục tiêu doanh thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 22.000 tỷ đồng.

Các dự án đang được triển khai cho thấy động thái đề xuất không tiếp tục nghiên cứu tổ hợp gang thép tại Phú Yên không đồng nghĩa với việc thu hẹp đầu tư trên diện rộng của Hòa Phát.

Tại Nam Phú Yên, KCN Hòa Tâm và cảng Bãi Gốc tiếp tục được giữ lại làm nền tảng. Trong khi đó, nguồn lực cho lĩnh vực thép đang được tập trung vào các dự án tại Dung Quất và Long An, còn hệ thống khu công nghiệp tiếp tục mở rộng tại miền Bắc.

Sự khác biệt nằm ở phương án đầu tư. Một tổ hợp gang thép quy mô lớn như dự án tại Phú Yên đòi hỏi nguồn vốn rất lớn và phụ thuộc đồng thời vào nhiều điều kiện về thị trường, nguyên liệu, hạ tầng và mặt bằng. Trong khi đó, mô hình KCN - cảng - thu hút nhà đầu tư thứ cấp cho phép Hòa Phát tiếp tục khai thác những hạng mục đã đầu tư và triển khai khu vực theo từng phần.

Nói cách khác, đề xuất dừng nghiên cứu tổ hợp gang thép 86.000 tỷ đồng tại Nam Phú Yên cho thấy một bước chuyển trong cách Hòa Phát phân bổ nguồn lực đầu tư.