Những U60 trên thảm tập

Với người lớn tuổi, yoga là bộ môn phù hợp, đem lại sức khỏe dẻo dai.

Những cơn đau lùi lại

Bà Vũ Ngọc Lan ở tổ 8, phường Phan Đình Phùng đã bước sang tuổi 60. Vài năm trước, bà phải sống chung với những cơn đau: Đau vai gáy, đau lưng. Có hôm cúi xuống cũng thấy khó, những công việc nhà bình thường trở nên nặng nhọc.

Ba năm trước, bà thử đến một lớp yoga. Ban đầu chỉ là thử, rồi bà gắn bó với lớp học. Bà tâm sự rằng, trước khi đến với yoga, cơ thể nhiều lúc bị đau vai gáy, đau lưng. Từ khi tập, tình trạng ấy giảm dần, đến nay gần như khỏi hẳn. Mỗi ngày bà Lan tập một ca, mỗi ca khoảng một tiếng. Bà bảo tập đều như thế thì “nó thấm sâu vào cơ thể”.

Người quen gặp lại bà Lan đều nhận rõ sự khác biệt. Bà đi lại nhanh nhẹn hơn, dáng thẳng hơn, nói chuyện cũng vui hơn. Bà không nói quá nhiều về góc độ tích cực của yoga với những người thân quen, bà chỉ nói một câu đơn giản rằng bây giờ tôi rất thích bộ môn này.

Cách phường Phan Đình Phùng không xa, chị Bùi Thị Lan ở phường Quyết Thắng đã gắn bó với yoga sáu năm. Chị đến với môn Yoga khi bản thân ở tuổi 55, khi ấy, chị mang trong người chứng rối loạn tiền đình, bệnh dạ dày và tật gù lưng. Thấy nhiều người xung quanh cùng độ tuổi tập và khỏe lên nên chị không chần chừ mà quyết tâm đăng ký theo lịch phòng tập luôn.

Theo lời chị Lan, sau thời gian tập, những cơn chóng mặt không còn trở lại. Dạ dày cũng đỡ, lưng thẳng hơn rất nhiều và con người nhanh nhẹn, hoạt bát hẳn lên. Đến nay, chị vẫn giữ nhịp độ đều đặn từ năm đến sáu buổi mỗi tuần. Chị tin yoga hợp với mọi lứa tuổi, nhưng chị cho rằng người trung niên và cao tuổi đi tập sẽ thích hợp hơn, bởi đó là lúc cơ thể và sự lão hóa đã lên tiếng. Và cũng là lúc con người có thời gian để lắng nghe cơ thể.

Câu chuyện của hai người phụ nữ cùng tên Lan không phải trường hợp hiếm. Nhiều nghiên cứu trên thế giới về yoga ở người cao tuổi cho thấy môn tập này có thể cải thiện khả năng giữ thăng bằng, độ linh hoạt của khớp, chất lượng giấc ngủ và tâm trạng.

Với người lớn tuổi, giữ thăng bằng tốt có ý nghĩa rất lớn, nó giúp giảm nguy cơ té ngã, một trong những nguyên nhân gây chấn thương thường gặp ở tuổi già. Tổ chức Y tế Thế giới cũng khuyến nghị người từ 65 tuổi trở lên nên có các bài tập thăng bằng và sức mạnh cơ bắp vài lần mỗi tuần. Các tư thế yoga, nếu tập đúng và vừa sức, đáp ứng khá tốt yêu cầu ấy.

Huấn luyện viên yoga Bùi Minh Nguyệt hướng dẫn học viên tập những động tác khó.

Chậm mà bền

Huấn luyện viên Bùi Minh Nguyệt của phòng tập yoga Hương Anh trên đường Bắc Kạn, phường Phan Đình Phùng, cũng đang ở độ tuổi 60. Bà biết đến yoga từ năm 2020 khi bà là người phụ nữ gánh nhiều việc trong gia đình. Áp lực dồn lại thành những cơn đau, có những đêm trằn trọc đến sáng. Bà chia sẻ rằng bản thân từng ước giá mà mình biết đến yoga sớm hơn chút thì hay biết mấy.

Tập được hai năm, bà Nguyệt thấy cơ thể đổi khác. Từ một học viên, bà quyết định theo con đường tập luyện và thi lấy chứng chỉ huấn luyện viên. Đến nay, bà Nguyệt đã đứng lớp được bốn năm. Học viên của bà phần lớn là người trung niên và cao tuổi. Họ tìm đến bà vì bà hiểu cảm giác của họ vì bà cũng từng đau như thế.

Bà Nguyệt khẳng định yoga không phải là thuốc chữa bệnh. Nhưng yoga giúp cơ thể cân bằng, tinh thần lắng xuống, giấc ngủ sâu hơn, huyết áp ổn định hơn. Từ đó, các hệ cơ quan trong cơ thể cũng được hỗ trợ, nhất là hệ vận động. Khi tập hơi thở đều và sâu sẽ giúp nhiều bộ phận trên cơ thể dần phục hồi, từ đó bản thân sẽ thấy khỏe và có sức sống hơn mỗi ngày. 

Điều quan trọng nhất khi mới bắt đầu tập yoga chính là tập thở.

Điều bà Nguyệt cảm nhận từ thực tế cũng chính là những điều đã được y học hiện đại quan tâm và đưa ra nhiều lời khuyên bổ ích. Các bài tập thở chậm có tác động đến hệ thần kinh tự chủ, giúp cơ thể chuyển từ trạng thái căng thẳng sang trạng thái nghỉ ngơi. Đó là lý do nhiều người sau buổi tập thấy nhẹ đầu, dễ ngủ hơn.

Với người mới bắt đầu, lời khuyên của huấn luyện viên yoga Bùi Minh Nguyệt là trước tiên phải tập thở. Rồi ngồi thiền, tĩnh tâm, để những lo toan tạm lùi ra khỏi đầu. Chỉ khi hơi thở đã đều, tâm đã yên, mới bắt đầu vào các tư thế. Khi vào tập, người học cần nghe kỹ hướng dẫn. Cơ thể có sức tập đến đâu thì sẽ cố đến đó, tư thế nào khiến bản thân mỏi quá thì  dừng lại. Tập lâu dần, sức khỏe tăng lên, sẽ tập được những động tác khó hơn. 

Huấn luyện viên yoga Bùi Minh Nguyệt cũng khuyến khích người có bệnh nền, người bị thoát vị hay đau nhức nên đến với yoga. Tất nhiên, họ nên giữ tâm lý thoải mái để tập đúng và có người hướng dẫn cụ thể. Mỗi buổi tập yoga trong thực tế sẽ như một dòng chảy từ đầu đến cuối. Theo được dòng chảy ấy, sức đề kháng của mỗi người sẽ tăng dần, cơ thể sẽ dẻo dai dần.

Có lẽ chính sự nhẹ nhàng ấy khiến yoga hợp với nhịp sống hiện nay. Người tập chỉ cần một tấm thảm, một bộ quần áo thoải mái và khoảng một giờ mỗi ngày, không cần máy móc đắt tiền hay sân bãi rộng. Có người tập ở phòng tập gần nhà, có người về nhà vẫn tự trải thảm ra thở vài chục phút trước khi ngủ. Sự dẻo dai của cơ thể và sức khỏe của mỗi người không tự nhiên mà có, nó đến từ từng buổi tập, từng hơi thở. Tuổi tác không ngăn được ai muốn sống khỏe, chỉ cần đủ tự tin để bắt đầu.