Đòn bẩy hỗ trợ kinh tế tư nhân

Đóng gói sản phẩm tại Công ty TNHH Sản xuất nhựa Việt Nhật (xã Dân Hòa). Ảnh: Phạm Hùng

Động lực tăng trưởng then chốt

Theo thống kê, Hà Nội hiện có hơn 424 nghìn doanh nghiệp đang hoạt động; trong đó, khoảng 97% là doanh nghiệp thuộc khu vực tư nhân. Riêng năm 2025, Hà Nội ghi nhận hơn 32.400 doanh nghiệp thành lập mới, tiếp tục dẫn đầu cả nước về số lượng doanh nghiệp đăng ký hoạt động.

Theo số liệu 8 tháng năm 2026, Hà Nội có 24,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, với vốn đăng ký 472,3 nghìn tỷ đồng, tăng 11,5% về số lượng và 96,9% về vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2025. Thêm vào đó là 9,1 nghìn doanh nghiệp hoạt động trở lại, tăng 22,3%.

Không chỉ gia tăng về số lượng, khu vực kinh tế tư nhân còn đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế của Thủ đô Hà Nội. Khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 50-55% tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) và khoảng 45-50% tổng thu ngân sách thành phố; tạo việc làm cho 55-60% lao động trên địa bàn Hà Nội.

Kinh tế tư nhân không chỉ là một thành phần quan trọng mà đã thực sự trở thành động lực tăng trưởng then chốt, nòng cốt thúc đẩy sự phát triển bền vững của Thủ đô. Doanh nghiệp tư nhân thành phố đã và đang ngày càng khẳng định vai trò nòng cốt, tiên phong trong công cuộc xây dựng và phát triển Thủ đô và đất nước. Kết quả đó là nhờ những cơ chế, chính sách tạo điều kiện của HĐND - UBND thành phố Hà Nội cũng như các cấp, ngành và sự nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.

Nắm bắt được tầm quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân, Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và đặc biệt là Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố quy định về hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn thành phố (thực hiện Điểm d, Khoản 8, Điều 26 Luật Thủ đô năm 2026), được thông qua tại kỳ họp thứ tư, HĐND thành phố khóa XVII.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội Mạc Quốc Anh cho rằng, điều doanh nghiệp mong đợi nhất hiện nay là các chính sách hỗ trợ thực chất về dòng tiền, tín dụng, giảm chi phí tuân thủ và cải cách thủ tục hành chính. Chính sách cần giúp doanh nghiệp đứng vững, tái cơ cấu và phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Từ nhu cầu ấy, Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố ban hành đã quy định chính sách hỗ trợ đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp văn hóa, thể thao, du lịch; giáo dục - đào tạo; y tế; logistics; nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đạt các tiêu chí về đóng góp thuế, phí; kết quả tạo việc làm và thực hiện trách nhiệm xã hội theo quy định được ngân sách hỗ trợ về mặt bằng sản xuất kinh doanh, vay vốn và phát triển thị trường quốc tế.

Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND cũng hỗ trợ về mặt bằng sản xuất kinh doanh đối với các doanh nghiệp được hỗ trợ giảm tiền thuê, thuê lại đất đã đầu tư hạ tầng trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vườn ươm công nghệ như các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được hỗ trợ theo quy định.

Các nội dung hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân được quy định công khai, minh bạch về đối tượng áp dụng, điều kiện, tiêu chí, nội dung hỗ trợ và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan; bảo đảm trách nhiệm giải trình trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đồng thời, việc triển khai thực hiện Nghị quyết gắn với cơ chế kiểm tra, thanh tra, giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước và tạo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, bình đẳng.

Làm rõ tác động đến tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân, đóng góp vào ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô khi Nghị quyết được ban hành theo ý kiến thẩm tra của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố, UBND thành phố Hà Nội khẳng định, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân sẽ đem lại hiệu quả tích cực cho sự phát triển lớn mạnh của các doanh nghiệp có ngành nghề kinh doanh chính trong các lĩnh vực: Công nghiệp văn hóa, thể thao, du lịch, giáo dục - đào tạo, y tế, logistics, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đây là các lĩnh vực cần đẩy mạnh phát triển cả chiều rộng và chiều sâu để đóng góp vào tiến trình tăng trưởng hai con số và tăng trưởng bền vững của thành phố Hà Nội.

Nhiều chính sách hỗ trợ được triển khai

Triển khai Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND vào thực tiễn, TS Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế) cho rằng, chính sách sẽ tháo gỡ được những khó khăn để doanh nghiệp phát triển, từ đó thành phố sẽ có nhiều doanh nghiệp lớn, tạo động lực tăng trưởng và bảo đảm gia tăng nguồn thu ngân sách bền vững.

Với chính sách này, Hà Nội là địa phương đi đầu trong xây dựng kế hoạch phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, qua đó tạo nền tảng nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, hệ sinh thái kinh tế cũng như tiến trình chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Thành phố xây dựng mô hình hợp tác “Nhà nước định hướng - Doanh nghiệp vận hành” để đưa Hà Nội trở thành trung tâm khởi nghiệp dẫn đầu cả nước, thu hút 35% tổng số công ty khởi nghiệp toàn quốc.

Sản xuất chăn, ga, gối, đệm tại Công ty TNHH Happiness Việt Nam (xã Thường Tín). Ảnh: Quang Thái

Hà Nội cam kết cắt giảm 50% thủ tục hành chính không cần thiết để hỗ trợ doanh nghiệp, khẳng định chính quyền sẽ chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, đất đai, nguồn nhân lực và thủ tục hành chính...

Giám đốc Công ty Sách Bách Việt Lê Thanh Huy chia sẻ, thời gian qua, thành phố đã đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp nhiều trong cải cách thủ tục. Có những việc trước đây mất hằng tháng, nay chỉ còn dưới một tuần, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, nhân lực cho sản xuất, kinh doanh.

Đáng chú ý, UBND thành phố Hà Nội sẽ hỗ trợ 70% kinh phí, tối đa 100 triệu đồng mỗi doanh nghiệp, cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tham gia khóa đào tạo, huấn luyện chuyên sâu ngắn hạn ở nước ngoài. Chương trình do Trung tâm Xúc tiến đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp Hà Nội (Sở Tài chính Hà Nội) tổ chức, thực hiện theo Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030.

Khóa đào tạo dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến 24-10-2026 tại Thượng Hải và Tô Châu (Trung Quốc), dành cho 30 lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp. Nội dung gồm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi, chuỗi giá trị toàn cầu, hệ sinh thái công nghệ, mô hình nhà máy thông minh và hoạt động học tập thực tế.

Theo kết quả Chỉ số Hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) thí điểm năm 2025 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) giới thiệu, Hà Nội đạt 5,41 điểm, đứng thứ hai trong số các địa phương được đánh giá. Con số này cho thấy dư địa cải thiện môi trường kinh doanh không chỉ nằm ở việc đơn giản hóa thủ tục, mà còn ở khả năng đưa nguồn lực đến đúng đối tượng và giảm những chi phí phát sinh trong quá trình doanh nghiệp vận hành.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, Hà Nội luôn nhất quán quan điểm: “Sự thành công của doanh nghiệp cũng chính là sự thành công của thành phố”. Thành phố tiếp tục đổi mới phương thức điều hành, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan trong phục vụ người dân và doanh nghiệp. Các sở, ngành, địa phương phải xác định rõ đầu mối, trách nhiệm và thời hạn giải quyết công việc; tăng cường phối hợp, khắc phục tình trạng đùn đẩy hoặc chậm xử lý, lấy kết quả thực hiện làm cơ sở đánh giá.

Hà Nội đang tập trung thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11%/năm trong giai đoạn 2026-2030. Để thực hiện mục tiêu này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho rằng, thành phố cần phát huy các động lực tăng trưởng hiện có, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua liên kết vùng, đổi mới sáng tạo và sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân.

Bên cạnh đó, thành phố cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị. Các lĩnh vực kinh tế tuần hoàn, công nghiệp văn hóa và dịch vụ có giá trị gia tăng cao là những hướng phát triển mà doanh nghiệp trẻ có thể chủ động nghiên cứu, khai thác.

Để tận dụng hiệu quả Nghị quyết số 48/2026/NQ-HĐND, các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn Thủ đô cũng cần chủ động rà soát ngành, nghề kinh doanh và các điều kiện của doanh nghiệp để xác định khả năng thuộc đối tượng được hỗ trợ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh về hoạt động sản xuất, kinh doanh, đóng góp ngân sách, tạo việc làm và thực hiện trách nhiệm xã hội theo quy định. Doanh nghiệp cũng cần xác định rõ nhu cầu hỗ trợ, nhất là nhu cầu về mặt bằng, vốn đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và mở rộng thị trường quốc tế…