Để ý thức công dân đô thị trở thành thói quen
Khi Đồng Nai trở thành thành phố, cùng với yêu cầu phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị, một vấn đề đặt ra ở từng khu dân cư là thay đổi nếp sống, cách ứng xử và ý thức của người dân để thích ứng với không gian đô thị.
Nhiều địa phương đưa yêu cầu xây dựng ý thức công dân đô thị vào những phần việc cụ thể, để người dân trực tiếp tham gia và hình thành thói quen.
Từng bước hình thành nếp sống đô thị
Để những thay đổi ấy đi vào đời sống, cần bắt đầu từ những việc gần gũi, cụ thể và phù hợp với từng nhóm người dân. Đại đức Thích Đức Phương, trụ trì chùa Nam Sơn (xã Thống Nhất) chia sẻ: Nhiều người dân vốn quen với lối sống, sinh hoạt trước đây nên khi môi trường sống thay đổi cần có thời gian để thích nghi. Những người lớn tuổi càng cần được hỗ trợ tiếp cận công nghệ, khoa học - kỹ thuật để theo kịp những thay đổi trong đời sống.
Đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hưng Thịnh phối hợp với Ban Công tác Mặt trận ấp Hưng Thịnh tổ chức lễ ra mắt tuyến đường sáng xanh - sạch đẹp - văn minh tại đường HTH 22. Ảnh: Phan Ngọc Trí
Theo Đại đức Thích Đức Phương, nâng cao ý thức cần bắt đầu từ những việc cụ thể như: giữ gìn vệ sinh, chấp hành pháp luật, ứng xử phù hợp trong cộng đồng. Công tác tuyên truyền cần gần gũi, dễ tiếp cận, gắn với các hoạt động thực tế để người dân dễ hiểu, dễ tham gia và từng bước hình thành thói quen. Những nội dung này cần được quan tâm đưa vào giáo dục thế hệ trẻ. Chính quyền cần thể hiện bằng những việc làm phục vụ người dân cụ thể, để người dân nhìn thấy, tham gia và dần thay đổi nhận thức, hành vi. Với nhà chùa, việc tuyên truyền, vận động phật tử nâng cao ý thức, chấp hành quy định của địa phương, xây dựng nếp sống phù hợp với đời sống đô thị cũng là cách đồng hành với địa phương trong quá trình này.
Ở xã Hưng Thịnh, việc hình thành thói quen được cụ thể hóa qua kế hoạch xây dựng các tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp giai đoạn 2026-2031. Ông Trần Công An, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hưng Thịnh cho biết: Nội dung này được Đảng ủy xã chỉ đạo MTTQ xã và các tổ chức chính trị - xã hội xây dựng kế hoạch thực hiện, với trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, từng ấp. Mục tiêu là để việc giữ gìn đường làng, khu dân cư trở thành công việc thường xuyên, hằng ngày. Chi bộ đưa nội dung vào nghị quyết hằng tháng, phân công cán bộ, đảng viên và các lực lượng trong hệ thống chính trị thực hiện, kiểm tra, đánh giá.
“Tại từng ấp, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội cùng người dân thống nhất lựa chọn tuyến đường, xác định những tiêu chí cần thực hiện. Người dân trên tuyến đường trực tiếp họp, bàn bạc và quyết định những việc cần làm để đạt tiêu chí. MTTQ hướng dẫn, định hướng chứ không làm thay” - ông Trần Công An nhấn mạnh.
Xã Hưng Thịnh có 4 ấp. Cách làm được triển khai theo từng tuyến, hoàn thành đến đâu chắc đến đó, đạt tiêu chí mới tổ chức ra mắt và tiếp tục nhân rộng. Tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp có 4 tiêu chí cơ bản; tuyến đường kiểu mẫu được yêu cầu cao hơn, phải có điểm nhấn, hình ảnh riêng và tạo được sự khác biệt.
Nếp sống đô thị bắt đầu từ mỗi người
Ý thức công dân đô thị không chỉ thể hiện ở việc giữ đường phố sạch - đẹp hay chấp hành pháp luật mà còn gắn với văn hóa ứng xử, trách nhiệm cộng đồng và khả năng thích ứng với môi trường số.
Ở phường Long Thành, nội dung xây dựng ý thức công dân đô thị được HĐND phường gắn với hoạt động của đại biểu và những vấn đề người dân quan tâm. Phó Chủ tịch HĐND phường Nguyễn Tường Vi cho biết: “HĐND phường phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam phường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông qua cài đặt và sử dụng ứng dụng Đồng Nai City, tham gia phong trào Bình dân học vụ số…”.
Cùng với đó, hoạt động giám sát được gắn với những vấn đề cụ thể của địa phương như: trật tự đô thị, xây dựng, đầu tư công, điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em... Qua tiếp xúc cử tri, nắm ý kiến nhân dân và giám sát những vấn đề ở địa phương, HĐND phường gắn hoạt động của đại biểu với các vấn đề đặt ra trong xây dựng đô thị.
Chuyên đề Xây dựng ý thức công dân đô thị góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai văn minh - hiện đại - hạnh phúc được Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, báo cáo viên Trung ương Hà Anh Dũng triển khai tại nhiều địa phương thời gian qua. Nội dung chuyên đề nhấn mạnh mỗi người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tham gia xây dựng đô thị văn minh; đề cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng nếp sống văn minh, ứng xử văn hóa trong cộng đồng, giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan và phát huy tinh thần trách nhiệm với cộng đồng…
Ở phường Trị An, tại Hội nghị Triển khai chuyên đề Xây dựng ý thức công dân đô thị góp phần xây dựng thành phố Đồng Nai văn minh, hiện đại, hạnh phúc do địa phương tổ chức, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Đặng Huy Hiệu nhấn mạnh: Sau sắp xếp đơn vị hành chính, địa phương bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Cùng với hạ tầng, chỉnh trang đô thị và phát triển kinh tế - xã hội, yếu tố con người, nhất là ý thức, trách nhiệm và hành động của cán bộ, đảng viên và người dân, có ý nghĩa quan trọng. Theo ông Đặng Huy Hiệu, đô thị văn minh không chỉ thể hiện ở hạ tầng hay những tuyến đường sạch - đẹp, mà còn ở việc chấp hành pháp luật, giữ gìn văn hóa nơi công cộng, bảo vệ môi trường, đoàn kết và có trách nhiệm với cộng đồng.
Ở mỗi khu dân cư, ý thức công dân đô thị được thể hiện qua những việc hằng ngày như: giữ gìn con đường, sử dụng những tiện ích mới, ứng xử với cộng đồng và ý thức tuân thủ pháp luật. Những việc ấy nếu được duy trì thường xuyên sẽ dần trở thành nếp sống trong mỗi gia đình, khu dân cư.
