Văn hóa bồi đắp sức mạnh dân tộc

Năm 2026, lần đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức rộng rãi trong phạm vi cả nước, gắn liền với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Di sản văn hóa Việt Nam. Những sự kiện này không chỉ khẳng định vai trò của văn hóa mà còn góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại. Qua đó, tiếp nối truyền thống, bồi đắp nền tảng tinh thần, nguồn sức mạnh nội sinh của dân tộc.

Muôn sắc màu văn hóa - chung cội nguồn sức mạnh (Bài 3):

Đồng chí Nguyễn Hồng Phong, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với người dân thôn Minh Lai, xã Minh Sơn.

Đồng chí Nguyễn Hồng Phong, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với người dân thôn Minh Lai, xã Minh Sơn.

Sức mạnh nội sinh

Văn hóa là những giá trị được sáng tạo, trao truyền, bồi đắp qua các thế hệ, trở thành căn cốt, nguồn lực dung dưỡng nên trí tuệ, bản lĩnh của dân tộc Việt Nam. Trong suốt dặm dài lịch sử, nguồn lực, bản lĩnh ấy đã tạo nên sức mạnh để dân tộc Việt Nam cùng nhau kết đoàn, chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù.

Bởi hiểu rõ vai trò, sức mạnh của văn hóa - nguồn sức mạnh nội sinh, ngay sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, người đứng đầu Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gặp gỡ, trao đổi với các đại biểu Đoàn Văn hóa lâm thời Bắc bộ. Người đã nói: “Dân tộc chúng ta đã bước sang một giai đoạn mới, tất nhiên phải có một chính thể mới và một văn hóa mới” (sách Suốt đời học Bác).

Và rồi, cuối năm 1946, giữa bộn bề khó khăn, thử thách của chính quyền cách mạng còn non trẻ, ngày 24/11, Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất đã diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Hội nghị đã tập hợp đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ và những người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật cả nước. Trên cơ sở nền tảng tư tưởng của Đề cương Văn hóa Việt Nam năm 1943 với nguyên tắc dân tộc hóa, khoa học hóa, đại chúng hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên một tư tưởng mang tầm chiến lược - tư tưởng ấy còn vẹn nguyên ý nghĩa cho đến ngày nay: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi”.

Theo tư tưởng của Người, văn hóa phải thấm sâu vào đời sống Nhân dân, góp phần kiến tạo, bồi đắp nên những giá trị, hướng con người đến những điều tốt đẹp.

Bởi văn hóa soi đường cho quốc dân đi, nên sau đó, cuộc chiến diệt “giặc dốt” của dân tộc Việt Nam đã diễn ra rộng khắp các địa phương. Người biết chữ dạy cho người chưa biết chữ; người biết nhiều dạy cho người biết ít. Từ tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và kiên trì, nhiệm vụ diệt giặc dốt của Nhân dân ta đã giành thắng lợi.

Và rồi, bước vào những cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại của dân tộc, sức mạnh văn hóa, tinh thần đoàn kết lại tiếp tục thổi bùng ngọn lửa đấu tranh, thôi thúc người dân Việt Nam đứng lên chiến đấu. Độc lập, tự do hôm nay đã phải đánh đổi bằng biết bao máu xương của cha anh ngã xuống. Nhưng người Việt Nam luôn anh dũng, tự hào về tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Chiến tranh khép lại, Tổ quốc ghi danh những người nằm xuống, thế hệ hôm nay và mai sau luôn tri ân những Anh hùng, liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, thanh niên xung phong... Những con người đã hy sinh tính mạng, xương máu, tuổi trẻ vì Tổ quốc. Cội nguồn văn hóa thôi thúc mỗi người sống có trách nhiệm với Tổ quốc và cũng từ đó mà biết ơn Tổ quốc nhiều hơn.

Lan tỏa giá trị văn hóa trong đời sống hôm nay

Tròn 80 năm sau Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Quốc hội đã quyết định lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Ngày Văn hóa Việt Nam ra đời thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với sự nghiệp phát triển văn hóa, con người Việt Nam. Đó không chỉ là sự tôn vinh một sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử, mà qua đó còn khẳng định sự tiếp nối của “mạch nguồn” văn hóa dân tộc. Đồng thời, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội khi nhắc đến văn hóa.

Đồng chí Tô Anh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh trao đổi với người dân xã Pù Luông về các sản phẩm dệt thủ công truyền thống.

Đồng chí Tô Anh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh trao đổi với người dân xã Pù Luông về các sản phẩm dệt thủ công truyền thống.

Ngày Văn hóa Việt Nam được bắt đầu từ một ngày kỷ niệm sự kiện trong lịch sử, song lại mang ý nghĩa rộng rãi, khơi dậy niềm tự hào, củng cố tinh thần đoàn kết rộng khắp trong quần chúng Nhân dân. Cùng với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11), các sự kiện đã tạo nên chuỗi hoạt động văn hóa sôi động, rộng khắp tại các địa phương, gắn kết Nhân dân, lấy người dân làm chủ thể thụ hưởng.

Dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) tại Ấp Đa Lộc, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhắc lại lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi” và nhấn mạnh việc lấy những giá trị tốt đẹp của dân tộc để bồi dưỡng con người, định hướng lối sống, cách ứng xử và con đường đi tới của đất nước. Trong những giá trị, văn hóa, tinh thần, đoàn kết luôn giữ một vị trí đặc biệt. Đoàn kết giúp dân tộc ta vượt qua thử thách; văn hóa nuôi dưỡng lòng yêu nước, nghĩa tình và ý thức trách nhiệm để sự đoàn kết ngày càng bền vững. Việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc mang ý nghĩa sâu sắc. Đó là dịp để mỗi người dân hiểu thêm về cội nguồn, trân trọng di sản dân tộc, hiểu và quý hơn văn hóa của đồng bào mình, cùng vun đắp những giá trị chung của di sản văn hóa dân tộc Việt Nam trong từng cá nhân, gia đình, cộng đồng dân cư. Ngày hội là nhịp cầu gắn kết cộng đồng, giúp thế hệ trẻ trân trọng nguồn cội, bồi đắp lòng yêu quê hương, đất nước, ý chí tự lực, tự cường.

Trên tinh thần gắn phát huy giá trị văn hóa với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc đang diễn ra rộng khắp, sôi nổi tại các tỉnh, thành trong cả nước và các địa phương trên địa bàn tỉnh.

Đó là những bữa cơm đại đoàn kết ở thôn, bản, khu dân cư; những chương trình, tiết mục văn hóa, văn nghệ, trò diễn mang nét đẹp, bản sắc văn hóa địa phương thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và cả du khách. Đặc biệt, trong niềm vui hân hoan mừng ngày hội lớn của đất nước, các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã cùng xuống chung vui với người dân, đồng thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân.

Tham dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam ở bản Tứ Chiềng, xã Yên Khương, đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh đã đề nghị cấp ủy, chính quyền xã phải thực sự gần dân, sát dân, nắm chắc đời sống và nguyện vọng của Nhân dân; nói đi đôi với làm, những việc đã cam kết với dân phải quyết tâm thực hiện đến cùng. Với mỗi người dân, cần chủ động trong giữ gìn vệ sinh nhà cửa, môi trường, giữ gìn bản sắc tốt đẹp của đồng bào các dân tộc; thực hiện nếp sống văn minh, kiên quyết ngăn ngừa, đẩy lùi hủ tục.

Nếu lịch sử tạo nên tầm vóc của một dân tộc, vùng đất thì văn hóa ví như “linh hồn” tạo nên bản sắc, sự hấp dẫn, sức sống sâu bền của vùng đất ấy. Và để tạo nên bản sắc, vẻ đẹp văn hóa của một cộng đồng, dân tộc, từ xa xưa đến hôm nay luôn không thể thiếu những khát vọng, sức sáng tạo, sự trân trọng, kế thừa và phát huy di sản văn hóa ông cha. Thời gian trôi qua, mỗi thế hệ lại góp thêm những viên gạch để bồi đắp nên sức mạnh văn hóa quê hương, đất nước.

Bài và ảnh: Thu Trang

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/van-hoa-boi-dap-suc-manh-dan-toc-46190.htm