Tìm lại nụ cười cho trẻ

Hành trình đi tìm “phép màu”

Từ ngày 12 đến 16-10, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba phối hợp với tổ chức Phẫu thuật Nụ cười (Operation Smile) tổ chức chương trình phẫu thuật nhân đạo. Ngay từ sáng sớm, khu vực cổng số 2 của bệnh viện tại Hà Nội, rất đông các gia đình đã đưa con đến khám sàng lọc. Gần 170 bệnh nhi từ nhiều tỉnh, thành, trong đó có Hà Nội, đã đến khám. Phần lớn các em mắc dị tật khe hở môi, vòm miệng hoặc chịu di chứng sau phẫu thuật; một số trường hợp bị sụp mí mắt, dị tật tai và các dị tật bẩm sinh khác.

Trẻ tham gia khám sàng lọc tại chương trình phẫu thuật nhân đạo. Ảnh: Thảo Hương

Ngồi chờ ở hàng ghế đầu là gia đình bé Hờ Thị Dông (dân tộc Mông, sinh năm 2024). Bố và ông nội đã bế bé vượt hàng trăm cây số, bắt chuyến xe xuyên đêm từ Lào Cai xuống Thủ đô. Dị tật khe hở môi nghiêm trọng khiến bé Dông gặp khó khăn khi bú và ăn uống, cơ thể còi cọc. Khi biết có chương trình phẫu thuật nhân đạo, gia đình đưa trẻ tới bệnh viện, mong con đủ điều kiện sức khỏe để được can thiệp trong đợt này.

Khác với nhiều trường hợp, mẹ con bé Hà Khang Việt (9 tuổi, dân tộc Thái, Sơn La) đã quen với những chuyến đi bệnh viện. Từ khi còn nhỏ, Việt đã trải qua quá trình phẫu thuật điều trị dị tật khe hở môi, vòm miệng. Tới nay nụ cười của Việt đã dần tròn trịa, ăn uống thuận lợi hơn nhưng vẫn gặp khó khăn trong phát âm trong khi răng mọc lệch. Được giáo viên khuyên đưa con đi kiểm tra, chị Tòng Thị Lình tiếp tục đưa Việt xuống Hà Nội, mong các bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng hiện tại và tư vấn hướng điều trị phù hợp.

Bên cạnh trẻ mắc dị tật khe hở môi, khe hở vòm miệng, chương trình còn tiếp nhận nhiều trường hợp dị tật bẩm sinh khác. Phạm Thị Khánh Hòa (14 tuổi, quê Ninh Bình) là một trong số đó. Hòa bị sụp mi mắt trái bẩm sinh, thường phải nheo mắt để nhìn rõ. Khi em 3 tuổi, gia đình từng đưa đi khám nhưng được tư vấn chờ thêm vì em còn nhỏ.

Năm nay, biết thông tin chương trình qua một người thân, ông ngoại chủ động đưa Hòa đến bệnh viện. Qua thăm khám, bác sĩ nhận định cơ nâng mi mắt trái của Hòa yếu, tư vấn phương pháp khâu gấp cơ nâng mi và hướng dẫn gia đình cách chăm sóc mắt sau phẫu thuật.

Bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba thăm khám cho bệnh nhi. Ảnh: Thảo Hương

Những trường hợp trên cho thấy nhu cầu điều trị của trẻ không giống nhau. Việc khám sàng lọc vì thế không chỉ nhằm xác định trẻ có đủ điều kiện phẫu thuật trong đợt này hay không, mà còn giúp bác sĩ đánh giá tình trạng và tư vấn hướng điều trị tiếp theo.

Tiếp sức cho những nụ cười trọn vẹn

Đồng hành cùng tổ chức Operation Smile, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba đã có hành trình hơn 35 năm bền bỉ vá lành những nụ cười khuyết. Trong chương trình năm nay, bệnh viện dự kiến khám sàng lọc cho khoảng 150 - 170 trẻ và bố trí phẫu thuật cho 70 - 80 trường hợp đủ điều kiện.

Để vận hành an toàn một khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, hơn 50 cán bộ y tế thuộc các khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Gây mê hồi sức, Phẫu thuật tạo hình và thẩm mỹ đã được huy động tối đa. Bệnh nhi được tiếp nhận khoa học theo lịch hẹn phối hợp trước nhằm giảm tải thời gian chờ đợi cho các gia đình vùng cao.

Theo ThS.BS Bạch Minh Tiến, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình, Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cu Ba, điều trị khe hở môi, vòm miệng đòi hỏi quá trình chăm sóc toàn diện, từ khi người mẹ mang thai đến lúc trẻ trưởng thành, với nhiều giai đoạn và kỹ thuật khác nhau.

Những phần quà ý nghĩa, động viên tinh thần các bệnh nhi trong buổi khám sáng 12-10. Ảnh: Thảo Hương

Thông thường, trẻ được phẫu thuật môi khi khoảng 6 tháng tuổi, phẫu thuật vòm miệng trong giai đoạn từ 9 đến 12 tháng tuổi. Trước tuổi đi học, bác sĩ có thể xem xét sửa chữa các di chứng; khi trẻ từ 8 đến 10 tuổi, có thể thực hiện chỉnh nha và ghép xương ổ răng. Đến khoảng từ 15 đến 18 tuổi, trẻ có thể cần phẫu thuật sửa chữa tiếp hoặc can thiệp xương hàm mặt để cải thiện chức năng và diện mạo.

ThS.BS Hoàng Phong Mỹ, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt của bệnh viện cho biết, một bệnh nhi có thể trải qua từ 5 đến 6 lần phẫu thuật, thậm chí nhiều hơn, tùy mức độ và tính chất phức tạp của dị tật. Sau phẫu thuật đóng vòm miệng, trẻ cần được luyện phát âm; các can thiệp tiếp theo như sửa sẹo môi, mũi, ghép xương ổ răng, nắn chỉnh răng hoặc phẫu thuật xương hàm mặt được cân nhắc theo từng giai đoạn phát triển và tình trạng cụ thể.

Với mỗi gia đình đưa con đến khám, mong muốn không chỉ là khắc phục dị tật mà còn giúp trẻ cải thiện sức khỏe, khả năng giao tiếp và tự tin hơn khi đến trường, hòa nhập với cộng đồng. Ngay cả khi chưa thể phẫu thuật trong đợt này, việc xác định đúng vấn đề cần xử lý và thời điểm can thiệp cũng mở ra hướng điều trị tiếp theo. Đó là cơ sở để các gia đình tiếp tục đồng hành cùng con trên hành trình cải thiện sức khỏe và phát triển.