Tạo dấu ấn văn hóa dân tộc Mông

ĐBP - Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tổ chức tại tỉnh Điện Biên là sự kiện văn hóa có quy mô lớn, nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông. Là địa phương đăng cai tổ chức ngày hội, Điện Biên tập trung hoàn thiện các điều kiện; chủ động rà soát chương trình, đề xuất điều chỉnh một số nội dung để ngày hội được tổ chức thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế.

Xác định rõ vai trò của địa phương đăng cai, tỉnh đã tổ chức đoàn công tác làm việc với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để trao đổi, thống nhất nội dung, tiến độ, phân công nhiệm vụ và trách nhiệm phối hợp tổ chức ngày hội. Tỉnh ban hành kế hoạch về phối hợp tổ chức ngày hội; thành lập Ban Tổ chức ngày hội tại tỉnh Điện Biên. Trước đó, UBND tỉnh đã cử nhân sự tham gia Ban Chỉ đạo, Ban Tổ chức; tham gia ý kiến đối với dự thảo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan chủ động chuẩn bị điều kiện tổ chức trên địa bàn.

Môn thi làm bánh giầy tại chương trình văn hóa, thể thao mừng Tết Độc lập 2/9/2026 và ra mắt bản du lịch cộng đồng Tù Lu - Tìa Ló, xã Pu Nhi.

Theo kế hoạch, lễ khai mạc ngày hội do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, tổ chức lúc 20 giờ ngày 9/10 tại Quảng trường 7/5, phường Điện Biên Phủ. Các hoạt động văn hóa diễn ra từ ngày 9 - 11/10 tại Phố đi bộ Mường Thanh. Hiện nay, tỉnh lựa chọn nghệ nhân, diễn viên, người am hiểu văn hóa dân tộc Mông tại các xã, phường để thành lập đoàn của tỉnh tham dự ngày hội.

Trong lĩnh vực thể thao và trò chơi dân gian, 6 môn thi đấu gồm: Bóng đá nữ 7 người, kéo co, đẩy gậy, tù lu, bắn nỏ và ném pa pao sẽ được tổ chức từ ngày 9 - 11/10 tại khu vực hầm Đờ-cát, Sân vận động tỉnh và Phố đi bộ Mường Thanh. Đến nay, Cục Thể dục thể thao Việt Nam đã ban hành Điều lệ và kế hoạch tổ chức các môn thi. Điện Biên đã khảo sát, bố trí địa điểm, đồng thời sửa chữa, bổ sung trang thiết bị, dụng cụ phục vụ thi đấu. Ông Trần Hải Hà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết: Sở đã ban hành kế hoạch tổ chức tuyển chọn, tập luyện vận động viên. Đoàn Điện Biên dự kiến có 62 vận động viên, tham gia 6/6 môn với 35 nội dung, phấn đấu đạt 24 huy chương các loại, nằm trong nhóm dẫn đầu toàn đoàn. Ở phần việc do tỉnh chủ trì, lễ dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh và các Anh hùng liệt sĩ dự kiến diễn ra chiều ngày 9/10 tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đền thờ Liệt sĩ tại Chiến trường Điện Biên Phủ. Cùng ngày, tại Phố đi bộ Mường Thanh sẽ diễn ra khai mạc các hoạt động trong khuôn khổ ngày hội.

Nhằm bảo đảm ngày hội diễn ra thiết thực, tiết kiệm, hiệu quả, phù hợp điều kiện thực tế, tỉnh Điện Biên đã đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, thống nhất điều chỉnh, bổ sung một số nội dung. Trong đó, đề nghị không tổ chức Carnaval đường phố. Qua rà soát, ngày hội diễn ra trong 3 ngày với lịch hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, trưng bày, trải nghiệm liên tục. Trong khi đó, Carnaval đường phố đòi hỏi huy động lực lượng lớn, thời gian tập luyện, phương tiện, thiết bị, tổ chức giao thông, an ninh, an toàn và sự phối hợp giữa nhiều đoàn. Việc tiếp tục tổ chức có thể làm phân tán lực lượng, tăng áp lực về tiến độ, hậu cần và điều hành chung. Vì vậy, Điện Biên đề nghị tập trung nguồn lực cho các hoạt động trực tiếp giới thiệu, trình diễn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc Mông như: Nghệ thuật khèn Mông, liên hoan nghệ thuật quần chúng, trình diễn trang phục, nghề thủ công truyền thống, không gian trải nghiệm văn hóa và giao lưu cộng đồng.

Một nội dung khác được Điện Biên đề nghị điều chỉnh là địa điểm tham quan, trải nghiệm bản du lịch văn hóa dân tộc Mông, từ bản Lồng (xã Quài Tở) sang bản du lịch cộng đồng Tù Lu - Tìa Ló (xã Pu Nhi) - nơi có điều kiện phù hợp hơn để tổ chức trải nghiệm gắn với đời sống, không gian cư trú, kiến trúc, cảnh quan và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mông. Đồng thời thuận lợi hơn về lịch trình, phương tiện và điều phối đoàn. Tỉnh đề nghị chuyển địa điểm tổ chức lễ bế mạc từ Quảng trường 7/5 sang Phố đi bộ Mường Thanh. Theo tỉnh, đây là khu vực tập trung nhiều hoạt động văn hóa, trưng bày, trải nghiệm và giao lưu trong thời gian diễn ra ngày hội. Việc tổ chức bế mạc tại đây sẽ tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất, hệ thống kỹ thuật đã chuẩn bị, hạn chế di chuyển, thuận lợi hơn cho công tác hậu cần, giao thông, an ninh, an toàn và điều hành. Không gian mở gắn với giá trị lịch sử cầu Mường Thanh cũng tạo điều kiện để nhân dân, du khách tiếp cận, theo dõi và tham gia, qua đó tăng tính lan tỏa của ngày hội.

Việc đề nghị bổ sung gian trưng bày dành cho các xã, phường của tỉnh Điện Biên trong “Không gian trải nghiệm văn hóa, ẩm thực”, giới thiệu sản phẩm văn hóa, sản vật, sản phẩm OCOP và những nội dung tiêu biểu, được xem là giải pháp phát huy tốt hơn vai trò địa phương đăng cai. Việc này tạo điều kiện để các địa phương trực tiếp quảng bá giá trị văn hóa, sản phẩm và tiềm năng đặc trưng, tăng kết nối giữa văn hóa, du lịch và sản phẩm địa phương.

Trong khi chờ điều chỉnh nội dung, địa điểm tổ chức ngày hội, Điện Biên tiếp tục chủ động hoàn thiện từng phần việc, từ xây dựng chương trình, chuẩn bị lực lượng, cơ sở vật chất đến bảo đảm hậu cần, an ninh, an toàn. Qua đó, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc phối hợp tổ chức ngày hội chu đáo, trang trọng, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế và phát huy hiệu quả giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Mông trên địa bàn.