Những tấm ảnh kể chuyện

Đấy là một trong những tấm ảnh dễ thương nhất của Leonard Freed, nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Mỹ gắn liền với những phóng sự ảnh sinh động, chân thực và đầy tính nhân bản về những số phận con người. Bức ảnh được Freed chụp vào năm 1953, trên một con phố ở Amsterdam, Hà Lan. Cô bé chừng 4 tuổi, dắt chiếc xe trượt cho trẻ con đang ngước mắt nhìn một người đàn ông lúc ấy cúi xuống nhìn bé. Có lẽ ông đã hỏi cô bé một điều gì đó và cô bé đáp lại, mắt đen láy, ngây thơ và trong sáng vô cùng.

Đấy là những năm tháng đầu tiên cầm máy của Freed ở tuổi trẻ, người ngay sau những tấm ảnh thế này đã phát hiện ra rằng, đam mê sẽ gắn bó với cả cuộc đời ông chính là nhiếp ảnh. Sinh ra ở New York, Mỹ, trong một gia đình Do Thái, ban đầu ông muốn trở thành họa sĩ. Nhưng chính chuyến đi sang Hà Lan khi ở tuổi 24 ấy đã làm thay đổi toàn bộ cuộc đời ông. Freed rất háo hức muốn ghi lại cuộc sống của người Do Thái sau Thế chiến II ở Hà Lan và đã chụp khá nhiều ở Amsterdam.

Sau những chuyến đi khác tới châu Âu và Bắc Phi cũng như trở lại Mỹ, ông đã quay về Amsterdam để chụp tiếp, tổng cộng được 2.500 bức ảnh. Nhưng chỉ 52 trong số đó, trong đó bức ảnh này, được đưa vào cuốn sách ảnh có tựa đề “Người Do Thái ở Amsterdam” được xuất bản năm 1958 và gây tiếng vang mạnh mẽ. Mãi cho đến sau này, sau khi ông mất vào năm 2006 ở tuổi 77, vợ ông mới tìm lại được kho lưu trữ phim được ông gìn giữ rất cẩn thận và cùng với bảo tàng Lịch sử Do Thái ở Amsterdam tổ chức triển lãm ảnh về cuộc sống của người Do Thái ở Hà Lan sau Đại chiến và xuất bản thêm một cuốn sách ảnh nữa, với những bức ảnh chưa bao giờ được ông công bố.

Là một người nhân hậu và có lòng trắc ẩn, Freed tiếp tục ghi lại cảnh đời của người Do Thái ở Đức, người da đen ở Mỹ trong những năm 1960 và người dân chịu áp bức, mất tự do ở nhiều nước. Sau đó, trong vai trò của một phóng viên hãng ảnh nổi tiếng Magnum, Freed tiếp tục theo đuổi chủ đề quyền của người da đen với hàng loạt tác phẩm khác. Năm 1968, ông xuất bản cuốn sách ảnh “Black in White America” (Người da đen ở nước Mỹ trắng), tập hợp những tấm ảnh về số phận của người da đen. Một trong những bức ảnh để đời của cuốn sách ấy là “Mùa hè ở khu Harlem”, một tấm ảnh hạnh phúc, bởi nó lan tỏa một sự nhẹ nhõm và sung sướng của hai đứa trẻ dưới làn nước được bật từ vòi cứu hỏa, trong một ngày rất nóng nực ở New York.

Xem ảnh của Freed chính là nhìn lại cuộc sống ở những nơi ông đã đi qua trong những năm đầy biến động của thế kỷ XX...