Kinh tế Nhật Bản trước những lực cản

Người dân mua hàng tại một siêu thị ở thành phố Na-gôi-a, Nhật Bản. Ảnh THE JAPAN TIMES

Trước tình hình đó, ưu tiên hàng đầu của Chính phủ là triển khai các biện pháp thúc đẩy phát triển kinh tế, qua đó nâng cao sự tín nhiệm của người dân đối với những người đang giữ trọng trách “chèo lái” tương lai đất nước.

Chính phủ Nhật Bản vừa qua đã hạ mức đánh giá về tình hình kinh tế đất nước trong tám tháng đầu năm 2019, theo đó, Chính phủ nhận định nền kinh tế đang xấu đi. Tại phiên họp bất thường của Quốc hội, Thủ tướng Nhật Bản S.Abe chỉ rõ một số yếu tố bên ngoài tác động đến nền kinh tế, như những tranh cãi về thương mại gần đây giữa Nhật Bản với Hàn Quốc, việc Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU)...

Về yếu tố trong nước, theo ông S.Abe, tình trạng già hóa dân số nhanh chóng và tỷ lệ sinh thấp đang là thách thức lớn nhất hiện nay đối với Nhật Bản. Hiện tại, quốc gia châu Á đang phải nỗ lực trang trải chi phí an sinh xã hội ngày càng lớn do số lượng người già gia tăng. Ngày 1-10 vừa qua, thuế tiêu dùng ở Nhật Bản đã tăng từ mức 8% lên 10%. Đây là lần đầu Tokyo tăng thuế tiêu dùng trong vòng bốn năm qua sau hai lần trì hoãn. Chính phủ Nhật Bản ước tính, việc tăng thuế tiêu dùng sẽ mang lại khoảng 52,8 tỷ USD cho ngân sách nhà nước, qua đó góp phần cải thiện các chương trình an sinh xã hội, tập trung vào giáo dục mẫu giáo miễn phí...

Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ Chính phủ của Thủ tướng S.Abe sụt giảm kể từ khi Tokyo tăng thuế tiêu dùng. Kết quả thăm dò dư luận của hãng Kyodo cho thấy, tỷ lệ ủng hộ ông S.Abe cùng đội ngũ lãnh đạo mới trong Chính phủ đã tụt xuống còn 53%, giảm 2,4 điểm phần trăm so với kết quả cuộc thăm dò dư luận trong tháng 9 vừa qua. Người dân bày tỏ lo ngại về triển vọng phát triển kinh tế thời gian tới, bởi việc tăng thuế tiêu dùng có thể tác động tiêu cực tới việc chi cho tiêu dùng cá nhân, một yếu tố quan trọng trong Tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Nhật Bản.

Theo kết quả thăm dò, 70,9% số người được hỏi bày tỏ lo ngại về các tác động tiêu cực của việc tăng thuế tiêu dùng đối với nền kinh tế, trong khi 24,6% số người cho biết đã cắt giảm chi tiêu sau khi thuế tiêu dùng tăng. Những kết quả thăm dò này đang đặt ra sức ép đối với Chính phủ của “xứ Phù tang” vừa mới được thành lập cách đây không lâu.

Để củng cố niềm tin của người dân về khả năng chèo lái đất nước vượt qua những khó khăn hiện tại của chính quyền Tokyo, Thủ tướng S.Abe đã chỉ thị cho các thành viên Chính phủ khẩn trương tìm ra biện pháp cụ thể nhằm khuyến khích người cao tuổi làm việc lâu hơn và tiếp tục đóng thuế, giảm gánh nặng cho hệ thống an sinh xã hội hiện tại. Một biện pháp đang được xem xét là khuyến khích các công ty thuê những người muốn làm việc đến 70 tuổi. Ngoài ra, một ủy ban phụ trách giải quyết vấn đề khủng hoảng nhân khẩu, gồm 16 thành viên, sẽ chịu trách nhiệm soạn thảo báo cáo về cách thức giải quyết vấn đề này. Thời gian qua, việc bổ sung kịp thời nguồn nhân lực cho các ngành, nghề đã trở thành vấn đề “nóng” đối với Nhật Bản. Kể từ tháng 4-2019, nước này đón nhận thêm nhiều lao động nước ngoài thông qua hoạt động cấp quy chế công dân mới.

Bên cạnh đó, Tokyo cũng nỗ lực triển khai cuộc cách mạng rô-bốt, theo đó khuyến khích sử dụng trí tuệ nhân tạo trong lao động. Giới chuyên gia nhận định, những chính sách này là bước đi đúng hướng nhằm bảo đảm sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai của xứ sở hoa anh đào, trong bối cảnh các khoản chi tiêu cho phúc lợi xã hội của nước này được dự báo sẽ tăng mạnh vào năm 2022.

Phát biểu ý kiến tại Quốc hội, Thủ tướng Nhật Bản S.Abe cam kết, Chính phủ sẽ triển khai các biện pháp linh hoạt và cụ thể để bảo đảm nhanh chóng vực dậy nền kinh tế trên con đường tăng trưởng. Nhà lãnh đạo Nhật Bản cũng khẳng định, ưu tiên hàng đầu trong chính sách điều hành và quản lý nhà nước là phát triển kinh tế. Điều này cho thấy quyết tâm của chính quyền Tokyo nhằm tiếp thêm động lực phát triển mới cho nền kinh tế, giữa lúc Nhật Bản đang đối mặt những rủi ro thương mại toàn cầu và các thách thức gia tăng trong nước.