Gian nan cải cách!

Cụ thể, Báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 3 cho biết, gần đây, cử tri quan tâm và phản ánh còn nhiều điều kiện kinh doanh quy định chung chung, thiếu minh bạch, bất hợp lý. Trong đó có tình trạng công tác phòng cháy, chữa cháy được siết chặt đối với hàng loạt ngành nghề sản xuất, kinh doanh. Việc này được thực hiện sau khi một số vụ việc hỏa hoạn gây thương vong tại các cơ sở kinh doanh karaoke. Theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, quy định về điều kiện bảo đảm phòng cháy, chữa cháy chưa khoa học; chưa phân loại theo mức độ rủi ro của ngành nghề sản xuất, kinh doanh… làm tăng chi phí quá mức cho doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đã và đang sản xuất, kinh doanh nhiều năm buộc phải tạm dừng hoạt động do không đáp ứng được các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy.

Báo cáo Dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2022 ghi nhận nỗ lực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp của Chính phủ trong 6 năm trở lại đây đã tạo ra môi trường kinh doanh thông thoáng hơn cho doanh nghiệp; song đồng thời đặt ra câu hỏi về tính thực chất của cải cách. Bởi lẽ trong hệ thống pháp luật kinh doanh hiện nay còn khá nhiều quy định bất cập, vướng mắc, gây khó cho doanh nghiệp, song những quy định này gần như thiếu vắng trong các phương án đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa chi phí tuân thủ của các bộ; các vướng mắc, bất cập trong quy định về phòng cháy, chữa cháy là một ví dụ điển hình.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, các phương án cắt giảm, đơn giản hóa chi phí tuân thủ được phê duyệt trong năm nay không có gì mới; thậm chí có một số đề xuất mang tính hình thức, gần như không có tác động nào trong việc tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Nhìn chung, các bộ, ngành vẫn tập trung bãi bỏ các tài liệu trong hồ sơ mà cơ quan cấp phép đã có hoặc tra cứu được trong hệ thống dữ liệu thông tin của cơ quan nhà nước; bổ sung phương thức điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính; chuẩn hóa các tài liệu trong hồ sơ theo hướng ban hành một số mẫu tài liệu. Bên cạnh đó là giảm số lượng hồ sơ phải nộp - thường rút xuống còn 1 bộ hồ sơ; giảm thời gian giải quyết thủ tục…

Các đề xuất trên về cơ bản sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính, đặc biệt là đề xuất giảm thời gian giải quyết thủ tục ở một số thủ tục hành chính. Tuy nhiên những đề xuất này vẫn chưa “đủ mạnh” hoặc cải cách có tính đột phá để hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp. Cũng vì vậy, doanh nghiệp luôn đặt dấu hỏi về tính thực chất trong các hoạt động cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Sau ba năm đại dịch, nguồn lực của người dân và doanh nghiệp đã bị suy kiệt đáng kể, dấu hiệu mệt mỏi đã xuất hiện trên nhiều gương mặt doanh nhân. Niềm tin, tinh thần và ý chí kinh doanh của doanh nghiệp, doanh nhân và của các nhà đầu tư bị ảnh hưởng ít nhiều do những tác động kéo dài của dịch bệnh và đặc biệt là sau những biến cố gần đây của thị trường; quý I năm nay, số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, giải thể cao hơn số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động là một chỉ dấu rất đáng lo ngại. Trong bối cảnh đó, niềm tin của nhà đầu tư và ý chí kinh doanh của người dân, doanh nghiệp rất cần được hỗ trợ bằng những chính sách và hành động để xây dựng một môi trường kinh doanh an toàn, thuận lợi, ít rủi ro, chi phí thấp. Nếu nhu cầu thị trường, giá cả nguyên liệu đầu vào, rủi ro suy thoái kinh tế toàn cầu… nằm ngoài khả năng can thiệp của Chính phủ, các bộ, ngành thì cải cách thủ tục mạnh mẽ và thực chất hơn nữa lại là việc trong tầm tay. Chỉ có điều, hành trình cải cách chưa bao giờ hết gian nan...