Đánh thức du lịch Khuân Bang
Nằm cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên khoảng 50 km, thôn Khuân Bang, xã Chợ Mới có cảnh sắc đẹp, bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc được gìn giữ vẹn nguyên. Với sự quan tâm của tỉnh, quyết tâm của người dân, chính quyền xã Chợ Mới đang phấn đấu đưa Khuân Bang trở thành làng du lịch trọng điểm khu vực phía bắc của tỉnh.

Một góc thôn Khuân Bang nằm từ trên cao
Khuân Bang là một trong những bản làng của đồng bào dân tộc thiểu số gồm dân tộc Dao, Tày vẫn giữ được vẻ mộc mạc của một bản làng đặc trưng miền sơn cước với núi đồi, cánh đồng, những con suối nhỏ và các nếp nhà sàn truyền thống, hội tụ nhiều tiềm năng phát triển du lịch.
Khi tuyến đường kết nối với cao tốc Thái Nguyên-Chợ Mới hoàn thành, lưu thông từ trung tâm tỉnh Thái Nguyên đến Khuân Bang chỉ còn khoảng gần một giờ, khách du lịch đã bắt đầu biết đến nơi đây nhiều hơn. Điểm đặc biệt đầu tiên ở Khuân Bang là cây thị cổ với tuổi đời khoảng 200 năm. Theo nhiều người già trong thôn, từ xưa, mỗi khi trai tráng trong thôn lên đường nhập ngũ đều đến làm lễ dưới gốc thị, gửi gắm mong ước bình an và ngày trở về. Theo câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ, những người con của bản làng sau khi hoàn thành nhiệm vụ đều trở về trong bình an. Cây thị vì thế không chỉ là một phần cảnh quan Khuân Bang, mà còn lưu giữ những câu chuyện, ký ức và niềm tin của cộng đồng.
Trong thôn hiện có khoảng 40 ngôi nhà sàn được xây dựng khang trang, sạch sẽ, thoáng mát; nhiều gia đình có sân rộng, tạo không gian phù hợp để tổ chức các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, giao lưu văn hóa và đón khách du lịch. Đi về phía nam thôn khoảng 6 km là khu Di tích lịch sử-văn hóa cấp tỉnh Đền Thắm, Di tích lịch sử quốc gia địa điểm đóng quân Cục Quân giới (1947-1954), Công đoàn sản xuất vũ khí Việt Nam (1949-1954).
Về phía đông khoảng 9 km là hang Thắm Hon và thác nước thuộc thôn Bản Cầy (cũ), cùng với đó là đồi thảo nguyên Nặm Tặc thuộc thôn Nà Luống có cảnh quan thiên nhiên đẹp, rộng khoảng 5 ha..., phù hợp tuyến du lịch trải nghiệm gắn với du lịch về nguồn, tâm linh. Bên cạnh đó, Khuân Bang còn lưu giữ những nghề truyền thống như đan lát, dệt vải cùng các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Tày, trong đó có hát Then, đàn Tính.
Người dân Khuân Bang đang chủ động thay đổi tư duy, chuyển từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang làm du lịch. Một trong những hộ tiên phong là anh Dương Văn Đạt. Từ chỗ chỉ sống bằng sản xuất nông nghiệp, anh Đạt tự mày mò, lên phương án đầu tư cải tạo nhà sàn để làm homestay. Đến giờ, homestay của anh có quy mô tiếp đón khoảng 40 khách, không chỉ lưu trú mà còn tạo không gian trải nghiệm văn hóa đặc sắc.
Đáng chú ý, khi người dân thay đổi tư duy, mạnh dạn tiếp cận làm du lịch là khởi nguồn tạo nên những chuyển biến mới cho Khuân Bang. Đầu tháng 10/2026, Hợp tác xã du lịch cộng đồng Khuân Bang chính thức ra mắt đánh dấu cách làm du lịch bài bản, có sự liên kết giữa các hộ dân, phát huy nguồn lực tại chỗ để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Giám đốc hợp tác xã Nông Dương Minh cho biết: “Trước đây, người dân trong thôn vốn quen với công việc đồng áng, cũng chưa từng nghĩ tới việc sẽ làm du lịch. Được sự định hướng, hỗ trợ của địa phương, chúng tôi nhận thấy Khuân Bang có tiềm năng và làm du lịch là hoàn toàn khả thi. Với việc thành lập hợp tác xã cùng quyết tâm của người dân, tin tưởng du lịch Khuân Bang sẽ ngày càng phát triển”.
Quyết tâm của người dân Khuân Bang lập tức được thể hiện bằng việc sẵn sàng hiến đất để xây dựng các công trình phục vụ du lịch. Theo Ủy ban nhân dân xã Chợ Mới, thực hiện mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng, tại Khuân Bang, địa phương quyết định đầu tư khoảng ba tỷ đồng trong năm 2026 để xây dựng nhà văn hóa, đường nội bộ; tôn tạo, chỉnh trang khu vực cây thị cổ, giếng cổ; xây dựng cổng chào, sân thể thao...
Điều rất bất ngờ là hiện có 20 hộ không đắn đo đã sẵn sàng hiến đất. Trong đó, khu vực xây dựng cổng truyền thống có một hộ hiến; khu vực giếng cổ có ba hộ hiến; công trình nhà văn hóa có bốn hộ hiến; khu vực cây thị cổ có một hộ hiến; đường nội bộ dài 710 m có 10 hộ hiến đất.
Từ năm 2023, tỉnh Bắc Kạn (cũ) đã lựa chọn Khuân Bang để thí điểm phát triển du lịch cộng đồng với nhiều đầu tư, hỗ trợ về vật chất, phát triển nhân lực, hướng dẫn cách làm... Trên không gian mới sau hợp nhất, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường cũng đã trực tiếp tới Khuân Bang để chỉ đạo, định hướng. Đồng chí yêu cầu xã Chợ Mới và Khuân Bang cần có quyết tâm chính trị cao, huy động sự vào cuộc của cả cộng đồng dân cư, “cả làng cùng làm” để thành công. Đồng thời phát triển du lịch phải hướng tới tiêu chuẩn cao, từng bước đáp ứng các tiêu chí đón khách quốc tế theo định hướng, tiêu chuẩn ASEAN.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Chợ Mới Triệu Tiến Trình, xã đang tập trung nghiên cứu bài bản, chuyên sâu về phát triển du lịch cộng đồng; tham khảo kinh nghiệm từ các mô hình thành công để lựa chọn hướng đi phù hợp. Trong đó, đặc biệt chú trọng quy hoạch tổng thể không gian du lịch gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Tày. Kiến trúc nhà sàn sẽ được xây dựng theo quy chuẩn thống nhất, hài hòa với cảnh quan; phát huy các giá trị đặc sắc về trang phục truyền thống, tiếng nói, ẩm thực, văn hóa và các hoạt động trải nghiệm cộng đồng để tạo sức hấp dẫn đối với du khách. “Mục tiêu trước mắt của Chợ Mới là phấn đấu đến quý I năm 2027, Khuân Bang được công nhận là điểm du lịch cộng đồng. Trên cơ sở đó, chính quyền sẽ tiếp tục triển khai các chương trình, chính sách hỗ trợ theo quy định của tỉnh”, ông Trình cho biết thêm.
Tương lai gần, khi đường cao tốc CT.07, đoạn từ Thái Nguyên đến Chợ Mới khởi công và hoàn thành, du lịch Khuân Bang sẽ có thêm nhiều lợi thế, từng bước hiện thực hóa mục tiêu làng du lịch cộng đồng tiêu chuẩn ASEAN.
Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/danh-thuc-du-lich-khuan-bang-post1004346.html

