Công nghệ mở rộng không gian phát triển du lịch

Du khách sử dụng Audio Voice để nghe thuyết minh về Khu đền tháp Mỹ Sơn. Ảnh: L.Q

Chủ đề Ngày du lịch thế giới 27/9 năm nay là “Chương trình nghị sự số và trí tuệ nhân tạo tái định hình du lịch”, đặt ra câu chuyện về công nghệ và những giá trị tạo ra cho du khách, doanh nghiệp và điểm đến.

Làm giàu trải nghiệm

Công nghệ đang rút ngắn khoảng cách giữa ý định đi du lịch và quyết định mua dịch vụ. Trong thông điệp ngày 27/9, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách du khách lựa chọn điểm đến, cách ngành du lịch vận hành và cách trải nghiệm được thiết kế.

Công nghệ có thể giúp doanh nghiệp nhỏ cải thiện dịch vụ và mở ra cơ hội mới, nhưng cũng có nguy cơ khiến dòng khách tập trung vào một số ít điểm đến và nền tảng nếu không được sử dụng hợp lý. Vì vậy, thông điệp quan trọng được nhấn mạnh là công nghệ phải phục vụ con người, mang lại lợi ích cho người lao động, cộng đồng và điểm đến.

Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, dữ liệu từ Amadeus cho thấy 18% du khách đã sử dụng AI để lập kế hoạch chuyến đi và 36% dùng AI để khám phá điểm đến mới. Điều đó đồng nghĩa cuộc cạnh tranh giữa các điểm đến đang dần chuyển từ khả năng “xuất hiện trên công cụ tìm kiếm” sang khả năng được nhận diện, gợi ý và kết nối trong hệ sinh thái dữ liệu và AI.

Ở Việt Nam, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu du lịch theo mô hình “1+34+N”, trong đó nền tảng dữ liệu quốc gia kết nối dữ liệu của 34 tỉnh, thành phố cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp. Hệ sinh thái số dùng chung đã có ứng dụng “Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel”, cơ sở dữ liệu du lịch, Dashboard điều hành, nền tảng quản trị và kinh doanh du lịch, Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh, vé điện tử và hệ thống thuyết minh đa phương tiện.

Xây dựng “hành trình số” cho du khách

Ở cấp độ điểm đến, Đà Nẵng đang từng bước chuyển từ các ứng dụng riêng lẻ sang hình thành một hệ sinh thái công nghệ phục vụ cả quản lý, quảng bá và trải nghiệm.

Bản đồ số du lịch thông minh VR360 AI là một ví dụ. Hệ thống tích hợp GIS, không gian VR360, 3D, AI Assistant, MC ảo và hơn 25 tính năng. Du khách có thể tìm kiếm điểm đến, xem không gian thực tế ảo, tìm đường, nhận gợi ý hành trình, sử dụng chatbot AI hay nghe thuyết minh bằng MC ảo đa ngôn ngữ. Cùng với đó, ngành du lịch thành phố đang triển khai nền tảng dữ liệu du khách Customer Data Platform, Chatbot AI Danang FantastiCity và Auto Guide tích hợp AI trong sản phẩm tour xích lô khám phá Đà Nẵng.

Mỹ Sơn ứng dụng công nghệ để du khách dễ dàng tiếp cận với các kiến thức về đền tháp Mỹ Sơn. Ảnh: Phi Thành

Cạnh đó, UBND thành phố ban hành liên tiếp các quyết định cho phép thử nghiệm có kiểm soát những giải pháp công nghệ mới. Theo Quyết định 3809/QĐ-UBND, “Ứng dụng tài chính du lịch thông minh PayD” của Công ty CP PAYD được thử nghiệm trong 18 tháng. Quyết định 3810/QĐ-UBND cho phép thử nghiệm TORA - giải pháp trung gian chuyển đổi USDT sang VNĐ và ngược lại, tích hợp cổng thanh toán dịch vụ thiết yếu theo cơ chế không lưu ký trong 36 tháng.

Theo đại diện một doanh nghiệp lữ hành tại Đà Nẵng, công nghệ hiện không chỉ giúp doanh nghiệp bán tour mà còn thay đổi cách thiết kế sản phẩm. Dữ liệu về thị trường, hành vi tìm kiếm và nhu cầu của khách giúp doanh nghiệp nhận biết khách quan tâm điều gì, thời gian lưu trú bao lâu, mức chi tiêu và loại trải nghiệm nào được lựa chọn nhiều hơn. AI có thể hỗ trợ tư vấn ban đầu, xây dựng lịch trình và chăm sóc khách hàng, nhưng những trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa, giao tiếp và xử lý tình huống vẫn cần vai trò của con người.

Sự phát triển công nghệ diễn ra trong lúc quy mô thị trường du lịch Đà Nẵng tiếp tục mở rộng. Theo đó, 8 tháng năm 2026, các cơ sở lưu trú tại Đà Nẵng phục vụ khoảng 14,247 triệu lượt khách, tăng 24,9% so với cùng kỳ; trong đó khách quốc tế đạt 6,884 triệu lượt, tăng 26,3%. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt khoảng 46.932 tỷ đồng, tăng 25,1%.

Quy mô khách tăng nhanh đồng nghĩa yêu cầu quản trị điểm đến cũng lớn hơn. Bên cạnh công nghệ, Đà Nẵng tiếp tục triển khai Bộ tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh, quản lý chất lượng dịch vụ, bảo đảm an toàn tại bán đảo Sơn Trà, các bãi biển và duy trì Tổ phản ứng nhanh du lịch...

Mục tiêu của chuyển đổi số du lịch Đà Nẵng là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và du khách; từ dữ liệu đó nâng cao năng lực dự báo thị trường, cá nhân hóa thông tin và quản lý chất lượng điểm đến. Công nghệ chỉ thực sự tạo giá trị khi du khách cảm nhận chuyến đi thuận tiện hơn, doanh nghiệp giảm chi phí và cộng đồng địa phương được hưởng lợi nhiều hơn từ hoạt động du lịch.

Đó cũng là tiếng nói chung mà Ngày Du lịch thế giới 2026 đặt ra. AI có thể thiết kế lịch trình trong vài giây, bản đồ số có thể đưa khách đến tận cửa một làng nghề, dữ liệu lớn có thể dự báo dòng khách và công nghệ thanh toán có thể làm cho giao dịch xuyên biên giới thuận tiện hơn. Nhưng công nghệ không thể thay thế nụ cười của người làm dịch vụ, câu chuyện của nghệ nhân hay đời sống văn hóa thực sự của một vùng đất.

Thước đo của “du lịch thông minh” chính là việc công nghệ có làm cho chuyến đi thuận tiện hơn, an toàn hơn, cá nhân hóa hơn và đồng thời đưa du khách đến gần hơn với con người, văn hóa và cộng đồng bản địa hay không.