Chi Lăng phát huy giá trị lịch sử

Thuyết minh viên Nhà Trưng bày Chiến thắng Chi Lăng giới thiệu các hiện vật, tài liệu về đất và người Chi Lăng

Nhắc đến Chi Lăng là nhắc đến một vùng đất giàu truyền thống lịch sử, nơi từng diễn ra trận quyết chiến có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc kháng chiến chống quân Minh, góp phần quyết định vào thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Gần sáu thế kỷ trôi qua, những dấu tích như núi Mã Yên, Quỷ Môn Quan, Lũy Ải, Thành Kho... vẫn hiện hữu. Đây không chỉ là những địa danh được ghi trong sử sách mà còn là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển du lịch gắn với lịch sử, văn hóa và cảnh quan.

Những ngày đầu tháng 10/2026, chúng tôi trở lại Chi Lăng. Tại Nhà trưng bày Chiến thắng Chi Lăng, chúng tôi chứng kiến chị Nguyễn Hồng Chuyên (Viên chức Trung tâm Dịch vụ công ích xã Chi Lăng, Thuyết minh viên Nhà trưng bày) giới thiệu cho đoàn khách về diễn biến, ý nghĩa của Chiến thắng Chi Lăng năm 1427. Qua lời kể và qua hệ thống hình ảnh, tư liệu, hiện vật được giới thiệu tại đây, những sự kiện lịch sử trở nên sống động. Khi đoàn khách rời phòng trưng bày, chị Chuyên mới có thời gian trò chuyện cùng chúng tôi.

Chị Chuyên chia sẻ: Mỗi năm, cứ gần đến dịp kỷ niệm Chiến thắng Chi Lăng, nhà trưng bày lại đón rất đông các đoàn về tham quan, tìm hiểu. Chỉ tính riêng từ giữa tháng 9/2026 đến nay, nhà trưng bày đã đón hơn 1.300 lượt khách cả trong và ngoài tỉnh. Tôi thấy điều khiến nhiều du khách quan tâm không chỉ là những con số, mốc thời gian trong sách sử, mà còn là câu chuyện phía sau mỗi địa danh. Khi được nghe giới thiệu về địa thế hiểm yếu của Chi Lăng, về cách nghĩa quân Lam Sơn tận dụng địa hình để tạo nên trận đánh quyết định, du khách có thêm hình dung trực quan về giá trị đặc biệt của vùng đất này.

Từ cửa ải hiểm yếu “thập nhân khứ, nhất nhân hoàn” (mười người đi, một người về) được lịch sử ghi lại đến điểm đến hôm nay, Chi Lăng đang đứng trước cơ hội phát huy tốt hơn những giá trị vốn có. Khi lịch sử được kể bằng cách gần gũi hơn, di sản được kết nối với đời sống và người dân cùng tham gia, những trang sử hào hùng của vùng đất này sẽ không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục tạo sinh khí mới cho quê hương trên hành trình phát triển.

Điều này cho thấy, giá trị của các di tích lịch sử Chi Lăng không chỉ nằm ở những hiện vật đang được lưu giữ mà còn ở chính không gian địa lý đã góp phần tạo nên chiến thắng. Khi được giới thiệu gắn với địa hình, cảnh quan và những câu chuyện cụ thể, lịch sử trở nên trực quan hơn, tạo thêm sự hấp dẫn đối với người tham quan.

Anh Đào Quang Phú, du khách đến từ thành phố Hải Phòng chia sẻ: Trước đây tôi chỉ biết Chi Lăng qua sách, báo và những bài học lịch sử. Khi đến tận nơi, được nghe giới thiệu và trực tiếp nhìn thấy các địa danh gắn với trận đánh năm xưa, tôi cảm nhận lịch sử gần gũi hơn rất nhiều.

Từ Nhà trưng bày đến các điểm di tích, có thể thấy Chi Lăng đang có những điều kiện thuận lợi để hình thành sản phẩm du lịch lịch sử. Đánh thức du lịch từ lịch sử, vì thế, không chỉ là đưa khách đến tham quan một di tích. Đó là quá trình kết nối những địa danh lịch sử thành câu chuyện, kết nối di sản với cảnh quan và cộng đồng, biến những giá trị của quá khứ thành trải nghiệm của hiện tại và nguồn lực cho tương lai.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Chi Lăng cho biết: Chúng tôi xác định giá trị lịch sử của Chi Lăng không chỉ để gìn giữ, mà cần được phát huy thành nguồn lực cho phát triển. Vì vậy, xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ các di tích, giữ gìn cảnh quan, đồng thời từng bước kết nối các điểm di tích với sản phẩm, dịch vụ và hoạt động trải nghiệm để du khách đến Chi Lăng không chỉ “xem” lịch sử mà còn được cảm nhận, khám phá lịch sử. Nhờ vậy, mỗi năm, Khu di tích lịch sử Chi Lăng đón hàng nghìn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu.

Năm 2026, nhân kỷ niệm 599 năm Chiến thắng Chi Lăng, UBND xã tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao gắn với quảng bá vùng đất, đặc biệt là chương trình kỷ niệm với chủ đề “Chiến thắng Chi Lăng - Bản hùng ca vang mãi” được tổ chức vào đúng ngày 10/10. Các hoạt động này không chỉ có ý nghĩa kỷ niệm sự kiện lịch sử mà còn là dịp quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút sự quan tâm của du khách, từng bước tạo thêm điểm nhấn cho hành trình khám phá Chi Lăng.

Từ cửa ải hiểm yếu “thập nhân khứ, nhất nhân hoàn” (mười người đi, một người về) được lịch sử ghi lại đến điểm đến hôm nay, Chi Lăng đang đứng trước cơ hội phát huy tốt hơn những giá trị vốn có. Khi lịch sử được kể bằng cách gần gũi hơn, di sản được kết nối với đời sống và người dân cùng tham gia, những trang sử hào hùng của vùng đất này sẽ không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục tạo sinh khí mới cho quê hương trên hành trình phát triển.