Bền bỉ sau tay lái

Từ ước mơ thuở nhỏ đến 15 năm sau tay lái

Mỗi khi có thao tác đáng chú ý, anh Nguyễn Khánh Nam thường gọi tôi lại gần để quan sát. Có khi là một bước kiểm tra trên xe, có khi chỉ là cách mở nắp đường ống xả. Anh vừa làm vừa giải thích, chỉ rõ những nguy cơ mà người chưa có kinh nghiệm dễ bỏ qua. Với anh, những chi tiết tưởng nhỏ ấy lại là điều không thể xem nhẹ trong công việc vận chuyển xăng dầu.

Sự cẩn trọng ấy được tôi cảm nhận rõ hơn khi có dịp đồng hành cùng anh trong một ngày làm việc, từ bãi xe của Công ty Cổ phần Vận tải Xăng dầu Dầu khí Việt Nam (PVOIL Trans) ở Nhà Bè đến Cửa hàng xăng dầu số 60 tại Nhơn Trạch rồi trở về. Nhưng trước khi hiểu cách anh làm nghề, tôi muốn biết điều gì đã đưa anh đến với chiếc vô lăng và giữ anh gắn bó với công việc suốt 15 năm qua.

Anh Nguyễn Khánh Nam.

Anh Nam kể, mình thích lái xe từ khi còn nhỏ. Ngày ấy, mỗi lần nhìn thấy những người lính lái xe trở về địa phương, anh lại ao ước sau này cũng được ngồi sau vô lăng. Ước mơ ấy dần thành hiện thực khi anh vào quân đội và được chọn đi học lái xe. Rời quân ngũ, anh tiếp tục gắn bó với tay lái, rồi đến với nghề vận tải xăng dầu.

Đến nay, anh đã có 15 năm làm việc tại PVOIL Trans, thuộc thế hệ công nhân lái xe đầu tiên của đơn vị tại khu vực Sài Gòn. Quãng thời gian ấy đủ dài để anh chứng kiến nhiều thay đổi trong công việc, từ những ngày phương tiện còn hạn chế đến khi các quy trình quản lý được hỗ trợ bởi ứng dụng công nghệ.

Anh vẫn nhớ những lần xe hỏng giữa đường, sự cố lốp xe lúc nửa đêm hay những chặng đường ùn tắc kéo dài. Nhắc lại chuyện cũ, anh kể bằng giọng nhẹ nhàng, đôi khi xen tiếng cười, như thể những vất vả ấy đã trở thành một phần tự nhiên của nghề.

Nhưng điều không dễ thích nghi nhất có lẽ vẫn là chuyện giờ giấc và gia đình. Đặc thù vận tải xăng dầu khiến lịch sinh hoạt của anh không cố định. Có năm, anh chạy xe đến chiều 30 Tết mới trở về nhà, chỉ kịp ở bên vợ con 1-2 ngày rồi lại lên đường. Có giai đoạn đi tuyến xa, 1-2 tháng anh mới về nhà một lần.

Anh không kể những điều ấy như một lời than thở. Trái lại, khi nhắc đến gia đình, anh đặc biệt hào hứng, nhất là chuyện các con. Những lúc không phải cầm lái, anh thường tranh thủ gọi điện về nhà, đôi khi chỉ để hỏi mọi người đang làm gì, ở nhà có chuyện gì mới.

Câu chuyện đang nói về công việc, anh có thể bất chợt chuyển sang hỏi thăm tôi rồi liên hệ đến con gái mình. Trong cách anh kể chuyện gia đình, tôi nhận ra niềm tự hào của một người cha và sự trân trọng dành cho những khoảng thời gian được ở bên người thân. Với người thường xuyên xa nhà như anh, những cuộc gọi ngắn ngủi ấy dường như cũng là cách giữ mình gần hơn với gia đình sau những chặng đường dài.

Không có chỗ cho sự chủ quan

Buổi sáng tại bãi xe Nhà Bè, trước khi đưa xe bồn đến Nhơn Trạch giao hàng, anh Nam bắt đầu công việc bằng những bước chuẩn bị quen thuộc. Sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, anh kiểm tra giấy tờ, đi một vòng quanh xe để quan sát tình trạng lốp và những dấu hiệu bất thường. Tiếp đó là các bước kiểm tra trong cabin, từ động cơ đến hệ thống đèn và những thông số vận hành.

Chiếc xe anh phụ trách có dung tích chở hàng 20.000 lít. Với phương tiện vận chuyển xăng dầu, một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Anh kiểm tra các thiết bị an toàn, trong đó có 3 bình chữa cháy được trang bị trên xe, bảo đảm chúng sẵn sàng khi cần sử dụng.

Thực hiện quy trình nạp xăng vào bồn.

Nhìn cách anh thực hiện từng bước, tôi hiểu rằng sự cẩn trọng không phải điều chỉ xuất hiện khi có tình huống bất thường. Nó bắt đầu từ những việc lặp đi lặp lại mỗi ngày, ngay cả khi mọi thứ dường như vẫn đang bình thường.

Hoàn tất kiểm tra, anh điều khiển xe vào khu vực nhận hàng tại kho. Tại đây, anh phối hợp với nhân viên kho để tiếp nhận đúng chủng loại, số lượng xăng dầu cho từng ngăn bồn. Các công đoạn được thực hiện theo quy trình, đi cùng việc kiểm tra chứng từ và cập nhật thông tin lên ứng dụng quản lý.

Trước khi rời kho, anh gọi tôi lại xem điện thoại, vừa thao tác vừa giải thích cách theo dõi và xác nhận từng bước trên hệ thống. Kinh nghiệm nhiều năm giúp anh xử lý công việc gọn gàng, nhưng không vì thế mà bỏ qua những bước cần thiết. Anh làm nhanh ở những chỗ đã thành thạo, song vẫn dành sự chú ý cho từng thông tin cần kiểm tra.

Khi thủ tục hoàn tất, xe bồn bắt đầu hành trình hơn 50km đến Nhơn Trạch. Trong cabin, tôi hỏi anh ngày nào cũng lái xe một mình trên những cung đường quen thuộc như vậy có khi nào thấy nhàm chán. Anh chỉ cười: “Thoải mái thôi”.

Với anh, lái xe là công việc đòi hỏi sự tập trung liên tục. Người cầm lái phải quan sát đường sá, theo dõi các phương tiện xung quanh và lắng nghe tình trạng vận hành của xe. Sự chú ý ấy không chỉ giúp hành trình diễn ra an toàn mà còn cho phép người lái nhận biết những dấu hiệu bất thường từ sớm.

Anh nói, người lái xe lâu năm không chỉ làm việc bằng mắt và tai mà “còn có cả mũi nữa”. Mắt để quan sát, tai để nhận biết những âm thanh khác lạ, còn khứu giác qua nhiều năm tiếp xúc với xăng dầu cũng trở thành một kênh nhận biết nguy cơ. Chỉ một mùi lạ quanh xe đôi khi đã khiến anh chú ý và nghĩ đến việc cần kiểm tra.

“Lái xe đâu phải chỉ biết cầm vô lăng”, anh nói. Câu nói giản dị ấy phần nào cho thấy kinh nghiệm nghề nghiệp không chỉ nằm ở khả năng điều khiển phương tiện. Đó còn là sự tích lũy qua thời gian, từ việc hiểu chiếc xe mình phụ trách đến khả năng nhận biết những dấu hiệu không bình thường trên hành trình.

Những chi tiết nhỏ làm nên sự an tâm

Khoảng 11 giờ trưa, xe đến Cửa hàng xăng dầu số 60 tại Nhơn Trạch. Trước khi đưa xe vào vị trí giao hàng, anh Nam chủ động điều chỉnh hướng đỗ, để đầu xe quay ra khoảng không thông thoáng. Anh giải thích, với phương tiện vận chuyển xăng dầu, việc tính toán sẵn hướng di chuyển khi cần xử lý tình huống khẩn cấp là điều rất quan trọng.

Công việc giao nhận bắt đầu bằng những bước phối hợp giữa tài xế và nhân viên cửa hàng. Phía cửa hàng kiểm tra bể chứa, thực hiện các bước kiểm tra và lấy mẫu theo quy trình; anh Nam chuẩn bị đường ống, kiểm tra các điều kiện cần thiết trước khi xả hàng.

Anh Nguyễn Khánh Nam nối ống vào kho xăng của cửa hàng.

Đến thời điểm cần tạm ngừng tiếp nhận khách để phục vụ việc giao nhận, anh nhẹ nhàng hỏi phía cửa hàng: “Thế có ngừng nhận khách không?”. Một câu hỏi ngắn, đúng lúc, giúp hai bên chủ động phối hợp trong công việc.

Khi chuẩn bị mở nắp đường ống xả, anh lại gọi tôi đến gần. Anh giữ chắc nắp, thao tác từ từ và giải thích rằng cần lưu ý khả năng còn áp suất bên trong, bởi nếu mở không đúng cách, nắp có thể bật mạnh, gây nguy hiểm. “Người mới nhiều khi không biết cái này”, anh nói.

Tôi nhận ra anh không chỉ muốn hoàn thành phần việc của mình mà còn muốn người khác hiểu vì sao phải làm đúng từng bước. Những kinh nghiệm ấy không được truyền đạt bằng những lời lẽ cầu kỳ, mà bằng chính thao tác đang diễn ra trước mắt, cùng những cảnh báo ngắn gọn, dễ nhớ.

Khi các điều kiện đã bảo đảm, anh bắt đầu kết nối đường ống và tiến hành xả hàng. Các công đoạn nối tiếp nhau gọn gàng, việc nào hoàn tất được thu xếp ngay việc đó. Đôi bàn tay anh lấm màu xăng dầu, bộ quần áo thấm mồ hôi, làn da rám nắng của người thường xuyên làm việc ngoài trời. Suốt thời gian đồng hành, tôi gần như không nghe anh than phiền về sự vất vả.

Những gì diễn ra trong buổi giao hàng giúp tôi hiểu rõ hơn điều mà anh đã thể hiện từ lúc ở bãi xe: sự cẩn trọng không phải một khẩu hiệu, mà hiện diện trong cách người tài xế kiểm tra phương tiện, phối hợp với cửa hàng và xử lý từng công đoạn. Đó cũng là lý do kinh nghiệm của một người lái xe không thể chỉ được tính bằng số năm cầm vô lăng, mà còn bằng cách họ đối diện với những việc tưởng chừng đã quá quen thuộc.

Sau khi hoàn tất giao hàng, chúng tôi mới có thời gian nghỉ trưa. Hôm ấy, anh Nam, anh Văn Phương Đạt - Cửa hàng trưởng Cửa hàng xăng dầu số 60 - và tôi đi xe máy tìm chỗ ăn. Bữa cơm diễn ra trong không khí thân tình. Giữa những câu chuyện về công việc và đồng nghiệp, tôi biết thêm về mối quan hệ đã được vun đắp giữa hai người qua nhiều năm giao nhận hàng.

Anh Đạt kể, mình quen anh Nam từ năm 2017, khi còn làm việc tại một cửa hàng xăng dầu ở Quận 5. Qua nhiều lần phối hợp, hai người dần trở nên thân thiết. Sau này, dù chuyển địa điểm công tác, họ vẫn giữ liên lạc. Theo anh Đạt, anh Nam là kiểu tài xế khiến người phụ trách tiếp nhận hàng cảm thấy an tâm bởi sự chỉn chu trong công việc.

Nhận xét ấy không phải lời khen chung chung. Sau buổi sáng theo chân anh Nam, tôi hiểu sự an tâm đó được tạo nên từ những điều rất cụ thể: phương tiện được kiểm tra trước chuyến đi, quy trình giao nhận được thực hiện cẩn thận, các bước cần phối hợp đều được trao đổi rõ ràng. Và quan trọng hơn, anh không xem kinh nghiệm của mình là lý do để bỏ qua bất cứ chi tiết nào.

Sau mỗi chuyến xe là một trách nhiệm

Rời Cửa hàng xăng dầu số 60, tôi cùng anh Nam trở về Nhà Bè. 4 ngăn bồn đã được xả hết hàng, hành trình trở về cũng là lúc câu chuyện trong cabin chậm rãi hơn.

Anh nói xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, phục vụ nhu cầu đi lại, sản xuất và sinh hoạt của rất nhiều người. Bởi vậy, công việc vận chuyển không thể tùy tiện gián đoạn. Những năm dịch bệnh khiến anh cảm nhận điều ấy rõ hơn bao giờ hết. Khi nhiều hoạt động phải đình trệ, những chuyến xe chở nhiên liệu vẫn tiếp tục lăn bánh, góp phần duy trì nguồn cung.

“Làm nghề này phải yêu nghề”, anh nói. Đó không phải lời khẳng định được chuẩn bị trước, mà là điều anh đúc kết sau nhiều năm gắn bó với công việc. Yêu nghề, với anh, không chỉ là cảm giác thoải mái khi ngồi sau vô lăng hay niềm vui được thực hiện ước mơ thuở nhỏ. Đó còn là việc chấp nhận những giờ giấc thất thường, những ngày lễ phải xa nhà và sự tập trung không được phép lơi lỏng trong từng chuyến đi.

Chiều hôm ấy, xe trở lại bãi tại Nhà Bè. Anh Nam hoàn tất những phần việc cuối cùng, xác nhận chuyến vận chuyển đã hoàn thành trên ứng dụng quản lý. Sau khi tạm biệt tôi, anh ghé quán cà phê gần bãi xe nghỉ ngơi, chuẩn bị cho chuyến giao hàng buổi tối đến một cửa hàng trong nội thành Sài Gòn.

Một ngày làm việc của tôi đã khép lại, nhưng với anh, hành trình vẫn chưa dừng. Sau quãng đường vừa đi, chiếc xe lại chuẩn bị cho một chuyến hàng khác, còn người tài xế tiếp tục công việc quen thuộc của mình.

Điều tôi nhớ nhất sau một ngày đồng hành không chỉ là những thao tác kỹ thuật hay câu chuyện về 15 năm cầm lái. Đó là hình ảnh anh Nam nhiều lần chủ động gọi tôi đến gần để quan sát, giải thích cặn kẽ một thao tác và nhắc về nguy cơ có thể xảy ra nếu làm sai. Cũng là cách anh kể chuyện vợ con bằng niềm tự hào, trân trọng những cuộc gọi ngắn ngủi giữa những chặng đường xa.

Với anh Nguyễn Khánh Nam, chiếc vô lăng từng là ước mơ thuở nhỏ, nay đã trở thành công việc gắn bó suốt 15 năm. Trên mỗi chuyến xe, anh không chỉ vận chuyển xăng dầu đến nơi cần đến, mà còn mang theo kinh nghiệm, kỷ luật và trách nhiệm của người đã chọn nghề này làm một phần cuộc sống.

Dòng xe vẫn tiếp tục lăn bánh trên những cung đường. Và phía sau mỗi chuyến hàng đến nơi an toàn là những con người âm thầm giữ nhịp dòng năng lượng bằng chính sự tận tụy của mình.