Trách nhiệm không thể chung chung!

Dù đã có quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí nhưng việc thực hiện quy định này vẫn có nơi chưa nghiêm. Lãng phí vẫn xảy ra ở nhiều nơi, nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Đó là lãng phí trong sử dụng ngân sách nhà nước, trong quản lý, sử dụng đất đai, mua sắm tài sản công.
Một lãng phí mà chúng ta rất dễ nhìn thấy đó là cứ đến hẹn lại lên, vỉa hè đang yên đang lành lại bị bới tung lên để sửa chữa… Hay tình trạng lãng phí chất xám, lãng phí ngân sách đầu tư cho các công trình nghiên cứu rồi lại chỉ xếp ngăn kéo. Những dự án treo, quy hoạch treo, những công trình kéo dài cả chục năm vẫn nằm “đắp chiếu”. Tình trạng chậm giải ngân đầu tư công đã và đang diễn ra ở nhiều nơi nhưng vẫn chưa được giải quyết triệt để. Ngoài ra, công tác sắp xếp lại nhà, đất, trụ sở làm việc của các bộ, ngành, địa phương và khối doanh nghiệp còn chậm, chưa hiệu quả, gây lãng phí không nhỏ.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã từng nhận định, thất thoát do lãng phí nhiều khi không kém gì thất thoát do các vụ án tham nhũng, tiêu cực. Có đại biểu Quốc hội cũng từng ví lãng phí và tham nhũng như “anh em sinh đôi”. Nói như vậy để thấy rằng, dù hậu quả không dễ được lượng hóa về những thất thoát như hành vi tham nhũng gây ra, nhưng rõ ràng lãng phí đang gây nên những hậu quả khôn lường, tạo rào cản vô hình trong phát triển kinh tế - xã hội.

Những tồn tại, hạn chế nêu trên do nhiều nguyên nhân. Ngoài nguyên nhân do bất cập từ một số quy định pháp luật, quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức chưa theo kịp yêu cầu phát triển thì nguyên nhân chủ yếu vẫn là yếu tố chủ quan từ khâu tổ chức thực hiện. Trong đó có nguyên nhân từ kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện chưa nghiêm. Nhận thức pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân chưa đầy đủ. Còn có hiện tượng buông lỏng quản lý, nể nang, né tránh tại nhiều cơ quan, đơn vị, địa phương... Những hạn chế này cần phải được khắc phục và xử lý dứt điểm.

Về trách nhiệm cá nhân trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã quy định rất rõ, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm cá nhân về việc tổ chức thực hiện thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Tuy vậy, việc xử lý trách nhiệm cá nhân khi chưa tuân thủ quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí thời gian qua chưa nghiêm, chưa quyết liệt. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến thực hành tiết kiệm, chống lãng phí thời gian qua có nơi chưa thực sự hiệu quả, đôi khi còn mang tính hô hào.

Để nâng cao hiệu quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Nghị quyết của Quốc hội cũng nêu rõ, tăng cường, siết chặt kỷ luật, kỷ cương, triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, nâng cao hiệu quả huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực của đất nước để phát triển nhanh và bền vững. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án liên quan đến việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Xử lý nghiêm minh, kịp thời trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra vi phạm trong công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.

Chế tài đủ sức răn đe đối với tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là điều cần phải thực hiện triệt để. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không thể chung chung, phải gắn cơ chế xử lý trách nhiệm với mỗi cá nhân, tổ chức khi thực hiện quy định này. Chỉ khi trách nhiệm được gắn chặt với mỗi cá nhân, tổ chức thì việc thực hiện sẽ thực chất, hiệu quả hơn, tránh tình trạng thực hiện theo kiểu phong trào, hô khẩu hiệu, dẫn đến nhờn luật.