Tiếp công dân: Đối thoại để tháo gỡ

Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ bảo đảm quyền của người dân, mà còn giúp chính quyền nhận diện những bất cập trong quản lý, góp phần giữ ổn định xã hội. Hiệu quả không chỉ ở tiếp nhận mà quan trọng là giải quyết được vụ việc. Trong đó, lắng nghe, đối thoại trực tiếp với công dân là cơ sở để xác định đúng vấn đề, trách nhiệm và hướng tháo gỡ.

Bà Nguyễn Thị Tâm (người ngoài cùng bên trái) vui mừng khi quyền lợi đã được đảm bảo.

Sau khi đo đạc để làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thửa đất của bà Nguyễn Thị Tâm ở xã Yên Hòa được xác định tăng thêm 317,9 m² so với giấy chứng nhận cũ. Phần diện tích chênh lệch khiến hồ sơ của bà gặp vướng mắc ở cấp cơ sở. Không giải quyết được, bà gửi đơn đến Ban Tiếp công dân tỉnh.

Tại Ban Tiếp công dân tỉnh, sau khi nghe công dân trình bày, đối thoại, vụ việc được giao cho sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì. Qua kiểm tra nguồn gốc sử dụng đất, xác định ranh giới ổn định, không tranh chấp và đảm bảo các điều kiện liên quan, Sở đã hướng dẫn xã Yên Hòa thực hiện cấp đổi giấy chứng nhận cho bà Tâm theo diện tích thực tế.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Ba ở xã Cẩm Bình có đơn kiến nghị kéo dài nhiều năm về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có nguồn gốc sử dụng trước năm 1980. Sau khi tiếp nhận đơn, cấp tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, chủ trì giải quyết. Cán bộ Sở nhiều lần đối thoại với công dân, đối chiếu quy định và hướng dẫn cấp xã hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận cho bà Ba. Đồng thời, Sở hai lần có văn bản yêu cầu cấp xã làm rõ nguyên nhân chậm giải quyết. Nhờ sự hướng dẫn, đôn đốc này, sau nhiều năm vướng mắc, bà Ba đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Bà Nguyễn Thị Ba (xã Cẩm Bình) hài lòng khi được cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau nhiều năm vướng mắc.

Từ những vụ việc trên có thể thấy, các cơ quan chuyên môn giữ vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, phối hợp và đôn đốc giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Bà Hà Thị Mỹ Dung, Phó Trưởng phòng Quản lý đất đai, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh cho biết:“Từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường được Tỉnh ủy, UBND tỉnh giao tham mưu, xử lý 89 vụ việc. Trường hợp các địa phương không phối hợp hoặc chậm trễ, Sở sẽ báo cáo UBND tỉnh để có phương án xử lý. Qua công tác phối hợp, Sở cũng nắm bắt được những khó khăn, vướng mắc từ cơ sở, từ đó hướng dẫn địa phương giải quyết đúng quy định, đúng thời gian, bảo đảm quyền lợi của công dân".

Hiệu quả tiếp công dân không nằm ở số lần tiếp hay số văn bản trả lời, mà ở việc kiến nghị chính đáng của người dân có được giải quyết thấu đáo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp hay không. Với những vụ việc khó, nếu chính quyền cơ sở thiếu chủ động, quyết liệt hoặc còn né tránh trách nhiệm, việc giải quyết có thể kéo dài dù đã có hướng dẫn của sở, ngành. Vì vậy, bên cạnh hướng dẫn, phối hợp, cần tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Ông Lê Văn Cường, Trưởng phòng Nghiệp vụ 1, Thanh tra tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Để lấp đầy những khoảng trống về kinh nghiệm xử lý các vụ việc phức tạp, Chánh thanh tra đã chỉ đạo phòng Nghiệp vụ 1 có trách nhiệm hỗ trợ các địa phương từ khâu xử lý đơn, thụ lý đơn đến quá trình xác minh, giải quyết vụ việc. Đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương thông qua công tác kiểm tra đột xuất và thanh tra trách nhiệm, qua đó kịp thời xử lý các sai phạm và buộc người đứng đầu cùng cán bộ, công chức phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ trong việc tiếp dân, giải quyết khiếu nại tố cáo".

Khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, việc giải quyết kịp thời kiến nghị, phản ánh ngay từ xã, phường càng có ý nghĩa quan trọng, hạn chế đơn thư vượt cấp và giảm áp lực cho cấp tỉnh. Đây cũng là điểm mấu chốt để nâng cao hiệu quả tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Mô hình “Tiếp dân tận ngõ, rõ việc tận nhà” được nhiều địa phương thực hiện nhằm tháo gỡ những khó khăn từ cơ sở.

“Chính quyền cơ sở phải chú trọng nâng cao năng lực, phẩm chất, trách nhiệm của cán bộ làm công tác tiếp dân, xử lý vụ việc phát sinh từ cơ sở. Đối với những vụ việc vượt thẩm quyền hoặc khó khăn thì địa phương phải chủ động xin ý kiến của cơ quan chuyên môn, tránh trường hợp công dân phải gửi đơn thư vượt cấp hoặc phải đi lại nhiều nơi, nhiều lần” - ông Phan Quang Cương, Chủ tịch UBND xã Yên Hoà chia sẻ.

Vụ việc ông Nguyễn Trọng Xanh ở thôn Thiện Nộ, xã Cẩm Xuyên là một ví dụ cho thấy sự chủ động của cấp xã trong việc giải quyết đơn thư. Theo đó, ông Xanh đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ năm 2021 nhưng do việc xác định mốc giới, tọa độ của thửa đất gặp khó khăn nên vụ việc kéo dài. Khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, địa phương đã tăng cường đối thoại với công dân, đồng thời chủ động xin hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường để tìm hướng tháo gỡ. Kết quả đầu năm 2026, hộ ông Xanh đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ông Nguyễn Trọng Xanh ( xã Cẩm Xuyên) đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau nhiều năm vướng mắc.

Hiện nay, Hà Tĩnh đang tập trung giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, kéo dài; chỉ đạo các sở, ngành liên quan phối hợp xử lý đơn thư của công dân trên tinh thần tăng cường đối thoại, lắng nghe. Cùng đó, cần quan tâm hơn nữa công tác tuyên truyền, giải thích để người dân nắm rõ quy trình, thẩm quyền trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó, hạn chế tình trạng đơn thư gửi nhiều nơi, nhiều lần.