Thúc đẩy phân loại rác tại nguồn

Người mua phế liệu đang được tập hợp thành mạng lưới để thúc đẩy phân loại rác tại nguồn và hỗ trợ an sinh xã hội. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Góp phần bảo vệ môi trường

Để thu gom các loại rác có khả năng tái chế sau phân loại rác tại nguồn, Trung tâm Nghiên cứu xây dựng năng lực thích ứng (CAB) phối hợp với UBND 2 phường Hải Châu và Hải Vân đã mời nhiều người mua phế liệu tại 2 phường này tham gia mạng lưới người mua phế liệu.

Bà Trần Thị Bông (ở khu vực tổ 35, phường Hải Châu) phấn khởi nói: “Trước đây, chúng tôi đã cùng tham gia với một số khu dân cư thu gom rác có khả năng tái chế sau phân loại rác tại các hộ gia đình. Khi được chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ, tạo điều kiện cho tham gia mạng lưới người mua phế liệu thì cơ hội thu mua rác tái chế được nhiều khu dân cư hơn, thường xuyên hơn, khối lượng lớn hơn…”.

Bà Nguyễn Thị Hồng Đào (ở khu dân cư Nam Ô 2, phường Hải Vân) cho hay: “Bên cạnh các loại rác có khả năng tái chế thông dụng như giấy và kim loại, chúng tôi cũng thường hay thu gom các loại chai nhựa đựng nước và túi ni lông bị người dân vứt bừa bãi, vương vãi ngoài môi trường. Chúng tôi cũng đề nghị người dân, hội viên các hội, đoàn thể thu gom riêng và tập kết các loại nhựa, túi ni lông cho có khối lượng để chúng tôi có thể mua vì những loại rác này có khối lượng rất nhẹ, đơn giá thấp, cần mua với khối lượng tương đối nhằm tiết kiệm công cán, chi phí vận chuyển...”.

Bà Nguyễn Thị Cẩm Vân, đại diện Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Hải Vân thông tin, thời gian qua, hơn 40 người mua phế liệu trên địa bàn phường đã thu mua rác tái chế tại các khu dân cư, giúp thúc đẩy hoạt động phân loại rác tại nguồn.

Nhưng đây cũng là những người yếu thế, cần sự hỗ trợ, quan tâm của chính quyền địa phương và tổ chức, cộng đồng về đời sống, sức khỏe. Việc thiết lập mạng lưới người mua phế liệu không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, mà còn đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn phường.

Chuỗi quản lý rác

Ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châu nhìn nhận, những năm qua, nhiều người mua phế liệu đã phối hợp với tổ dân phố, hội, đoàn thể các khu dân cư thu gom và mua các loại rác tái chế, giúp địa phương thực hiện tốt hoạt động phân loại rác tại nguồn, góp phần bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, hoạt động của những người mua phế liệu chưa mang tính hệ thống trong chuỗi quản lý rác và chưa được công nhận chính thức về mặt pháp lý hay chính sách xã hội. Do đó, việc tập hợp họ thành mạng lưới giúp thúc đẩy phân loại rác, phát triển thị trường rác có khả năng tái chế nói riêng và kinh tế tuần hoàn nói chung.

Theo bà Nguyễn Thị Thúy Nga, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xây dựng năng lực thích ứng (CAB), đơn vị đã phối hợp với UBND phường Hải Châu và Hải Vân tổ chức tham vấn, kết nối, tuyên truyền nâng cao vai trò của người mua phế liệu trong quản lý rác sinh hoạt trên địa bàn. Từ đó, vận động họ tham gia mạng lưới người mua phế liệu cũng như hỗ trợ, kết nối nhóm phi chính thức này có sinh kế tốt hơn, hoạt động hiệu quả hơn trong chuỗi tuần hoàn rác thải.

Đồng thời, tập huấn các kỹ năng bảo vệ an toàn, sức khỏe cho bản thân và hỗ trợ về chăm sóc y tế… Trước mắt, từ nay đến tháng 11/2026, mạng lưới người mua phế liệu tại 2 phường này sẽ được tham gia 5 buổi tập huấn, hướng dẫn thực hiện các công việc liên quan cũng như xây dựng nhóm nòng cốt để mạng lưới duy trì kết nối, hoạt động lâu dài.

Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, vai trò của người mua phế liệu rất quan trọng trong chuỗi các hoạt động quản lý rác sinh hoạt, góp phần bảo vệ môi trường tại địa phương.

Thành phố đang quyết liệt chỉ đạo đẩy mạnh phân loại rác tại nguồn và nhận được sự hỗ trợ về nguồn lực, kỹ thuật, kinh nghiệm của các tổ chức trong việc thực hiện các mô hình phân loại rác, trong đó có hỗ trợ thiết lập mạng lưới người mua phế liệu để thu mua các loại rác có khả năng tái chế. Mạng lưới người mua phế liệu đi vào hoạt động không chỉ giúp thành phố thúc đẩy phân loại rác, mà còn góp phần giúp Chi cục Bảo vệ môi trường xây dựng, hoàn thiện các chính sách thực hiện hiệu quả công tác bảo vệ môi trường.