Tháo gỡ điểm nghẽn tăng trưởng

Tiềm năng có... khó khai thác

Điện Biên có tiềm năng lớn về đất đai với diện tích tự nhiên rộng trên 9.500km2 đất nông lâm nghiệp chiếm gần 80%, có nhiều tiểu vùng khí hậu phù hợp các loại cây trồng khác nhau. Đây là điều kiện để tỉnh khai thác, phát triển nông nghiệp với cây trồng đa dạng. Cánh đồng Mường Thanh chuyên canh cây lúa đã xây dựng thương hiệu gạo Điện Biên có chất lượng cao. Một số loại cây trồng như cà phê, cao su, mắc ca được đưa vào trồng, khai thác tiềm năng đất lâm nghiệp.

Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang kết nối giao thông Điện Biên với các tỉnh Bắc Lào.

Là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với 2 quốc gia Lào và Trung Quốc dài hơn 455km, có cảng hàng không kết nối với Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh bằng máy bay A320, A321. Điện Biên có đường giao thông đi các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Khai thác lợi thế vị trí địa lý, những năm qua tỉnh đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, huy động nguồn lực từ các thành phần kinh tế, tham gia hội nghị xúc tiến, thu hút đầu tư giới thiệu tiềm năng, thế mạnh của Điện Biên. Cải cách hành chính chuyển biến rõ nét, kết cấu hạ tầng kinh tế xã hội được tăng cường, an sinh xã hội được đảm bảo, tỷ lệ hộ nghèo giảm, đời sống người dân từng bước cải thiện.

Di tích đèo Pha Đin - điểm bị đánh phá ác liệt trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Sở hữu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt chiến trường Điện Biên Phủ, là cơ sở để tỉnh khai thác, phát triển du lịch lịch sử. Với 19 dân tộc sinh sống mỗi dân tộc có phong tục tập quán, ngôn ngữ, văn hóa riêng… tạo thành bức tranh đa sắc màu cho văn hóa Điện Biên. Hệ thống danh lam thắng cảnh với hang động, suối trải khắp địa bàn tỉnh. Tiềm năng du lịch là điểm nhấn quan trọng để Điện Biên khai thác, phát triển du lịch lịch sử, du lịch trải nghiệm văn hóa gắn với nghỉ dưỡng.

Bức tranh panorama tái hiện chiến dịch Điện Biên Phủ thu hút người dân, du khách tham quan. Ảnh: qdnd.vn

Gần đây một số nhà đầu tư đã tiến hành khảo sát, đánh giá tiềm năng điện gió, điện mặt trời tại huyện Điện Biên Đông, Mường Chà bước đầu cho thấy có thể đầu tư khai thác phát triển năng lượng tái tạo.

Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên xã hội là tiềm năng, lợi thế để Điện Biên thu hút đầu tư, khai thác phát triển kinh tế xã hội. Thông qua các hội nghị xúc tiến đầu tư, một số doanh nghiệp, nhà đầu tư đã quan tâm tìm hiểu, rót vốn đầu tư khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh. Khi có giải pháp phù hợp khai thác hiệu quả tiềm năng sẽ giúp Điện Biên phát triển thành trung tâm vùng Tây Bắc, kết nối với các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Tuy nhiên, tiềm năng của tỉnh chưa được khai thác, đầu tư phát triển bởi nhiều điểm nghẽn, cản trở tăng trưởng kinh tế.

Giao thông lên Điện Biên với cung đường ngoằn ngoèo. Ảnh: C.T.V

Trước hết là sự cách trở về giao thông kết nối khi Điện Biên cách quá xa trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh; hạ tầng giao thông khó khăn, địa hình núi cao, dốc chia cắt, ảnh hưởng trực tiếp khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư của tỉnh. Với trên 82% đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ dân trí, điều kiện canh tác hạn chế nên đời sống người dân khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao. Điều này khiến tỉnh khó cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, thực hiện mô hình sản xuất các lĩnh vực. Việc xây dựng, phát triển công nghiệp trên địa bàn tỉnh rất hạn chế khi có duy nhất nhà máy xi măng, một số cơ sở sản xuất gạch tuynel.

Điểm nghẽn lớn nhất ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế của tỉnh chính là nguồn lực đầu tư. Đảng, Nhà nước đã có nhiều chính sách đầu tư cho địa bàn biên giới, khó khăn như Điện Biên song chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển. Kết cấu hạ tầng không được đầu tư đồng bộ làm giảm khả năng cạnh tranh, thu hút nguồn lực đầu tư khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh.

Tháo gỡ điểm nghẽn tăng trưởng

Tiềm năng, lợi thế xen lẫn khó khăn, thách thức trong đó khó khăn, thách thức nhiều hơn khiến Điện Biên vẫn là tỉnh chậm phát triển. Quan trọng là tỉnh đánh giá rõ những thách thức đề ra giải pháp phù hợp trong thu hút đầu tư, khai thác tiềm năng, thế mạnh thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Cà phê được đưa vào trồng, khai thác tập trung ở huyện Mường Ảng, Tuần Giáo. Ảnh: Phạm Trung

Đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2025 đạt 10,5% tỉnh đã xác định rõ 9 nhóm giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành, tổ chức thực hiện. Theo đó, cơ cấu lại ngành nông nghiệp, rà soát các dự án phát triển cây trồng, áp dụng mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả để khai thác tiềm năng lĩnh vực nông nghiệp. Việc phát triển cây mắc ca, cà phê, vùng lúa đặc sản… rà soát, xác định điểm nghẽn để tháo gỡ, phấn đấu lĩnh vực nông - lâm - thủy sản sẽ đóng góp khoảng 4,15% vào tăng trưởng GRDP của tỉnh. Mô hình sản xuất nông - lâm nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông - lâm sản để nâng cao giá trị sản phẩm.

Rà soát quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết để phát triển các dự án hạ tầng đô thị, thương mại và du lịch. Thúc đẩy việc đầu tư, thu hút đầu tư vào các dự án điện, thủy điện và đặc biệt là thúc đẩy thực hiện nhanh các dự án điện gió đã được phê duyệt trong quy hoạch điện 8 với tổng công suất khoảng 300MW điện gió.

Hiện nay, tỉnh đang triển khai 12 dự án trọng điểm, trong đó 7 dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, 5 dự án phát triển kết cấu hạ tầng đô thị sử dụng vốn ngoài ngân sách Nhà nước. Tiến độ thực hiện các dự án đều chậm so với kế hoạch đặt ra chủ yếu do điểm nghẽn giải phóng mặt bằng.

UBND tỉnh thường xuyên kiểm tra, nắm tình hình, tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án trọng điểm. Ảnh: Phạm Trung

Nhóm dự án sử dụng vốn ngân sách, việc bàn giao mặt bằng chậm, một số dự án vẫn trong giai đoạn đo đạc, cắm mốc, lựa chọn nhà thầu… Dự án Quản lý đa thiên tai lưu vực sông Nậm Rốm việc bàn giao mặt bằng của TP. Điện Biên Phủ chỉ đạt 4%, huyện Điện Biên đạt 61%. Dự án Đường động lực TP. Điện Biên Phủ bàn giao mặt bằng khoảng 87%, huyện Điện Biên bàn giao đạt 98%. Dự án xây dựng trung tâm thể dục thể thao chưa lập phương án bồi thường, hỗ trợ. Dự án bảo tồn tôn tạo di tích khu trung tâm đề kháng Him Lam giai đoạn II đang lựa chọn nhà thầu…

Tháo gỡ điểm nghẽn cản trở tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm, tỉnh yêu cầu các đơn vị, cơ quan xây dựng tiến độ, xác minh nguồn gốc đất để giải phóng mặt bằng; huy động tối đa nhân lực, máy móc đẩy nhanh tiến độ thi công. Việc hoàn thành các dự án trọng điểm sẽ có sức lan tỏa, tạo động lực thu hút các thành phần kinh tế đầu tư vào địa bàn.

Phát triển du lịch là điểm nhấn quan trọng, đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, tăng lượng du khách đến Điện Biên để tăng doanh thu xã hội từ hoạt động du lịch. Khai thác tiềm năng này, tỉnh tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại du lịch, thu hút đầu tư sản phẩm du lịch lịch sử, nghỉ dưỡng, du lịch văn hóa. Tiếp tục đầu tư tôn tạo hệ thống di tích lịch sử, phát triển dịch vụ du lịch. Huy động sự tham gia của người dân làm du lịch từ đầu tư cơ sở lưu trú, ẩm thực đến các dịch vụ trải nghiệm, tìm hiểu văn hóa các dân tộc để thu hút du khách.

Thực hiện chuyển đổi số và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo cũng là một động lực thúc đẩy tăng trưởng và chuyển dịch kinh tế. Địa bàn biên giới, Điện Biên đặc biệt chú trọng công tác đảm bảo quốc phòng an ninh, giữ vững môi trường an toàn để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế đề ra ngoài kế hoạch, giải pháp cần sự đồng thuận của người dân, doanh nghiệp và cả hệ thống chính trị. Do đó, cùng với tháo gỡ điểm nghẽn tỉnh quan tâm công tác tuyên truyền, coi trọng kiểm tra, giám sát đảm bảo thu hút đầu tư hiệu quả, phát triển bền vững.