Nhiều trường học thiếu nước sinh hoạt

Giáo viên Trường PTDTBT THCS Chung Chải, xã Chung Chải (huyện Mường Nhé) lấy nước từ suối để nấu ăn cho học sinh (Ảnh chụp trong năm học 2020 - 2021).

Năm học 2020 - 2021, Trường PTDTBT Tiểu học Leng Su Sìn (xã Leng Su Sìn, huyện Mường Nhé) có 427 học sinh, trong đó 203 học sinh bán trú. Hơn một nửa thời gian năm học cô và trò nhà trường lâm vào cảnh thiếu nước. Điều này đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sinh hoạt của học sinh cũng như công tác dạy và học của nhà trường.

Cô giáo Nguyễn Thị Minh Hồng, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Leng Su Sìn cho biết: Với số lượng học sinh đông, nên nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt hàng ngày là rất lớn. Trước đây, nhà trường được đầu tư hệ thống đường nước, nhưng do nguồn nước được lấy từ khe suối quá xa, vào mùa khô nước ở đầu nguồn cạn kiệt nên tình trạng thiếu nước diễn ra thường xuyên. Để ổn định đời sống sinh hoạt hàng ngày cho học sinh, thầy cô giáo phải đi lấy nước từ khe suối về, tắm giặt nhờ nhà dân hoặc tự mua ống dẫn nước từ các khe suối, nhưng lượng nước ít, không đáp ứng đủ nhu cầu sinh hoạt, ăn uống. Vì vậy, nhà trường mong muốn sớm được đầu tư hệ thống nước sinh hoạt đáp ứng nhu cầu sử dụng lâu dài để tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn.

Những năm qua, Trường PTDTBT THCS Nậm Vì (xã Nậm Vì, huyện Mường Nhé) cũng luôn trong tình trạng thiếu nước sinh hoạt trầm trọng. Mặc dù, nhà trường đã được đầu tư hệ thống đường nước và bể chứa, téc nước với dung tích 2.000 lít, tuy nhiên vào mùa khô lượng nước chảy về bể, téc không đủ.

Thầy giáo Lê Bảo Khương, Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Nậm Vì cho biết: Cứ khoảng tháng 10 năm trước đến tháng 4 năm sau, tình trạng thiếu nước lại xảy ra; thậm chí ngay cả mùa mưa Trường vẫn bị thiếu nước. Trường đã phải huy động thầy cô giáo tự đào giếng, nhưng nước từ giếng đào bơm lên thường có màu vàng đục, nhất là những hôm mưa to, nên chỉ sử dụng để vệ sinh cá nhân còn nước để nấu ăn, phải lấy từ các khe suối. Song chất lượng nước suối cũng không đảm bảo, nhất là vào mùa mưa, ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh và nguy cơ mắc các bệnh ngoài da và đường tiêu hóa rất cao.

Năm học 2020 - 2021, huyện Mường Nhé có 35 đơn vị trường học với 16.327 học sinh; trong đó có 23 trường bán trú với 6.201 học sinh. Tuy nhiên, có 28/35 trường thiếu nước sinh hoạt trầm trọng; các trường còn lại vẫn thiếu nước nhưng cơ bản khắc phục được. Cùng với đó, toàn huyện hiện có 42 điểm trường đang thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng, như: Điểm trường Ngã Ba thuộc trường PTDTBT Tiểu học số 1 Mường Toong; điểm trường Huổi Chạ 2 thuộc trường Mầm non Nậm Vì; các điểm trường thuộc Trường PTDTBT Tiểu học Chung Chải… ảnh hưởng lớn đến hoạt động bán trú của nhà trường và chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh.

Hiện nay, việc cung cấp nước sinh hoạt cho các trường trên địa bàn huyện phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nước tự chảy từ các khe suối. Vì vậy, cứ vào mỗi mùa khô nguồn nước khe suối cạn kiệt, các trường đều gặp khó khăn về nguồn nước phục vụ cho sinh hoạt của giáo viên và học sinh. Trước tình hình thiếu hụt nghiêm trọng nước sinh hoạt, nhiều trường học cũng đã lên phương án đào, khoan giếng để lấy nước ngầm. Tuy nhiên, chi phí cho việc đào, khoan giếng khá lớn, trong khi việc khảo sát, tìm kiếm địa điểm cũng gặp không ít khó khăn. Một số nơi, khi triển khai đào, khoan giếng thì do địa chất nhiều đá, mạch nước ngầm suy giảm, không đủ cung cấp. Phương án phổ biến nhất vẫn là tìm khe suối đầu nguồn, sau đó dẫn nước về bằng đường ống tự chảy. Tuy nhiên, cái khó là đường ống thường xuyên bị hư hỏng sau mỗi trận mưa, nhiều thời điểm nước dẫn về trường không đủ phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt, trong khi chi phí để mua đường ống dẫn nước về cũng rất tốn kém.

Ông Phạm Thiết Chùy, Phó Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Nhé cho biết: Năm học 2021 - 2022, số lượng học sinh dự kiến sẽ tăng lên (cả học sinh bán trú). Theo đó, toàn huyện có tổng số 35 đơn vị trường trực thuộc với 668 lớp, 16.452 học sinh và 6.4061 học sinh bán trú (tăng 20 lớp, 125 học sinh và 205 học sinh bán trú so với năm học 2020 - 2021). Do vậy, nhu cầu sử dụng nước sinh hoạt tại các đơn vị trường học cũng tăng; trong khi nguồn nước đang có xu hướng ngày càng cạn kiệt... Để giải “bài toán” nước sạch cho trường học, trước mắt Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Mường Nhé chỉ đạo các trường khắc phục khó khăn, khảo sát, duy tu, bảo dưỡng hệ thống nước sạch; đồng thời dự trữ nước vào các can, thùng và sử dụng tiết kiệm nước. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, còn biện pháp lâu dài rất cần sự quan tâm của các cấp, ngành đầu tư hệ thống nước sinh hoạt, giếng khoan cho các trường; đẩy mạnh xã hội hóa, kêu gọi các tổ chức, doanh nghiệp, mạnh thường quân quyên góp, hỗ trợ các công trình nước sạch trường học, giúp thầy và trò các trường đảm bảo sức khỏe, tập trung nâng cao chất lượng dạy và học.