Khi còn có thể…

Minh họa: VĂN TIN

- Xe với cộ, đi đến đâu là vừa ồn ào vừa ô nhiễm đến đó. Một là sửa nó cho tử tế, hai là vứt quách nó đi.
- Xe cà tàng này sửa quá tội mà vứt thì lấy gì mà đi. Thôi đi tạm, trông thế thôi chứ vẫn còn chạy tốt.
- Tháng này không cần phải đưa tiền học cho Bống nữa. Anh để dành tiền đó mang mà mua xe, còn thiếu đâu trả góp. Sống tươm tất một tí, trông anh kìa có ra cái hồn người? Chó nó theo.
- Thì đúng chỉ có chó nó theo. Đi đến đâu là chó nhảy xồ ra đuổi cả đoạn đường dài.

Kha cười vêu vao, bê thùng giấy đặt vào trong quán. Dạo này Kha gầy gò đen đúa quá. Mà càng gầy thì răng lại càng hô, mắt trũng sâu. Mặt chẳng nhìn thấy gì ngoài răng và mắt. Bộ quần áo lao động bạc màu, bốc lên mùi mồ hôi khét nắng. Kha nhẹ nhàng mở thùng giấy nhặt ra mấy quả hồng trứng đỏ mọng đưa cho Nhã.

- Ăn đi kẻo hết mùa. Anh mua cả quả còn cứng, em để vào một góc, chín ăn dần.
- Sao anh mua nhiều thế làm gì? Đồng tiền kiếm cực nhọc mà cứ hoang phí.
- Thằng Kha này chỉ hoang phí với mỗi người nhà thôi.

Kha quay xe biến mất vào trong cái nắng lấp lóa ở đường đê. Như sợ nếu còn lần chần thêm vài phút thì kiểu gì cũng phải nghe mấy lời gai góc. Kiểu như: "Tôi đâu còn là người nhà của anh. Tôi tưởng người nhà của anh là cái cô tên Hồng hay Phượng gì đó làm trong quán karaoke dưới phố?". Khi mấy câu ấy bung ra Kha biết cả hai đều chẳng dễ chịu gì. Như chiếc dằm nằm trong da thịt, chạm vào là nhức nhối. Nên lần nào cũng thế, Kha vội chuồn đi trước khi ngôn từ trong miệng Nhã kịp mọc gai.

Nhã cầm mấy quả hồng trên tay vừa thương vừa giận. Phải hai năm trước chắc chị ném quách xuống sông Hồng cho bớt hận. Cái thứ gì, làm người ta đau rồi còn qua lại vuốt ve.

Bé Bống đi học về vừa quẳng cái ba lô xuống quán đã khịt khịt mũi hỏi:

- Bố mới tới à mẹ? Sao bố không đợi con về ạ?
- Ai mà biết.

Con nhỏ nhìn quanh, mắt nó ánh lên niềm vui lúc nhìn thấy chiếc thùng giấy đựng đầy hồng chín. Nó vừa nói vừa chạy lại lục lọi:

- Nhất mẹ nhé. Bố lúc nào cũng nhớ mẹ thích gì. Ôi có cả kẹo socola 3 viên mà con mê nữa này!
- Bị trào ngược dạ dày ăn ít socola thôi, béo bổ gì.
- Con vừa ăn vừa để dành đấy ạ. Bố có nói hôm nào lại tới không ạ? Hay mẹ cho bố về cùng nhà đi, đỡ phải chạy qua lại tốn xăng. Mẹ không biết là giá xăng lại tăng rồi ạ?
- Con đừng quan tâm việc của người lớn. Vào tắm giặt, ăn cơm sớm tối còn đi học thêm. Học suốt ngày mà không biết nên cơm cháo gì không?

Miệng càm ràm nhưng tâm trí của Nhã hình như có để tâm đến mấy lời con nói. Thỉnh thoảng nhìn bóng dáng đơn độc của con ngồi ở đầu gió chờ cha, lòng người mẹ như Nhã cũng thấy mình có lỗi vì đã không cho con một gia đình trọn vẹn.

Con nhỏ hình như thấy gáy mình bỏng rát nên quay lại hỏi:

- Nhưng rốt cuộc là vì sao mẹ với bố lại chia tay ạ?
- Chuyện người lớn con biết gì mà hỏi.
- Con chỉ biết là bố rất thương mẹ con mình.
- Thương mà…

"Thương mà ôm ấp qua đêm với gái quán hát", ngôn từ sắp bay ra khỏi miệng nhưng may mà Nhã phanh kịp. Chị hiểu rằng trẻ con chẳng có lỗi gì trong câu chuyện của người lớn. Dù gặp phải bất cứ chuyện gì chị cũng không muốn lặp lại phiên bản của mẹ mình, trở thành người đàn bà đầy hằn học.

Bố Nhã đã từng phản bội mẹ một lần để cả đời phải sống cúi gằm trong tội lỗi. Mỗi một lời mẹ thốt ra đều sắc nhọn như gai, cào cấu đâu chỉ vào lòng bố. Mấy chị em Nhã lầm lũi trong nhà, sợ chạm vào đâu cũng làm mẹ cáu.

Rồi năm Nhã mười ba tuổi, một đêm nọ lúc thức dậy đi tè, thằng Út phát hiện ra bố bỏ nhà ra đi, không mang theo bất cứ thứ gì. Nhưng sáng đó bố quay trở lại nhà, hình như sương ướt đẫm cả trên mi mắt. Bố ngồi gục ở hiên nhà, vai rung lên bần bật. "Bố không thể bỏ lại các con". Tụi Nhã ôm lấy bố khóc òa.

Mẹ ngồi trong căn bếp tối om cời bụi tro bay lên đặc quánh. Với mẹ lần ra đi hụt ấy của bố coi như lần phản bội thứ hai. Kể từ đó đối với bố, mẹ gần như câm lặng. Bố ngày càng cúi đầu, cả đời ông thứ nhìn thấy nhiều nhất có lẽ là bàn chân, mặt đất và nỗi cô đơn của chính mình.

Lúc bố mất người ta thấy mẹ không rơi giọt nước mắt nào. Mẹ cứ ngồi bên bố hồi lâu, đôi bàn tay run run vuốt lên tấm lưng gù của bố. Nhã biết lúc ấy trái tim mẹ chắc đã vỡ tan bởi suốt cả cuộc đời bà chưa bao giờ ngừng yêu người đàn ông đang nằm im trước mặt.

Có hôm làm xong hội bạn thân rủ Kha đi làm mấy chén. Kha cú tụi nó nên không thèm uống cùng. Sau khi ngồi uống một mình, Kha nổ máy phóng về quán nhỏ ven sông muốn xem mẹ con Nhã đã ngủ hay chưa? Anh không quên tạt qua hàng khoai nướng, mua thêm gói hạt dẻ nóng hổi toàn thứ mà mẹ con Nhã thích.

Nhưng đi gần đến nơi Kha bỗng nhiên dừng lại, chẳng hiểu cơn giận từ đâu ngùn ngụt bốc lên. Kha đã làm gì sai mà phải chịu cảnh này? Chẳng phải Kha đã nói với Nhã rất nhiều lần rằng đêm ấy anh không hề làm gì có lỗi. Nhưng Nhã không tin chồng mà tin một câu nói đùa trong nhóm chát của hội bạn anh. Tụi bạn của Kha chắc cũng chẳng bao giờ lường được câu nói đùa bâng quơ lại có thể tan vỡ một mái ấm gia đình.

Kha còn chẳng biết cô gái rót bia tên là gì? Tuổi bao nhiêu? Cũng chẳng nhớ mặt mũi họ ra sao. Nhưng Kha nhớ rất rõ mình đã hất tay cô ả đó rồi lao ra khỏi phòng hát, nổ xe phóng về nhà. Nhưng về đến nửa đường thì ngã vào một bụi cây nào đó, ngủ một giấc đến tận lúc có người đi chợ cá hốt hoảng kêu lên.

Nhưng Nhã chỉ biết rằng đêm ấy Kha có mặt trong quán hát đó. Đêm ấy Kha đã ngủ qua đêm ở bên ngoài. Nỗi oan này Kha không có cách nào rửa sạch. Nhiều lúc tức mình Kha nghĩ "đây cũng chẳng cần".

- Bố lại say đấy ạ? Tí kiểu gì cũng bị mẹ càm ràm.

Kha cười. Chừng nào còn càm ràm chuyện tỉnh say là Nhã vẫn còn thương anh lắm. Nhiều hôm đang yên đang lành Kha chạy qua chỉ để nghe Nhã mắng.

- Đồ bệ rạc. Râu tóc cũng không cắt tỉa được gọn gàng à? Làm lắm để làm gì mà mười hai giờ trưa vẫn còn chót vót trên mái nhà người ta vậy? Mái thì mái tôn. Nắng thì nắng gắt. Giờ đó phơi cá, cá khô queo. Phơi măng cũng chỉ cần một nắng là teo tóp lại. Vừa nắng lại vừa đói, nhỡ hoa mắt chóng mặt loạng choạng ngã một cái rơi xuống là mất mạng.

- Ai muốn làm đến giờ đó đâu, nhưng chủ giục cố hoàn thiện cho nhanh kẻo mưa bão đến mái không lợp xong thì chỗ đâu mà ở. Mà em xót anh đấy à? Xót thì mang về mà chăm.

- Ai thèm xót. Tôi chỉ sợ lỡ anh có mệnh hệ gì thì con tôi nó mồ côi bố. Lời vừa tuột ra khỏi miệng thì Nhã đã giật mình áy náy. Trong vô thức Nhã giống mẹ đến vậy sao? Rõ ràng là quan tâm mà lời nào thốt ra cũng như xát muối. Nhưng ai bảo Kha làm Nhã đau? Đàn bà một khi đã đau thì gai góc lắm.

- Mẹ còn định giận bố đến bao giờ ạ? Dạo này con thấy bố gầy lắm. Mẹ mang bố về nuôi đi ạ.

- Chắc gì bố con đã muốn về. Được thả tự do có khi còn mở cờ trong bụng.

- Mẹ đã bao giờ hỏi đâu mà biết bố có muốn hay không ạ? Con nhỏ nói xong thì phụng phịu đạp xe đi học, sau khi đã dán một tờ giấy trên cột quán. "Bố đến thì nhớ đợi con về".

Suốt buổi trưa ngồi trông quán mắt Nhã cứ dán vào dòng chữ ấy. Nắng hắt vào lấp lóa, Nhã nghe thấy đâu đó tiếng thở dài nén nhẹ cũng không rõ của mình hay của khách. Những chuyến phà trưa thường đìu hiu vắng khách. Có người lâu mới ghé lại quán buột miệng hỏi: "Dạo này anh nhà chị không làm mộc nữa à? Lần trước ghé uống trà còn ngồi xem anh chạm đôi long phụng sum vầy trên chiếc tủ chè".

Nhã nhìn sang xưởng gỗ bỏ không, thấy nhớ một bóng hình quen thuộc. Mỗi lần gió sông thổi, đám mùn cưa còn sót lại bay lên mù mịt. Râm mát chẳng thích, giờ Kha đi theo đội thợ chuyên hàn xì khung kèo, lan can, cửa sắt, lợp mái tôn nắng nôi vất vả. "Thì tôi đi cho khuất mắt em".

Nhã giật mình tỉnh dậy, hốt hoảng nhìn xung quanh. Khách đã rời đi tự lúc nào, phà cũng gần sang đến bờ bên kia. Nãy mệt quá Nhã ngủ quên trên chõng. Mồ hôi chị túa ra, chân tay bủn rủn.

- Mẹ làm sao thế ạ? Nhã không trả lời con, chị lấy tay ôm ngực. Rõ ràng chỉ là một giấc mơ nhưng sao cảm giác sợ hãi và đau đớn vẫn còn lấp đầy trong lồng ngực.

Chiều ấy Kha chạy xe qua, chở theo bao yêu thương cho cô con gái nhỏ.

- Anh mới lĩnh lương nên mua cho con ít quần áo ấm. Thời tiết chuyển mùa nhanh lắm, chẳng mấy mà trở lạnh. Còn cái này là của em. Em thử xem có vừa không, chị chủ shop nói đây là mẫu mới nhất của năm nay đấy.

- Mẹ con em còn khối quần áo. Nói bao nhiêu lần rồi, làm đồng tiền cực nhọc đừng có tiêu hoang phí. Tiền để đó mua ít tôn chống nóng về lợp lại xưởng mộc rồi về đây mà làm. Chứ anh định đi làm thuê bạc mặt cho người ta đến bao giờ? Nhã nói xong vội đứng dậy rời đi. Bống đưa mắt nhìn bố, tay ôm quần áo mới nhảy cẫng lên vui sướng.

"Thế là mẹ đã tha thứ cho bố rồi đấy ạ".

Nhã nói mấy lời đó chẳng phải vì hôm nọ có người níu Nhã lại giữa đường phân bua: "Hôm ấy là tụi em nói trêu. Chị biết mà rượu vào thì lời ra, chứ anh Kha trước giờ đâu có ham mê gái gú". Cũng chẳng phải vì một hôm nào đó chị khách nhìn bức ảnh gia đình bé bằng lòng bàn tay mà Bống dán trên mặt kính tủ hàng, ngờ ngợ bảo: "Nhìn chú này quen lắm. Hình như là đã gặp ở đâu. À phải rồi! Là cái chú say rượu ngủ lăn lóc ở bụi cây ven đường. Gớm sợ quá, chị cứ tưởng là bị làm sao".

Chuyện trên đời chẳng phải lúc nào cũng phân định được thật giả, đúng sai. Nhã chọn buông bỏ những khúc mắc trong lòng bởi chị nhớ đến dáng ngồi đơn độc của mẹ suốt phần đời còn lại khi bố đã không còn. Bởi cơn ác mộng ban trưa đã khiến Nhã giật mình nhận ra đời người thật ngắn ngủi mong manh, hãy yêu thương khi còn có thể…