Hạn chế trồng lúa phẩm cấp thấp

Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã khuyến cáo, diện tích sản xuất giống lúa phẩm cấp thấp chỉ nên dao động ở mức 15% đến 20%. Ngành nông nghiệp các địa phương cũng khuyến cáo nông dân hạn chế sử dụng giống lúa này vì nguy cơ khó tiêu thụ do thị trường xuất khẩu ngày một thu hẹp. Tuy nhiên, thực tế người dân vẫn lựa chọn giống lúa phẩm cấp thấp. Tại tỉnh Ðồng Tháp, có những huyện, diện tích gieo trồng giống IR 50404 chiếm tới 95% tổng diện tích xuống giống. Nguyên nhân do IR 50404 là giống lúa ngắn ngày, cho năng suất cao, ít sâu bệnh và chi phí sản xuất thấp hơn so với lúa chất lượng cao. Theo tính toán, chi phí sản xuất khi xuống giống lúa chất lượng cao thường cao hơn lúa phẩm cấp thấp khoảng 100 nghìn đồng đến 150 nghìn đồng/công (một nghìn mét vuông). Hơn nữa, vụ đông xuân vừa rồi, lúa IR 50404 trúng lớn, giá bán tương đương với các giống lúa dài khác, chỉ thấp hơn từ 500 đến 1.000 đồng/kg. Thậm chí có thời điểm, thương lái còn mặn mà với lúa phẩm cấp thấp hơn lúa chất lượng cao. Trong khi đó, tình trạng lúa thơm bị ứ đọng trong vụ đông xuân khiến người dân càng có xu hướng từ chối xuống giống lúa chất lượng cao.

Việc người dân các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long ồ ạt xuống giống loại lúa phẩm cấp thấp gây ra nhiều lo ngại vì thị trường xuất khẩu gạo hiện đang có những diễn biến bất lợi. Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo xuất khẩu thời gian gần đây liên tiếp giảm. Ðặc biệt, đầu ra của gạo phẩm cấp thấp đang hẹp dần. Mặc dù Việt Nam từng chiếm ưu thế trong phân khúc xuất khẩu gạo phẩm cấp thấp, nhưng hiện nay lại chịu sự cạnh tranh gay gắt của Mi-an-ma và Ấn Ðộ. Chính vì vậy, hạn chế trồng lúa phẩm cấp thấp là cần thiết để tránh tình trạng thừa ế lúa khi đến mùa thu hoạch, làm giảm thu nhập của nông dân và cũng phù hợp với xu hướng, mục tiêu xuất khẩu gạo của nước ta thời gian tới, đó là tăng cường xuất khẩu gạo chất lượng cao, mở rộng sang các thị trường khó tính. Ðể làm được điều này, ngành nông nghiệp không chỉ khuyến cáo chung chung vào đầu vụ như đã và đang làm mà cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Theo đó, cần hình thành một dây chuyền khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Doanh nghiệp phải gắn kết với nông dân, coi nông dân là đối tác quan trọng trong cung ứng nguyên liệu xuất khẩu. Khi lúa chất lượng cao có đầu ra ổn định, giá cao hơn hẳn so với lúa phẩm cấp thấp thì chắc chắn sẽ tác động tới tâm lý người nông dân, khiến họ dễ dàng chuyển đổi giống lúa gieo trồng nhằm tăng thu nhập và đáp ứng nhu cầu của thị trường xuất khẩu gạo thế giới.

TIẾN ANH

Theo