Giữ đất canh tác sau mưa lũ, sạt lở

Sạt lở bờ sông khiến nhiều diện tích đất canh tác bị ảnh hưởng.

Tại các xã miền núi, nhiều diện tích đất sản xuất nằm ven sông, suối, dưới chân đồi nên dễ bị tác động khi mưa lớn kéo dài. Đất bị cuốn trôi, vùi lấp không chỉ gây thiệt hại mùa màng mà còn khiến người dân mất thêm công sức, chi phí cải tạo. Đáng lo ngại, những vị trí chưa được gia cố có thể tiếp tục sạt lở, làm thu hẹp diện tích canh tác qua mỗi mùa mưa lũ.

Tại xã Xuân Dương, sau các đợt mưa lũ, đặc biệt là ảnh hưởng của cơn bão số 11 vào tháng 10-2025, khoảng 9.900m2 ruộng, soi bãi bị sạt lở; khoảng 390m3 đất từ đồi, taluy sạt xuống ruộng. Bờ ruộng bị phá vỡ, đất đá vùi lấp khiến việc khôi phục sản xuất gặp nhiều khó khăn.

Hiện nay, nhiều khu vực trên địa bàn xã có nguy cơ sạt lở, địa phương đang tập trung rà soát những điểm có nguy cơ cao, đề xuất nguồn lực gia cố bờ ruộng, bờ suối và xử lý các điểm sạt lở.

Tại xã Bạch Thông, qua hơn 8 đợt mưa lớn, kéo dài trong năm 2026, khoảng 0,6ha lúa và cây màu bị thiệt hại, mất trắng. Ba xứ đồng xuất hiện sạt lở, tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục mất đất nếu không được xử lý kịp thời. Còn tại xã Côn Minh, diện tích đất sản xuất bị ảnh hưởng do thiên tai khoảng 0,8ha.

Những diện tích ruộng, soi bãi bị sạt lở cần được đánh giá mức độ thiệt hại để có phương án khắc phục phù hợp.

Theo ông Hà Văn Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Côn Minh, những vị trí xung yếu cần được đánh giá về nguyên nhân, phạm vi ảnh hưởng và nguy cơ tiếp tục mất đất để lựa chọn phương án gia cố phù hợp. Đối với các công trình vượt khả năng cân đối ngân sách cấp xã, địa phương sẽ tổng hợp, đề xuất hỗ trợ kinh phí, ưu tiên những vị trí có nguy cơ cao, ảnh hưởng đến nhiều diện tích sản xuất.

Tại xã Bạch Thông, việc khôi phục các công trình thủy lợi được chú trọng nhằm bảo đảm điều kiện sản xuất. Ông Hà Ngọc Việt, Chủ tịch UBND xã, cho biết: Đối với những công trình thủy lợi bị gãy, sập hoàn toàn, địa phương sẽ bố trí kinh phí từ nguồn dự phòng ngân sách xã để sửa chữa, khôi phục. Những hộ có diện tích lúa, cây màu bị mất trắng cũng được vận động chuyển sang trồng ngô, rau màu, khoai lang, lạc và các loại cây ngắn ngày phù hợp.

Tuy nhiên, chuyển đổi cây trồng chỉ khả thi trên những diện tích còn khả năng canh tác. Với các khu vực đang sạt lở, cần có giải pháp bảo vệ đất trước khi tổ chức sản xuất trở lại.

Để hạn chế thiệt hại lâu dài, công tác rà soát cần làm rõ diện tích có thể cải tạo, phục hồi và những khu vực cần đầu tư công trình bảo vệ. Cùng với đó, cần tăng cường theo dõi các điểm sạt lở ven sông, suối, kênh mương, chân taluy để kịp thời phát hiện, xử lý nguy cơ, tránh thiệt hại lan rộng.

Bảo vệ đất nông nghiệp sau mưa lũ không chỉ dừng ở khôi phục diện tích bị thiệt hại mà còn đòi hỏi chủ động phòng ngừa sạt lở. Việc ưu tiên nguồn lực cho các vị trí xung yếu, kết hợp khôi phục công trình thủy lợi và bố trí cây trồng phù hợp sẽ góp phần giữ đất canh tác, ổn định sản xuất, bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân.