“Ăn cơm đứng” thu tiền tỷ

“Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng”, lời đúc kết của cổ nhân đã phần nào nói lên sự vất vả, tất bật của những người nuôi tằm từ ngàn xưa. Theo thời gian, phương thức nuôi tằm truyền thống không có nhiều đổi thay nhưng thu nhập từ nghề phụ này đã có chuyển biến vượt bậc. Một đồng vốn bỏ ra, sau khoảng nửa tháng, người nuôi tằm có thể thu về 10-15, thậm chí 20 đồng. Tại xã Đồng Lương, nhiều hộ dân đã trở thành triệu phú, tỷ phú nhờ nghề nuôi và sản xuất trứng tằm giống lá sắn.

Không ai biết nghề nuôi và sản xuất trứng tằm giống lá sắn xuất hiện ở Đồng Lương từ khi nào. Diện tích lúa nước ít lại cằn cỗi, bạc màu trong khi đất đồi rừng phong phú, bao đời nay cây sắn đã trở nên quen thuộc với người dân. Sắn phủ xanh các triền đồi, khu vườn cho nguồn thực phẩm phong phú để nuôi người và cung cấp một phần cho các hoạt động chăn nuôi. Nguồn lá sắn cũng được tận dụng để nuôi tằm.

Theo thời gian, từ hoạt động nhỏ lẻ mang tính chất tự cung tự cấp, tằm lá sắn đã trở thành nghề chính, mang lại thu nhập cao cho nhiều gia đình. Năm 2018, Làng nghề Nuôi và Sản xuất trứng tằm giống lá sắn Thống Nhất chính thức được thành lập. Đến nay, Làng nghề đã có khoảng 200 hộ nuôi tằm, trong đó có 6 hộ mở cơ sở sản xuất trứng tằm giống cung cấp cho trường khắp cả nước.

Theo ông Trương Văn Chí - Trưởng Làng nghề Nuôi và Sản xuất trứng tằm giống lá sắn Thống Nhất cũng đồng thời là chủ cơ sở sản xuất trứng tằm lá sắn Chí Mai, tằm giống phần lớn được đặt tận các bản làng vùng cao của Sơn La hoặc tuyển chọn kỹ lưỡng từ các hộ nuôi trong xã.

Từ khi tằm nở đến khi ăn rỗi, chín, có thể xuất bán chỉ khoảng 15-19 ngày tùy điều kiện thời tiết.

Ngoài con giống, công chăm sóc và kỹ thuật, yếu tố quan trọng nhất của nghề nuôi tằm lá sắn là nguồn thức ăn. Mỗi kg tằm thương phẩm cần đến 10kg lá sắn tươi. Thế nên mọi khoảng đất trống ở Đồng Lương đều được bà con tận dụng để trồng sắn. Không coi trọng củ như trước đây, hết vụ thứ nhất, bà con đốn cây để lấy chồi tiếp tục nuôi tằm.

Mỗi kg tằm thương phẩm hiện có giá 90.000 đồng. Đồng nghĩa với việc một gia đình đầu tư 100 gam trứng tằm thì sau 15-19 ngày sẽ thu về 15-16 triệu đồng.

Thị trường tiêu thụ mở rộng, tằm nuôi được đến đâu, thương lái về thu mua hết đến đó. Lúc chính vụ, mỗi ngày dân làng Đồng Lương xuất bán đến 3 tấn tằm. Nguồn thu từ tằm lá sắn đã giúp nhiều gia đình có cuộc sống khá giả, sung túc.

Theo các tài liệu khoa học, tằm sắn là loại côn trùng giàu đạm, chất béo và chứa nhiều vitamin (A, B1, B2, PP, C), khoáng chất (nhất là canxi và photpho). Sách Đông y cũng viết: Tằm chín vị mặn, bùi béo, thơm ngậy, tính ấm, được dùng làm thuốc bổ thần kinh, dành cho người ăn ngủ kém, trẻ em chậm lớn, phụ nữ sau khi sinh ít sữa, cơ thể suy nhược...