Việc làng trên vai người trẻ

Anh Đào Văn Tăng chăm sóc đàn vịt 3.000 con trước khi bắt đầu công việc của Trưởng thôn Đa Lộc.

Khi màn sương sớm còn quẩn quanh những lùm tre ven đê sông Lèn, dưới chân đê đã rộn tiếng đàn vịt lục tục xuống nước. Ở khu chăn nuôi chừng 3.000 con vịt ấy, người đàn ông đầu đội mũ tai bèo, tay xách thùng cám, quần xắn cao quá gối chính là Đào Văn Tăng. Người trưởng thôn sinh năm 1993 đang quen dần với một công việc mà nói vui như anh, đã nhận thì phải “quàng vai” gánh lấy việc làng.

Độ chục năm trước, Tăng từng ôm giấc mơ theo nghề báo. Anh học Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình, rồi có thời gian làm việc, cộng tác báo chí tại Hà Nội. Nhưng khi dịch COVID-19 ập đến, công việc gián đoạn, Tăng xách ba lô về quê. Từ chuyến trở về ấy, anh dần gắn đời mình với dải đất ven sông lúc nào không hay. Những ngày làm Bí thư chi đoàn thôn Mỹ Điền (cũ), Tăng cùng lực lượng thanh niên trực chốt, chạy đôn chạy đáo mua rau, gạo, nhu yếu phẩm chuyển đến từng gia đình giữa mùa phong tỏa. Sau đó, anh làm thôn đội trưởng. Tháng 7/2024, anh được tín nhiệm làm Trưởng thôn Mỹ Điền; đến tháng 7/2026 tiếp tục được giao phụ trách thôn Đa Lộc sau sắp xếp. Việc làng cứ thế níu chân Tăng ở lại.

Thôn Đa Lộc mới được hình thành từ thôn Mỹ Điền, thôn Đông Thành và 1/2 thôn Yên Hòa cũ, có 703 hộ, 2.774 nhân khẩu, diện tích 251ha. Tăng nói vui, quy mô ấy chẳng khác một xã miền núi trước đây. Địa bàn rộng, dân cư đông, việc từ trên xuống, việc từ dân lên cứ nối nhau tìm đến người trưởng thôn.

Tăng thuộc tạng người chịu khó, ít nề hà việc khó, việc khổ. Sáng lo xong chuồng vịt, khoảng 7 giờ 30 anh đã có mặt tại nhà văn hóa hoặc lên xã dự họp. Ban ngày đi địa bàn; tối về lại tiếp tục với điện thoại, máy tính và công văn. Điều khiến anh phải tính toán nhiều là kinh phí cho hoạt động chung. Nguồn lực hạn hẹp, Tăng cùng các thành viên ban quản lý thôn phải đến từng doanh nghiệp, hộ kinh doanh vận động; khoản nào chưa huy động kịp lại tạm ứng trước. Có hôm rà sổ thu chi, anh mới giật mình vì tiền gia đình tạm ứng đã lên đến hàng chục triệu đồng.

Nhưng tiền bạc chưa phải điều khiến anh trăn trở nhất. Việc từ nhiều phòng, ban của xã cùng lúc chuyển xuống, trong khi cán bộ thôn phải tiếp nhận và triển khai tất cả. “Tôi không sợ khó, không sợ khổ. Tôi chỉ lo mình chưa thành thạo văn bản, thủ tục; nếu làm sai sẽ ảnh hưởng đến công việc của người dân”, Tăng nói.

Thói quen để mắt đến địa bàn đã đưa Tăng đến một quyết định chỉ trong vài giây vào sáng 5/8. Hôm ấy, sau khi chăm đàn vịt, anh đi xe máy theo tuyến đê ven một nhánh sông Lèn để lên xã dự họp. Qua khu vực gần Phủ Hoa Điền, Tăng nhìn xuống phía dưới, thoáng thấy một phần mái tóc cùng hai bàn tay đang chới với giữa khoảng nước rộng, cách bờ chừng 5 - 7m. Anh dừng xe, để điện thoại, chìa khóa và đồng hồ trên bờ rồi gọi lớn tìm người hỗ trợ. Một người ở phía bên kia sông nghe thấy nhưng chưa thể sang ngay. Lo người gặp nạn sẽ chìm hẳn, Tăng không chờ thêm, lập tức lao xuống nước, bơi ra và đưa người phụ nữ vào bờ.

Người gặp nạn là một người quen cùng thôn, có biểu hiện bất ổn về tâm lý. Đưa chị lên bờ, Tăng ở lại trấn an, gọi lực lượng an ninh, trật tự ở cơ sở đến hỗ trợ và liên hệ với gia đình. Người phụ nữ sau đó được đưa đến cơ sở y tế điều trị. Nhắc lại khoảnh khắc ấy, Tăng không giấu rằng mình cũng sợ: “Tôi gọi lớn để mọi người biết có người gặp nạn và biết mình đang xuống cứu. Nhưng lúc ấy thấy người sắp chìm, tôi không thể đứng đợi thêm”. Rồi anh cười hiền: “Cũng chẳng kịp nghĩ gì nhiều. Thấy người gặp nạn thì mình cứu thôi”.

Cái chất của Tăng nằm ở đó: thấy người gặp nạn thì cứu, thấy việc của dân thì không đứng ngoài.