Từ “chữa” đến “phòng”

Các lực lượng tham gia thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cấp tỉnh năm 2026 tại Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương, xã Đồng Đăng (tháng 9/2026)

Từ nhiệm vụ chữa cháy, CNCH trong những tình huống khẩn cấp, lực lượng PCCC và CNCH ngày càng chú trọng công tác phòng ngừa, triển khai nhiều cách làm thiết thực, phù hợp với đặc thù địa bàn, hướng đến mục tiêu hạn chế thấp nhất nguy cơ và thiệt hại do cháy, nổ gây ra.

Kịp thời ứng cứu

Mỗi khi xảy ra cháy, nổ trên địa bàn, lực lượng PCCC và CNCH, Công an tỉnh luôn nhanh chóng có mặt, triển khai các phương án chữa cháy, cứu nạn, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản. Trong những tình huống khẩn cấp, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý nhanh, chính xác mà còn phải bảo đảm an toàn cho người dân và cán bộ, chiến sĩ tham gia làm nhiệm vụ.

Đại tá Bùi Huy Khánh, Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh cho biết: Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh luôn duy trì nghiêm túc chế độ thường trực, sẵn sàng triển khai lực lượng, phương tiện chữa cháy, CNCH. Từ tiếp nhận tin báo, xác định địa điểm, điều động phương tiện đến tổ chức chữa cháy, cứu người, các khâu được lực lượng thực hiện khẩn trương, phối hợp chặt chẽ, nhằm kiểm soát đám cháy trong thời gian sớm nhất khi có tình huống xảy ra.  

Điểm nhấn của công tác ứng cứu là khả năng xử lý nhanh ngay từ khi tiếp cận hiện trường. Tùy tính chất, quy mô vụ việc, lực lượng làm nhiệm vụ nhanh chóng trinh sát, xác định hướng cháy, khu vực có người mắc kẹt và những nguy cơ có thể phát sinh để tổ chức chữa cháy, cứu nạn phù hợp. Trong quá trình đó, việc lựa chọn phương án tiếp cận, bố trí lực lượng, phương tiện và tổ chức các mũi chữa cháy được tính toán phù hợp với từng tình huống, tránh bị động trước diễn biến của đám cháy.

Theo thống kê, trong 5 năm qua, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh đã điều động 307 lượt phương tiện cùng 1.850 lượt cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; cứu được 11 người, bảo vệ tài sản trị giá hàng trăm tỷ đồng.

Ông Hoàng Văn Hưng, sinh năm 1970, trú tại thôn Thống Nhất 2, xã Chi Lăng kể: Ngày 10/3/2026, ngôi nhà của gia đình tôi bị cháy. Tuy được lực lượng tại chỗ và người dân xung quanh hỗ trợ nhưng do trần gỗ, xốp dễ cháy nên lửa lan nhanh, không thể dập tắt. Nhận được tin báo, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh nhanh chóng có mặt, phối hợp khống chế đám cháy và đưa người nhà tôi ra ngoài an toàn. Tôi cảm ơn các cán bộ, chiến sĩ và lực lượng tại chỗ đã kịp thời giúp gia đình dập tắt đám cháy, bảo vệ tính mạng, tài sản của gia đình và các hộ dân xung quanh.

Không chỉ trực tiếp dập lửa, lực lượng PCCC và CNCH còn chủ động phối hợp với các lực lượng tại cơ sở trong phân luồng, bảo vệ hiện trường, hỗ trợ di chuyển người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm. Sự phối hợp kịp thời giúp kiểm soát tình hình, hạn chế cháy lan, tạo điều kiện để lực lượng chuyên nghiệp tập trung xử lý đám cháy.

Các lực lượng tham gia thực tập phương án chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cấp tỉnh năm 2026 tại Công ty Cổ phần Hữu Nghị Xuân Cương, xã Đồng Đăng (tháng 9/2026)

Qua thực tiễn chữa cháy, CNCH, khả năng cơ động nhanh, xử lý linh hoạt và phối hợp chặt chẽ đã trở thành yếu tố quan trọng giúp lực lượng PCCC và CNCH chủ động ứng phó với các tình huống, hạn chế thấp nhất hậu quả do cháy, nổ gây ra.

Để đáp ứng yêu cầu xử lý các tình huống ngày càng đa dạng, công tác huấn luyện, diễn tập, nâng cao kỹ năng chữa cháy và CNCH cho cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng được Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh chú trọng. Trong 5 năm gần đây, đơn vị đã phối hợp tổ chức 286 lớp huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ cho lực lượng PCCC, CNCH và các lực lượng chức năng khác ở cơ sở, với tổng số gần 50.600 người tham gia; đồng thời tổ chức thực tập hơn 940 phương án chữa cháy, CNCH. 

Trong 5 năm qua, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh đã điều động 307 lượt phương tiện cùng 1.850 lượt cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; cứu được 11 người, bảo vệ tài sản trị giá hàng trăm tỷ đồng.

Các nội dung tập huấn, các tình huống diễn tập, thực hành sát với thực tế, góp phần nâng cao khả năng phối hợp, xử lý nhanh khi có sự cố xảy ra. Đây cũng là cơ sở để lực lượng cảnh sát PCCC và CNCH chủ động hơn trước những tình huống phức tạp, nhất là tại các khu dân cư đông người, cơ sở sản xuất, kinh doanh và những khu vực có nguy cơ cháy, nổ cao.

Phòng cháy từ cơ sở

Với phương châm “làm tốt công tác phòng cháy để giảm công tác chữa cháy”, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh xác định chủ động phòng ngừa là nhiệm vụ xuyên suốt. Không chỉ tập trung vào các cơ sở có nguy cơ cháy cao, công tác PCCC từng bước được triển khai sâu rộng về địa bàn dân cư, gắn với trách nhiệm của chính quyền cơ sở, các cơ quan, đơn vị và mỗi hộ gia đình.

Trước hết, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH đã chủ động tham mưu, phối hợp với các cấp, ngành triển khai, thực hiện nhiều, chương trình, kế hoạch về công tác PCCC và CNCH. Đồng thời, chú trọng công tác tuyên truyền, huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ, trải nghiệm thực hành về PCCC và CNCH cho người dân và các lực lượng tại cơ sở. Trong 5 năm qua, đơn vị đã phối hợp tổ chức 44 chương trình tuyên truyền, trải nghiệm, thực hành chữa cháy, CNCH, thu hút trên 19.600 người tham gia.

Qua đây giúp các lực lượng và người dân nâng cao kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống, chủ động phòng cháy, chữa cháy ngay tại cơ sở.

Cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát Phòng cháy chưa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an tỉnh triển khai chữa cháy khu vực để phương tiện của một hộ dân ở thôn Bằng Khánh, xã Lộc Bình hồi tháng 8/2026

Ông Dương Trọng Hiếu, Giám đốc Công ty Cổ phần Đá Đồng Mỏ, xã Chi Lăng cho biết: Ngày 23/9/2026, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an tỉnh đã phối hợp với công ty tổ chức thực tập phương án chữa cháy, CNCH huy động nhiều lực lượng, phương tiện tham gia tại khu vực khai thác đá của công ty. Qua thực tập, chúng tôi có thêm kinh nghiệm trong xử lý các tình huống sự cố, nâng cao kỹ năng phối hợp, huy động lực lượng tại chỗ và chủ động ứng phó khi có tình huống xảy ra, góp phần bảo đảm an toàn trong quá trình sản xuất.

Trong các giải pháp phòng ngừa cháy, nổ, các mô hình, phong trào đã được lực lượng chức năng quan tâm triển khai. Trong đó, phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy” là một trong những cách làm được triển khai rộng rãi, góp phần hình thành thói quen chủ động phòng cháy tại hộ gia đình. Đến nay, tỷ lệ hộ trang bị bình chữa cháy trên địa bàn tỉnh đạt 82%; duy trì, nhân rộng 250 “Tổ liên gia an toàn PCCC” và 148 “Điểm chữa cháy công cộng”. Những mô hình này không chỉ tạo thêm phương tiện chữa cháy ban đầu mà còn phát huy vai trò của người dân trong phát hiện, báo cháy, hỗ trợ xử lý sự cố ngay khi mới phát sinh.

Cùng với đó, phương châm “4 tại chỗ” tiếp tục được cụ thể hóa bằng việc củng cố lực lượng PCCC ở cơ sở. Đáng chú ý, sau khi HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 16/2026/NQ-HĐND quy định tiêu chí thành lập đội dân phòng và số lượng thành viên đội dân phòng trên địa bàn tỉnh, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã hướng dẫn các địa phương kiện toàn 923 đội dân phòng với 6.166 thành viên; thành lập 655 đội PCCC và CNCH cơ sở với 7.598 thành viên. Đây là lực lượng tại địa bàn, cơ sở, có vai trò quan trọng trong phát hiện, xử lý ban đầu và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp khi có sự cố.

Đến nay, tỷ lệ hộ trang bị bình chữa cháy trên địa bàn tỉnh đạt 82%; duy trì, nhân rộng 250 “Tổ liên gia an toàn PCCC” và 148 “Điểm chữa cháy công cộng”. Những mô hình này không chỉ tạo thêm phương tiện chữa cháy ban đầu mà còn phát huy vai trò của người dân trong phát hiện, báo cháy, hỗ trợ xử lý sự cố ngay khi mới phát sinh.

Phòng ngừa cũng đi liền với kiểm tra, phát hiện và khắc phục những nguy cơ mất an toàn. Trong 5 năm gần đây, lực lượng chức năng đã kiểm tra về PCCC định kỳ và chuyên đề đối với 4.836 lượt cơ sở và 385 địa điểm diễn ra các sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội. Qua kiểm tra đã xử phạt vi phạm hành chính về PCCC 176 trường hợp, với tổng số tiền hơn 1,6 tỷ đồng; đồng thời những tồn tại, thiếu sót được yêu cầu khắc phục, góp phần nâng cao ý thức chấp hành các quy định về PCCC của cơ quan, đơn vị, cơ sở sản xuất, kinh doanh và người dân.

Hiệu quả của các giải pháp phòng ngừa được thể hiện qua tình hình cháy, nổ trên địa bàn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 19 vụ cháy, thiệt hại về tài sản ước khoảng hơn 540 triệu đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ cháy giảm 39 vụ, thiệt hại do cháy giảm gần 300 triệu đồng.

Từ tuyên truyền, xây dựng mô hình, củng cố lực lượng tại chỗ đến kiểm tra, huấn luyện và thực tập phương án, công tác PCCC đang từng bước chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Khi mỗi cơ sở biết tự phòng, mỗi gia đình có kỹ năng xử lý ban đầu và lực lượng tại chỗ được chuẩn bị tốt, “phòng cháy” không còn là nhiệm vụ riêng của lực lượng chuyên nghiệp mà trở thành trách nhiệm chung, ngăn cháy từ cơ sở và giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra. Qua đó, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.