Trăm năm trồng người...

“Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Câu nói của người xưa đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị, nhắc nhở mỗi chúng ta về tầm quan trọng của hiền tài với sự hưng thịnh của một đất nước. Muốn có hiền tài, đất nước hưng thịnh thì giáo dục là quốc sách hàng đầu.

Minh hoạ: BH

Minh hoạ: BH

1. Nghe thông tin về những đề xuất thay đổi tuyển sinh trường THPT chuyên, rồi cả đại học có thể áp dụng trong thời gian tới, vợ chồng người hàng xóm cạnh nhà tôi nóng sốt, đứng ngồi chẳng yên. Hai đứa con đang học THCS và THPT cũng “ngơ ngác” chẳng hiểu. Chúng nó hỏi mẹ sắp tới việc học và ôn thi sẽ thế nào? Chị cũng không biết phải trả lời ra sao, đành phải nói để bố mẹ hỏi thầy, cô giáo xem nên “chuyển hướng” thế nào cho phù hợp.

Thế rồi, ngày cuối tuần sang nhà tôi chơi, nhân có ông giáo già đã nghỉ hưu lâu năm cũng đang ngồi uống nước, sau lời chào, chị hỏi: “Thời ông giáo dạy học không biết có cải cách, thay đổi nhiều không mà bây giờ thay đổi cứ liên tục, mỗi năm một kiểu, phụ huynh và học sinh “chóng mặt” lắm thôi ông giáo ạ”. Ông giáo ngẫm chốc lát rồi mới lên tiếng: “Tôi thấy, đổi mới là cần thiết. Nhưng có lẽ, đổi mới - cải cách giáo dục - hay những thay đổi cũng cần phải có lộ trình, sự chuẩn bị thật cẩn thận".

2. Mới đây, phát biểu của ông Nguyễn Tấn Phát, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hồ Chí Minh nhận được sự quan tâm, đồng tình của dư luận. Ông cho rằng, chính sách, cách thi cử cứ vài tháng, một năm lại thay đổi khiến cả bộ máy phải thích nghi và “rất mệt mỏi”. Người đứng đầu ngành giáo dục TP Hồ Chí Minh kiến nghị các chính sách về giáo dục phổ thông ổn định ít nhất 5 năm. Đồng thời nhấn mạnh “ở góc độ quản lý, tôi cần sự ổn định”.

Thực tế, mỗi lần quy định mới về thi cử, tuyển sinh được ban hành, người chịu tác động đầu tiên và trực tiếp nhất chính là học sinh. Các em phải điều chỉnh kế hoạch học tập, thay đổi cách ôn luyện, thích nghi với những yêu cầu mới, áp lực gia tăng. Với học sinh cuối cấp, mỗi thay đổi còn kéo theo những lo lắng, băn khoăn về việc lựa chọn môn học, phương thức xét tuyển hay cơ hội bước vào ngôi trường mình mong muốn.

Và phía sau các em là phụ huynh cũng thấp thỏm nỗi lo. Bởi có những lựa chọn tưởng chừng đã định hình, nhưng khi chính sách, quy định thay đổi lại phải tính toán từ đầu. Thực tế, phụ huynh học sinh không sai khi cố gắng nỗ lực mọi cách để con được học ở một môi trường - ngôi trường học tập thực sự tốt, vì một tương lai tốt đẹp hơn. Vậy nhưng, những thay đổi bất ngờ - sự thiếu ổn định khiến học sinh, phụ huynh không khỏi lo lắng.

Còn với thầy, cô giáo và các nhà trường, câu chuyện cũng không đơn giản hơn. Mỗi điều chỉnh, thay đổi đều đòi hỏi phải tập huấn, tổ chức thực hiện và thích ứng. Thầy cô vừa phải bảo đảm tiến độ giảng dạy, vừa tìm cách đáp ứng những yêu cầu mới.

Một chính sách giáo dục được ban hành hôm nay có thể ảnh hưởng đến hành trình học tập, lựa chọn nghề nghiệp và cả tương lai của một hay nhiều thế hệ. Vì thế, mỗi sự điều chỉnh rất cần được cân nhắc thấu đáo.

3. Giáo dục muốn phát triển không thể đứng yên trước những biến chuyển nhanh chóng của đời sống. Những quy định cũ có thể không còn phù hợp với thực tiễn cần được thay thế. Nhưng đổi mới giáo dục phải hướng đến mục tiêu lâu dài, có tính toán và đủ thời gian để những chính sách đi vào cuộc sống, để nhà trường, thầy cô, học sinh và cả phụ huynh thích nghi.

Có lẽ, điều mà giáo dục cần lúc này không phải là những thay đổi bất ngờ. Giáo dục cần kiên định với những giá trị cốt lõi, nhất quán trong định hướng và một khoảng thời gian đủ dài - thực sự ổn định để mỗi chính sách phát huy hiệu quả. Bác Hồ đã nói, vì lợi ích trăm năm phải trồng người - sự nghiệp trồng người rất cần được tính toán cẩn trọng.

Khánh Xuân

Nguồn Thanh Hóa: https://vhds.baothanhhoa.vn/tram-nam-trong-nguoi-46188.htm