Tia nắng phía sau triền núi

Cách đó vài bước, Đức ngồi trên chiếc xe lăn đang miệt mài sửa quai của chiếc gùi mây. Cậu quay về phía em trai tán thưởng:

- Gấu đẹp quá!

Tâm ngoảnh đầu về phía anh, cười giòn tan. Bà Mai gùi ngô về từ lúc nào. Bà lặng lẽ nhìn hai người con trai.

Bà Mai chưa đến 50 tuổi nhưng mái tóc đã bạc quá nửa. Ngày còn trẻ, bà thành đôi với ông Khiêm, một người đàn ông trong bản. Hai người có một đứa con trai là Đức. Ông Khiêm xuống miền xuôi làm thuê rồi biền biệt. Người dân trong bản bảo là ông đã có gia đình mới. Bà Mai chẳng hỏi han nhiều, chỉ lặng lẽ làm nương, nuôi Đức lớn lên.

Năm Đức lên 6 tuổi, ông Khiêm bất ngờ trở về, trên tay bế một đứa trẻ. Bà Mai đang giã gạo. Nhìn thấy chồng, bà không hỏi vì sao đến giờ ông mới trở về mà chỉ lặng nhìn đứa bé có khuôn mặt nhợt nhạt với đôi mắt nhắm nghiền.

- Đứa trẻ là con ai vậy?

Ông Khiêm cúi đầu.

- Con anh.

Ông đặt đứa trẻ xuống chiếc võng, giọng nghẹn ngào không còn vẻ cứng rắn của một người đàn ông:

- Mẹ nó “mất” vì sinh khó. Nó bị tật. Anh… không biết phải làm sao.

Bàn tay bà Mai buông khỏi chiếc chày, bước đến gần đứa trẻ rồi lặng nhìn chồng. Đó là lần đầu tiên sau nhiều năm, bà thấy trong mắt người đàn ông ấy có vẻ lúng túng, bất lực. Bà không hỏi thêm. Đứa trẻ bỗng cựa mình. Một bàn tay bé xíu thò ra khỏi chiếc chăn, quờ quạng trong không khí.

Bà Mai cúi xuống. Bàn tay ấy nắm rất chặt lấy ngón tay bà. Đức tò mò ghé lại.

- Em bé hả mẹ?

Bà Mai khẽ gật đầu.

- Bé tên gì?

Bà nhìn đứa trẻ, rồi đưa tay vuốt nhẹ lên vầng trán bé bỏng và nói trong sự dịu dàng.

- Con chưa có tên, nên mẹ sẽ đặt con tên là Tâm. Ở với mẹ nhé!

Bên ngoài, trời bắt đầu mưa. Bà Mai kéo chiếc chăn lên cao hơn cho đứa trẻ. Còn Đức thì chạy quanh nhà, reo vui.

Tâm bị khiếm thị bẩm sinh, gần như không thể nhìn thấy. Chân trái của cậu bị tật, bước đi khó khăn. Đức trở thành đôi mắt và đôi chân của Tâm. Tâm nhớ rất nhanh. Cậu thuộc lòng những nơi anh trai dắt đi, những bậc đá cao thấp. Cậu nhận biết mẹ bằng mùi khói bếp vương trên áo, giọng nói quen thuộc dịu dàng; nhận biết anh Đức qua tiếng dép kéo trên nền đất và tiếng cười rất to. Tâm biết buổi sáng bắt đầu bằng tiếng chim gọi nhau trên những vòm cây, biết mùa lúa chín bởi có hương thơm theo gió tràn về tận hiên nhà.

Có lần, hai anh em đi qua con dốc sau bản. Tâm vấp phải một hòn đá, ngã nhào. Đức vội kéo em dậy.

- Đã bảo đi chậm thôi mà!

Tâm phủi đất trên đầu gối.

- Tại anh đi nhanh quá.

- Anh đi nhanh thì em cứ nắm áo anh.

Tâm nắm lấy vạt áo anh.

- Sau này em lớn, em sẽ đi nhanh hơn anh.

Đức cười.

Những năm tháng ấy trôi qua bình lặng cho đến một đêm mưa. Đức khi ấy ngoài 20 tuổi. Bà Mai bị cảm nặng. Đức mượn xe máy của người quen trong bản xuống huyện mua thuốc. Đường núi sau mưa trơn trượt. Đến một khúc cua, chiếc xe mất lái. Tai nạn khiến Đức bị chấn thương, liệt hai chân.

Ngày Đức trở về, chiếc xe lăn theo cậu vào căn nhà nhỏ. Những ngày đầu, Đức gần như không nói. Cậu từng chạy khắp những con dốc của bản, gùi ngô giúp mẹ, cõng Tâm qua những đoạn đường lầy... Bây giờ, chỉ việc ra khỏi nhà cũng cần người giúp.

Cuộc sống sau đó dần khác đi. Đức học cách tự chuyển mình từ giường sang xe lăn, mày mò sửa những vật dụng trong nhà. Người trong bản mang đến những chiếc gùi hỏng, cái ghế lung lay, khung cửa lệch bản lề. Đức sửa chữa được hết. Tâm thì học móc len từ một bà cụ trong bản.

Ban đầu, những ngón tay của Tâm vụng về. Cậu kiên nhẫn làm lại hết lần này đến lần khác đến khi hình dáng con gấu, con thỏ… đạt sự vừa ý. Những con vật bằng len của Tâm dần trở thành món quà được nhiều người yêu thích. Người trong bản mang xuống chợ huyện bán giúp cậu. Mỗi lần nghe ai đó nói rằng họ thích những con vật ấy, cậu lại cười rất lâu. Từ vài món đồ nhỏ, Tâm bắt đầu có những đồng tiền đầu tiên do chính mình làm ra.

Cuối mùa mưa năm ấy, một đoàn người từ huyện lên bản tìm những sản phẩm thủ công để đưa xuống thành phố trong một chương trình hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Một cô gái trẻ ngồi xuống bên Tâm, nâng niu con gấu len trên tay.

- Em làm con này à?

Tâm gật đầu.

- Dạ.

- Em có nhìn thấy nó không?

- Không ạ.

Cô gái hơi ngập ngừng.

- Vậy làm sao em biết nó đẹp?

Tâm sờ lên cái bụng tròn của con gấu, giọng bẽn lẽn.

- Em không biết nó đẹp hay không nhưng biết nó mềm.

Cô gái cũng cười, rồi hỏi tiếp:

- Em có buồn vì không nhìn thấy màu sắc không?

Tâm im lặng một lúc.

- Có chứ ạ.

Cậu cúi xuống, tiếp tục lần sợi len và nói:

- Nhưng không nhìn thấy màu này thì em vẫn có thể biết màu khác, ví như màu của nắng.

Cậu đưa bàn tay ra ngoài hiên rồi nói với cô gái.

- Mẹ bảo chiều nào nắng cũng đẹp.

Sau lần ấy, những con vật bằng len của Tâm cũng chu du xuống thành phố, được nhiều người biết đến. Những lời nhắn động viên Tâm cũng được gửi về nhiều hơn. Đức đọc cho Tâm nghe từng lời một. Tâm thường im lặng nghe hết rồi đưa tay vuốt con gấu đang đặt trên đầu gối.

Một buổi chiều, sau khi Đức đọc xong một mảnh giấy, Tâm hỏi:

- Anh có bao giờ tiếc đôi chân của mình không?

Đức nhìn ra triền núi. Một lúc lâu, anh mới trả lời:

- Có, nhưng anh không còn ghét nó nữa.

- Vì sao ạ?

Đức cúi xuống chỉnh lại sợi dây ở bánh xe.

- Vì anh nhận ra mình vẫn còn nhiều việc để làm.

Tâm cười.

- Còn gì nữa không anh?

Đức nghĩ một lúc, rồi nở nụ cười hiền hậu.

- Anh còn chờ em đi nhanh hơn anh.

Tâm bật cười.

- Em vẫn đang cố đây.

Mặt trời đã khuất sau dãy Trường Sơn nhưng trên triền núi những tia nắng cuối ngày vẫn còn vương lại. Tâm không nhìn thấy nhưng khi bước ra hiên, cậu khẽ nói:

- Hôm nay nắng ấm thật, anh nhỉ?

Đức nhìn về phía núi rồi đặt tay lên vai em.

- Ừ, nắng ấm và rất đẹp!

Cạnh đó, trong đôi mắt của bà Mai cũng đầy ánh nắng, trong veo.