Lặng thầm vun đắp ước mơ

Đào tạo nghệ thuật là hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự nỗ lực của cả thầy và trò. Nếu năng khiếu là điểm khởi đầu thì các thầy giáo, cô giáo chính là người định hướng, truyền cảm hứng và thắp lửa đam mê. Bằng tâm huyết, trí tuệ, những người thầy đào tạo nghệ thuật không chỉ truyền dạy kiến thức, kỹ năng mà còn bồi đắp tình yêu nghệ thuật, chắp cánh cho những tài năng tương lai.

Nối dài thanh âm dân tộc

Là người con của quê hương Đình Bảng giàu truyền thống văn hóa, từ nhỏ, thầy giáo Nguyễn Duy Khánh, giáo viên bộ môn Nhạc cụ truyền thống, Trường Cao đẳng Bắc Ninh đã dành tình yêu đặc biệt cho âm nhạc dân tộc. Nhớ lại cơ duyên đến với cây sáo trúc, thầy Khánh kể: “Tuổi thơ tôi gắn với những mùa lễ hội đền Đô trong âm thanh rộn ràng của phường bát âm qua tiếng sáo, tiếng nhị, tiếng đàn bầu. Mỗi lần theo đoàn rước kiệu, tôi thường đến gần phường bát âm, say sưa ngắm nhìn các cụ biểu diễn. Có lần, thấy một cụ già thổi cây sáo làm bằng ống nhựa, tôi tò mò về bắt chước, tìm ống đục lỗ làm sáo rồi tập thổi. Từ sự tò mò tuổi thơ, tình yêu với cây sáo cứ thế dần lớn lên và đưa tôi đến với con đường âm nhạc chuyên nghiệp”.

 Thầy giáo Nguyễn Duy Khánh trong giờ lên lớp.

Thầy giáo Nguyễn Duy Khánh trong giờ lên lớp.

Sau khi tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội, thầy Khánh về công tác tại Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Bắc Ninh (nay là Trường Cao đẳng Bắc Ninh). Hơn 20 năm công tác, từng đảm nhiệm cương vị Trưởng Phòng Đào tạo nhưng thầy vẫn đều đặn đứng lớp, tận tình uốn nắn học trò từ cách cầm sáo, đặt môi, mở ngón đến kỹ thuật điều tiết làn hơi để mỗi giai điệu không chỉ chuẩn xác mà còn giàu cảm xúc. Thầy Khánh cho biết: Với bộ môn sáo trúc, việc làm chủ nhạc cụ đòi hỏi quá trình khổ luyện bền bỉ. Người học không những tạo ra âm thanh đúng cao độ, trường độ mà còn phải biết gửi cảm xúc vào từng giai điệu để tiếng sáo có độ ngân, độ luyến láy và sức truyền cảm riêng.

Là học trò từng theo học sáo trúc với thầy Khánh suốt 7 năm, hiện là sinh viên năm thứ Nhất, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, em Nguyễn Đức Hiệp chia sẻ: “Trong mỗi giờ học, thầy luôn kiên nhẫn uốn nắn từng động tác, lắng nghe từng tiếng sáo và chỉ ra những điểm chưa hoàn thiện để chúng em điều chỉnh. Thầy thường nhắc nhở, để tiếng sáo thực sự có hồn, người chơi không chỉ cần năng khiếu mà còn phải rèn luyện khả năng cảm thụ, sự nhạy bén với âm nhạc và kiên trì tích lũy trải nghiệm”.

Theo thầy Khánh, đào tạo sáo trúc chuyên nghiệp hiện nay gặp không ít khó khăn do số lượng học sinh lựa chọn theo học nhạc cụ dân tộc không nhiều, có khóa chỉ tuyển sinh được 1 em, khóa nào có 3-5 em đăng ký đã là điều đáng mừng. Trong khi đó, chương trình đào tạo kéo dài ba năm, đòi hỏi người học phải dành nhiều thời gian luyện tập, vượt qua những giai đoạn khó khăn, đôi khi nảy sinh tâm lý chán nản, muốn bỏ cuộc. Chính vì thế, người thầy không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải biết khích lệ, động viên, khơi gợi niềm say mê để học trò có niềm tin, đủ bản lĩnh theo đuổi đam mê.

Ngoài giảng dạy tại trường, thầy Khánh hướng dẫn các bạn khiếm thị thuộc mái ấm Thiên Hòa (Nhà thờ lớn Bắc Ninh) chơi các nhạc cụ truyền thống của dân tộc. Từ bục giảng đến những lớp học cộng đồng, thầy trao truyền tình yêu nhạc cụ dân tộc với mong ước ngày càng có thêm nhiều tâm hồn biết yêu, trân trọng và tiếp nối thanh âm di sản dân tộc.

Nuôi dưỡng tình yêu hội họa

Nếu thầy Khánh bền bỉ truyền dạy nhạc cụ dân tộc thì ở lĩnh vực hội họa, những người thầy cầm cọ lại khơi nguồn sáng tạo, bồi đắp tư duy thẩm mỹ cho học trò qua từng nét vẽ. Thầy giáo, họa sĩ Nguyễn Bá Sơn, giáo viên bộ môn Mỹ thuật, Trường Cao đẳng Bắc Ninh cũng có hơn hai thập niên gắn bó với bục giảng, bền bỉ vun đắp tình yêu hội họa cho nhiều thế hệ học trò.

 Thầy giáo, họa sĩ Nguyễn Bá Sơn hướng dẫn học sinh ký họa.

Thầy giáo, họa sĩ Nguyễn Bá Sơn hướng dẫn học sinh ký họa.

Tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam năm 2002, hoàn thành chương trình đào tạo Thạc sĩ năm 2014, thầy Sơn vừa tham gia giảng dạy, vừa duy trì hoạt động sáng tác và tích cực góp mặt tại các triển lãm mỹ thuật từ địa phương, khu vực đến toàn quốc. Theo thầy Sơn, sáng tác và giảng dạy luôn có sự bổ trợ lẫn nhau. Những trải nghiệm từ thực tiễn nghệ thuật giúp bài giảng thêm sinh động, trong khi quá trình tiếp xúc với học trò lại đem đến những góc nhìn mới về hội họa và sự sáng tạo.

Trên bục giảng, thầy Sơn không chỉ truyền dạy kiến thức, kỹ năng hội họa mà còn chú trọng rèn luyện khả năng quan sát, tư duy thẩm mỹ, khuyến khích mỗi học trò phát huy cá tính và tìm tòi ngôn ngữ sáng tạo riêng. Bên cạnh những giờ học lý thuyết và thực hành tại trường, thầy thường tổ chức cho học viên đi thực tế, ký họa tại các vùng miền, di tích lịch sử, đình, chùa và làng nghề truyền thống vùng Kinh Bắc.

Đứng trước một mái đình cổ, một nếp nhà truyền thống hay hình ảnh người thợ đang miệt mài bên sản phẩm thủ công, học trò có cơ hội quan sát trực tiếp hình khối, ánh sáng, đường nét và sắc độ. Các chuyến đi thực tế là dịp để học trò tiếp xúc với đời sống, hiểu hơn về cảnh sắc, con người và chiều sâu văn hóa quê hương. Từ những ký họa ban đầu, các em từng bước hình thành khả năng lựa chọn đề tài, tìm kiếm ngôn ngữ biểu đạt và thể hiện suy nghĩ riêng qua tác phẩm.

Với tình yêu nghề, niềm đam mê nghệ thuật và tinh thần trách nhiệm, những người thầy lặng thầm phía sau mỗi nét vẽ, nốt nhạc, từng ngày bồi đắp tình yêu cái đẹp, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, góp sức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và vun đắp cho khu vườn nghệ thuật Bắc Ninh ngày càng xanh tươi, giàu sức sống.

Hơn 20 năm miệt mài, kiên trì thắp lửa tình yêu hội họa, điều khiến thầy Sơn tâm đắc là nhiều học trò sau khi tốt nghiệp tiếp tục theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp, trong đó có những người từng bước tạo được dấu ấn riêng ở lĩnh vực điêu khắc, gốm nghệ thuật. Chia sẻ về nghề, thầy giáo, họa sĩ Nguyễn Bá Sơn tâm niệm: “Tôi chỉ mong học trò trưởng thành, có năng lực và niềm tin để theo đuổi đam mê”.

Song hành với công việc giảng dạy, thầy Sơn vẫn miệt mài sáng tác, tìm tòi chất liệu từ đời sống và không ngừng làm mới tư duy nghệ thuật. Thầy quan niệm, người dạy mỹ thuật trước hết phải duy trì được sự nhạy cảm trước cái đẹp, có trải nghiệm sáng tác và tinh thần học hỏi, từ đó mới có thể truyền cảm hứng, khuyến khích học trò mạnh dạn thử nghiệm và vượt qua những giới hạn của chính mình.

Mỗi người thầy có một cách riêng để chắp cánh cho những ước mơ nghệ thuật. Bằng tình yêu nghề, niềm đam mê nghệ thuật và tinh thần trách nhiệm, họ lặng thầm phía sau mỗi nét vẽ, nốt nhạc, từng ngày bồi đắp tình yêu cái đẹp, khơi dậy tiềm năng sáng tạo, góp sức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và vun đắp cho khu vườn nghệ thuật Bắc Ninh ngày càng xanh tươi, giàu sức sống.

Thanh Lâm

Nguồn Bắc Ninh: https://baobacninhtv.vn/lang-tham-vun-dap-uoc-mo-postid458779.bbg