Những năm gần đây, nhiều lớp truyền dạy đánh cồng chiêng, nhạc cụ dân tộc cho thế hệ trẻ được cấp ủy Đảng, chính quyền trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk tích cực triển khai để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đặc sắc. Ở vùng đất nắng gió này, có một người nghệ nhân già vẫn lặng lẽ sống trọn đam mê với những thanh âm truyền thống.
Cây khèn từ lâu, đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống sinh hoạt và là biểu tượng cho văn hóa của người Mông nơi rẻo cao Tây Bắc. Khèn vừa là nhạc cụ xua tan mệt mỏi sau giờ lao động, là tri kỷ sẻ chia buồn vui, vừa là phương thức kết nối tâm linh độc đáo, khắc họa đậm nét bản sắc văn hóa của vùng cao đại ngàn.
Giữa nhịp sống hiện đại với đủ đầy những thanh âm náo nhiệt, tiếng khèn bè của người Thái vẫn vang vọng khắp núi rừng xứ Thanh như một dòng suối mát lành, bền bỉ chảy qua bao thế hệ. Không chỉ là nhạc cụ, khèn bè là linh hồn, là 'bậc thầy' trong kho tàng văn hóa dân gian Thái. Để tiếng khèn không bị mai một, những nghệ nhân vẫn đang ngày đêm miệt mài truyền dạy, biến những ống nứa vô tri thành khúc tình ca bất hủ, khẳng định sức sống mãnh liệt của bản sắc dân tộc trong dòng chảy thời gian.
Ai lên vùng đất vải thiều vào mùa xuân có thể cảm nhận rõ bản sắc văn hóa qua những hội hát dân ca tiếng dân tộc thiểu số. Tiếng hát nối tiếp hết độ Giêng, Hai và trải rộng từ xã Tân Sơn, Sơn Hải, Biên Sơn, Lục Ngạn đến Biển Động, Nam Dương, phường Chũ. Hát trong hội chưa đủ, đồng bào rủ nhau về hát ở các chợ phiên, bên sườn đồi, nhà văn hóa… mang đến không khí mùa xuân tràn ngập khắp các bản làng.
Hát Then - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại không chỉ là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của đồng bào Tày, Nùng, mà còn là linh hồn, là ký ức văn hóa, là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, gắn kết con người với cội nguồn. Đặc biệt mỗi độ Xuân về, những giai điệu Then vang lên bên tiếng tính tẩu réo rắt, khi tha thiết mời gọi, lúc thủ thỉ tâm tình như vẽ nên bức tranh âm nhạc vừa huyền bí, vừa đậm hồn cốt miền Non nước biên cương.
Nhiều giá trị văn hóa truyền thống đang được tìm cách đưa lên môi trường trực tuyến, nhằm mở rộng không gian tiếp cận cho công chúng. Đối với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ của người Việt (di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh), việc số hóa tư liệu và xây dựng các dự án truyền thông trên nền tảng số đang trở thành hướng đi mới để kết nối di sản với thế hệ trẻ.
Trong đời sống của đồng bào Mường, các điệu múa truyền thống không chỉ là nghệ thuật biểu diễn mà còn là cách lưu giữ ký ức cộng đồng. Qua bao thế hệ, những bước múa mộc mạc nhưng giàu sức biểu đạt vẫn 'sống' mãnh liệt, góp phần khẳng định bản sắc riêng văn hóa Mường tại vùng đất Liên Sơn.
Giữa nhịp sống đô thị hối hả của Hà Nội, tại võ đường Thăng Long Võ Đạo (179 Hồng Mai, Hà Nội) vẫn có một người thầy ngày ngày miệt mài truyền dạy tinh hoa võ học dân tộc.
Cùng với sự truyền dạy kinh nghiệm của những người đi trước, Đại úy Nguyễn Hữu Dũng - cán bộ Tổ Phòng chống tội phạm - Công an phường Cầu Giấy (Hà Nội) chủ động tự trau dồi, tìm hiểu kiến thức pháp luật liên quan, nhờ đó ngày một trưởng thành, vững vàng nghiệp vụ và góp phần đắc lực trong điều tra, triệt phá các vụ án kinh tế lớn gây chấn động dư luận.
Trên mảnh đất Xuân Du đang chuyển mình mạnh mẽ, bản sắc văn hóa của đồng bào Thái vẫn âm thầm hiện diện trong đời sống cộng đồng. Hành trình gìn giữ và khơi dậy những giá trị truyền thống ấy đã, đang được triển khai bằng nhiều cách làm thiết thực, để văn hóa không chỉ được nhắc nhớ mà thực sự 'sống' trong nếp sinh hoạt hằng ngày.
Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi những giai điệu sôi động của âm nhạc đương đại chiếm ưu thế, tại Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn có một người phụ nữ lặng lẽ nhưng bền bỉ gìn giữ và lan tỏa giá trị của âm nhạc truyền thống. Đó là cô giáo Trần Huyền Trang. Với cô, tiếng đàn không chỉ là âm thanh, mà là mạch nguồn văn hóa cần được gìn giữ và trao truyền qua các thế hệ.
Nghề thủ công truyền thống dệt thổ cẩm của người M'nông và S'tiêng ở xã Bù Gia Mập được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2022 và năm 2024, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, cho đến nay, các hoạt động nhằm giữ gìn, bảo tồn di sản này vẫn gặp khá nhiều khó khăn.
Nghề dệt thổ cẩm từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, Mường ở xã Phù Yên, tỉnh Sơn La.
Giữa nhịp sống hối hả nơi vùng đất Mường Lò, nghệ nhân dân gian Hoàng Thị Văn vẫn lặng lẽ làm người 'giữ lửa' cho những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Không chỉ dày công sưu tầm, ghi chép các điệu xòe cổ, bà còn dành nhiều tâm huyết mở các lớp truyền dạy miễn phí, gieo mầm tình yêu di sản trong thế hệ trẻ nhằm gìn giữ và lan tỏa mạch nguồn văn hóa dân tộc qua năm tháng.
Lễ hội Tam giáp Xuân Biểu - Ngọc Hà - Hữu Tiệp được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh vào danh mục quốc gia Di sản văn hóa phi vật thể.
Trong đời sống văn hóa đương đại, nghệ thuật truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức. Trước bối cảnh đó, Gia Lai vẫn có nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân vững vàng trên sân khấu, kiên trì sáng tạo.
Chiều 6.3, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp cho ý kiến đối với dự thảo Đề án quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026 – 2030.
Từ sự truyền dạy tận tâm của các nghệ nhân dân gian, tuổi trẻ xã Yên Thành đã tích cực học tập, gìn giữ và quảng bá bản sắc văn hóa của các dân tộc Tày, Dao, Cao Lan. Đồng thời, các bạn trẻ còn sáng tạo, đưa những giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế và xây dựng quê hương ngày càng khởi sắc.
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định phát triển văn hóa, con người là 'nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn cho phát triển nhanh và bền vững đất nước'.
Sinh ra và lớn lên ở vùng đất Mường Khoòng (nay thuộc xã Bá Thước) – một trong những Mường lớn, giàu truyền thống lịch sử, văn hóa của người Thái xưa của miền Tây Thanh Hóa, Nghệ nhân Ưu tú Hà Nam Ninh gần như dành trọn cuộc đời mình cho việc bảo tồn, nghiên cứu và truyền dạy chữ Thái cổ, một di sản văn hóa đặc sắc đang đứng trước nguy cơ mai một theo thời gian.
Không chỉ chăm lo gia đình, phụ nữ xứ Lạng còn là những người 'giữ lửa' cho các làn điệu dân ca truyền thống. Từ câu then trầm bổng, tiếng đàn tính ngân nga đến những điệu sli, lượn... mượt mà vang vọng núi rừng, họ âm thầm trao truyền và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc trên địa bàn tỉnh.
Sáng sớm ở thôn Cốc Coọc, xã Pà Vầy Sủ, khi những giọt sương vẫn còn vương trên cánh hoa đào giữa mùa Xuân, tiếng đàn Lìn Xìn khe khẽ ngân lên từ căn nhà của nghệ nhân Váng Vần Séng. Âm thanh ấy không ồn ào nhưng đủ để lay động lòng người, như tiếng suối róc rách ngân vang giữa núi rừng. Giữa nhịp sống hiện đại đang len lỏi về từng bản nhỏ, người nghệ nhân ngoài 70 tuổi vẫn bền bỉ giữ gìn, trao truyền thanh âm truyền thống của đồng bào Nùng, di sản được hun đúc qua bao thế hệ.
Trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, văn nghệ luôn được xác định là nền tảng tinh thần, vừa mang tính kế thừa, vừa có vai trò dẫn dắt, điều chỉnh các giá trị xã hội. Bám sát chủ trương, định hướng của Trung ương và của tỉnh, công tác văn hóa, văn nghệ tiếp tục được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở với nhiều mô hình phù hợp thực tiễn, từng bước đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống tinh thần của nhân dân.
Trong không khí rộn ràng của mùa Xuân Bính Ngọ 2026, khi giai điệu Đờn ca tài tử vang lên khắp các xóm ấp vùng hạ, vùng thượng của tỉnh Tây Ninh, ta lại càng trân quý hơn những nghệ nhân đã dành cả cuộc đời để gắn bó với di sản văn hóa dân tộc. Đó là tiếng đờn kìm điêu luyện của NNƯT Nguyễn Tấn Khoa và giọng ca ngọt ngào của NNƯT Kim Thanh.
Ở tuổi 37, chị Đinh Thị Hiến ở phường Nghĩa Lộ đã có hơn 20 năm thực hành diễn xướng dân ca Thái và trở thành Nghệ nhân Dân gian khi mới 35 tuổi. Mong muốn góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, chị Hiến đã mở lớp truyền dạy miễn phí để mọi người cùng nhau giữ gìn những làn điệu dân ca Thái.
Gia Lai chuẩn bị phục dựng lễ hội, mở lớp truyền dạy và tổ chức Liên hoan cồng chiêng quốc tế năm 2026 nhằm giữ gìn, lan tỏa giá trị di sản.
Xã Phú Thiện được xem là địa phương 'hiếm có' của tỉnh Gia Lai khi quy tụ đến 4 nghệ nhân ưu tú là người dân tộc thiểu số. Và đặc biệt, cả 4 cùng giàu tâm huyết giữ gìn các loại hình di sản văn hóa phi vật thể.
Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ bị mai một, vẫn có những gia đình đang âm thầm gìn giữ, bồi đắp và trao truyền những giá trị tinh hoa của dân tộc. Những gia đình, dòng họ đó đã và đang là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn, đưa văn hóa cội nguồn thẩm thấu qua từng lời ru, nếp nghĩ, để ngọn lửa truyền thống luôn rực cháy và trường tồn cùng thời gian.
Có một nghề khá lạ ở xã biên giới Ia O mà chúng tôi hiếm thấy trong nhiều năm đi qua những vùng đất tại Gia Lai, đó là 'đan áo' cho cồng chiêng.
Theo thông tin, Liên hoan cồng chiêng quốc tế tại tỉnh Gia Lai sẽ diễn ra vào quý IV/2026. Đây là dịp để lan tỏa giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng nói riêng và quảng bá những hình ảnh đặc sắc của Tây Nguyên đến đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế.
Giữa vùng lòng chảo Mường Lò rộng lớn của tỉnh Lào Cai (gồm các xã, phường của thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái trước đây), điệu Xòe Thái – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại – đang được các thế hệ người Thái gìn giữ, phát huy như một tài sản vô giá.
Từ sân trường Trường Tiểu học Bế Văn Đàn, những vòng xòe Thái được nối dài như cách giáo dục nhẹ nhàng, giúp học sinh gìn giữ di sản và nuôi dưỡng bản sắc văn hóa dân tộc.
Những người gắn bó với lĩnh vực nghệ thuật truyền thống ở Hải Phòng bày tỏ, đây sẽ là thời cơ vàng để tinh hoa văn hóa dân tộc có chỗ đứng và bứt phá trong thời gian tới.
Gia Lai triển khai nhiều hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản không gian văn hóa cồng chiêng
Ngày 24-2, UBND tỉnh Gia Lai ban hành Kế hoạch số 78/KH-UBND triển khai Đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản không gian văn hóa cồng chiêng tỉnh năm 2026.
Hơn ba thập niên gắn bó với hát then, đàn tính, Nghệ nhân ưu tú Mã Văn Trực đã miệt mài thực hành, truyền dạy và bền bỉ chế tác nhạc cụ, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa Tày, Nùng. Từ bản Hon, xã Phúc Lộc, tiếng đàn của anh vẫn ngân lên, nối mạch nguồn truyền thống với nhịp sống hôm nay.
Liên hoan cồng chiêng quốc tế không chỉ là dịp tôn vinh giá trị di sản Không gian văn hóa cồng chiêng, mà còn là hoạt động đối ngoại, góp phần giới thiệu quảng bá văn hóa Tây Nguyên ra thế giới.
Thực hiện Dự án 6 'Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch' thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2030; giai đoạn I: từ năm 2021-2025, 5 năm qua, công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số tỉnh Vĩnh Long đạt được nhiều kết quả ấn tượng, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân và thúc đẩy phát triển du lịch.
Năm 2025 để lại trong tôi nhiều cảm xúc đặc biệt. Dấu ấn lớn nhất có lẽ là khi tôi được trao giải nghệ sĩ xuất sắc với vai Linh Từ Quốc Mẫu trong vở chèo 'Thiên mệnh' của Nhà hát Chèo Bắc Ninh tại Liên hoan Chèo toàn quốc năm 2025 tổ chức tại Bắc Ninh.
Hàng chục năm sưu tầm, nghiên cứu và truyền dạy chữ Nôm Dao, ông Phùng Quang Du (thôn Hạ Sơn, xã Ngọc Lặc, Thanh Hóa) được ví như 'bảo tàng sống' văn hóa Dao. Với ông, giữ chữ viết là giữ hồn cốt dân tộc giữa dòng chảy hiện đại.
Giữa bạt ngàn núi non trùng điệp của miền biên viễn Cao Bằng, có một điệu múa thiêng liêng đã tồn tại qua bao thế hệ, đó là điệu múa Kỳ lằn (múa sư tử) của người Tày, Nùng. Điệu múa mang trong mình cả một bề dày lịch sử và linh hồn của cộng đồng, nếu không có những 'báu vật nhân văn sống' e rằng sẽ dần chìm vào quên lãng giữa dòng chảy thời gian. Nghệ nhân Hoàng Văn Tuyên, xóm Bản Chu, xã Phục Hòa với tài hoa, tâm huyết cháy bỏng và một đời gắn bó, ông đã lặng lẽ 'neo giữ' điệu múa Kỳ lằn, giữ cho mạch nguồn văn hóa cổ xưa không ngừng chảy, như một minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của bản sắc dân tộc nơi vùng đất biên viễn.
Làng Ba Rờ Gốc, xã Sa Thầy, tỉnh Quảng Ngãi nằm nép mình dưới chân dãy núi Chư Mom Ray hùng vĩ. Trải qua nhiều biến chuyển của thời gian, nhưng nơi đây vẫn gìn giữ được những nét văn hóa đặc trưng riêng có cộng đồng người Gia Rai.
Xuất thân từ ngành kỹ thuật, NSND Dương Minh Đức không chỉ thành danh trên sân khấu thính phòng mà còn là giảng viên tâm huyết tại môi trường quân đội dù đã ở tuổi U80.
Ngay trong những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, cộng đồng người Dao đỏ tại xã Bát Xát đã tổ chức các lớp truyền dạy văn hóa dân gian cho thế hệ trẻ. Đây là nỗ lực thiết thực nhằm bảo tồn chữ Nôm Dao và nghi lễ truyền thống, góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc và tạo nguồn lực phát triển du lịch bền vững tại địa phương.
Xuân về trên bản làng người Tày, hoa đào nở sớm quanh những nếp nhà sàn, không khí Tết theo đó rộn ràng hơn. Những ngày đầu xuân, chúng tôi gặp Nghệ nhân dân gian Hà Sỹ Hoàn trong căn nhà nhỏ ở xã Chợ Đồn, khi ông vẫn tập luyện những điệu múa quen thuộc gắn bó với đời sống bản làng từ nhiều năm qua.
Giữa nhịp sống hiện đại, chữ Nôm Dao – di sản gắn với tín ngưỡng, phong tục và lịch sử tộc người – đang dần thưa vắng người đọc, người viết. Ông Phùng Quang Du đã nỗ lực mở lớp, truyền dạy, níu giữ từng con chữ cổ trước nguy cơ thất truyền.