Lãng phí đất đai rất nhiều!

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga đã chia sẻ thực tế đáng buồn này tại Phiên họp thứ Chín vừa qua khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo kết quả bước đầu của đoàn giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016 - 2021. Và theo nhận định của bà Nga thì “lãng phí đất đai rất nhiều” và khi giám sát thì nên tập trung vào lĩnh vực này.

Đất bị bỏ hoang hóa không còn là câu chuyện của riêng Hà Nội, đây cũng là thực trạng đã xảy ra ở nhiều địa phương khi việc quản lý và sử dụng đất đai chưa thực sự hiệu quả. Điều này gây nên sự lãng phí nguồn lực đất đai rất lớn thời gian qua.

Qua báo cáo của Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường cho thấy, việc quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nhiều tồn tại, bất cập, hạn chế. Đó là, quản lý, khai thác, sử dụng đất đai kém hiệu quả, nhưng chưa được khắc phục. Số lượng, diện tích đất đai chưa sử dụng, để lãng phí, hoang hóa hoặc sử dụng sai mục đích còn diễn ra ở hầu hết các địa phương. Việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai của cả nước từ khi ban hành Luật Đất đai năm 2013 đến nay vẫn còn lớn. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong giai đoạn 2016 - 2021 vẫn còn 650.624.498m2 đất sử dụng sai mục đích, bỏ hoang hóa, có vi phạm pháp luật; diện tích đất sử dụng sai mục đích, bỏ hoang hóa đã xử lý thu hồi là 1.601.026.501m2. Tuy nhiên, số tiền xử phạt vi phạm thu được lại rất nhỏ, cả giai đoạn chỉ có 242.082 triệu đồng. Những con số này cho thấy, có sự lãng phí không nhỏ từ việc quản lý, sử dụng đất đai chưa hiệu quả.

“Tấc đất tấc vàng”, nhưng tiếc rằng vẫn có hàng triệu héc ta đất lại bị bỏ hoang, sử dụng sai mục đích. Đó là sự lãng phí nguồn lực rất lớn, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội. Và đây chỉ là một trong những biểu hiện của sự lãng phí xảy ra trong thời gian qua.

Trên diễn đàn Quốc hội nhiều đại biểu Quốc hội đã lên tiếng về vấn đề này. ĐBQH Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho biết, nhân dân xót xa lắm khi thấy dự án, mảnh đất rất rộng bỏ hoang hóa 10 năm. Chúng ta chống lãng phí không phải là đợi để bắt, xét xử rồi cho vào tù, vì khi xảy ra rồi thì việc xử lý không còn nhiều hiệu quả. Chống là để chủ động không gây lãng phí, muốn vậy phải đẩy mạnh giáo dục, truyền thông. Phải coi tiết kiệm là lẽ sống, là đạo đức để sống, thực hành và quản lý xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, quốc gia nào cũng chú ý đến thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, nhất là những nước có nguồn lực còn hạn chế. Việt Nam vẫn là nước đang phát triển, thu nhập đầu người còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, đời sống của một bộ phận nhân dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn. Nếu thực hành tiết kiệm được đồng nào thì sẽ mang lại ích lợi cho quốc gia từng ấy. “Trong điều kiện khó khăn mà chúng ta không tiết kiệm được thì sẽ có lỗi với nhân dân” - Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tại kỳ họp cuối năm nay, Quốc hội sẽ giám sát tối cao về việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016 - 2021. Đây là nội dung được Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng và người dân quan tâm, mong muốn và đặt nhiều kỳ vọng, bởi “vấn đề này có ý nghĩa hết sức quan trọng, sát sườn”. Muốn vậy, việc để xảy ra thất thoát, lãng phí của từng lĩnh vực, bộ ngành, địa phương trong đó có thất thoát trong sử dụng đất đai cần phải được làm rõ. Cơ quan, đơn vị, địa phương nào thực hiện chính sách thực hành tiết kiệm, chống lãng phí tốt cần phải được nhân rộng. Nơi nào làm chưa tốt phải rõ được địa chỉ và phải minh chứng bởi những “số liệu biết nói” về sự lãng phí, từ đó chỉ rõ trách nhiệm đối với từng chủ thể.

Chỉ khi chúng ta nêu rõ trách nhiệm và xử lý trách nhiệm thì mới tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ. Tránh tình trạng, dự án, đất đai bỏ hoang hóa cả chục năm trời mà không ai bị xử lý.