Gỡ điểm nghẽn nhân lực ở cơ sở

Tăng cường cán bộ tỉnh về xã để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới

Thiếu vị trí cần thiết

Lâm Đồng sau hợp nhất có quy mô địa bàn lớn, cấp xã được phân cấp, phân quyền thêm nhiều nhiệm vụ, khiến khối lượng công việc ở cơ sở tăng đáng kể. Toàn tỉnh hiện có 5.302 cán bộ, công chức cấp xã; ngoài ra các xã, phường còn hợp đồng 178 trường hợp để đáp ứng yêu cầu nhân sự. Trong số này, 1.675 cán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý và 3.627 công chức chuyên môn, nghiệp vụ đã được bố trí. Riêng lĩnh vực kế toán, quản lý tài chính - ngân sách có 365 công chức. Những con số ấy cho thấy bộ máy cơ sở đã được hình thành tương đối đầy đủ. Nhưng khi đi sâu vào từng vị trí việc làm, một thực tế khác xuất hiện.

Văn phòng HĐND và UBND còn thiếu chuyên viên về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và lĩnh vực đối ngoại, hội nhập quốc tế. Phòng Kinh tế thiếu nhân lực ở các lĩnh vực giao thông, công thương, nông - lâm - ngư nghiệp, kinh tế tập thể, môi trường, tài nguyên nước. Phòng Văn hóa và Xã hội thiếu nhân lực về phát thanh - truyền hình, báo chí, thông tin cơ sở, chính quyền số, kinh tế số, xã hội số; khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; cùng với đó là vị trí kế toán, phụ trách kế toán.

Tại một số địa phương, tổng số công chức không thiếu nhưng lại thiếu người có chuyên môn phù hợp. Ngược lại, có vị trí bố trí tương đối nhiều nhưng chuyên môn, kinh nghiệm chưa thật sự đáp ứng yêu cầu. Một công chức có thể phải kiêm nhiệm nhiều vị trí, nhiều nhiệm vụ; khi công việc phát sinh đồng thời, nhất là hồ sơ đất đai, hộ tịch, lao động, áp lực xử lý càng rõ. Đây chính là “điểm nghẽn” cần được nhìn thẳng: bài toán nhân lực của chính quyền cơ sở không thể giải bằng phép cộng, trừ đơn thuần về số lượng.

Điều chuyển để đúng người, đúng việc

Thực tế vận hành cũng cho thấy yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã đang thay đổi nhanh. Sau gần một năm, đa số địa phương đã ổn định tổ chức, nhưng một số nơi vẫn bộc lộ hạn chế trong lãnh đạo, điều hành ở những lĩnh vực có tính quyết định đến phát triển như kinh tế, giải ngân đầu tư công, quản lý đất đai, xây dựng, thu hút đầu tư và xử lý nhiệm vụ phát sinh. Điều này đặt ra yêu cầu không chỉ “bố trí đủ chức danh”, mà phải đánh giá sự phù hợp giữa chuyên môn, kinh nghiệm, năng lực thực tiễn của cán bộ với đặc điểm địa bàn.

Biên chế công chức năm 2026 được Bộ Chính trị và Ban Tổ chức Trung ương giao cho tỉnh là 11.775, thấp hơn số cán bộ, công chức có mặt tại thời điểm 17/7/2026 là 252 người. Vì vậy, việc tiếp nhận hoặc thi tuyển công chức để bổ sung nhân sự cho các phòng chuyên môn cấp xã hiện chưa có cơ sở thực hiện. Trong điều kiện đó, “kho nhân lực” hiện có phải được sử dụng hiệu quả hơn. Người phù hợp lĩnh vực nào cần được bố trí đúng lĩnh vực đó; nơi nào thiếu nhân lực chuyên môn phải được ưu tiên điều tiết; cán bộ có kinh nghiệm thực tiễn cần được phát huy ở những địa bàn, vị trí phù hợp.

Tại hội nghị Tập huấn, trao đổi kinh nghiệm giữa Thường trực HĐND tỉnh và hơn 3.000 đại biểu HĐND cấp xã, phường, đặc khu ngày 20/7/2026, đồng chí Lưu Văn Trung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh: “Ở cơ sở, yêu cầu đối với cán bộ hôm nay không dừng ở việc “làm đúng quy trình”, mà phải đủ năng lực để giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn”.

Hiện 124 xã, phường, đặc khu được tổ chức thống nhất với 3 phòng chuyên môn và Trung tâm Phục vụ hành chính công. Tuy nhiên, quy mô dân số, diện tích, điều kiện kinh tế - xã hội và khối lượng nhiệm vụ giữa các địa phương rất khác nhau. Vì vậy, tổ chức bộ máy cần tiếp tục được rà soát để vừa hạn chế xáo trộn, vừa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Từ nay đến cuối năm 2026, Lâm Đồng xác định tập trung xử lý các vị trí thiếu nhân lực có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của cơ quan và giải quyết thủ tục hành chính; tiếp tục kiện toàn cán bộ chủ chốt, điều tiết nhân lực và đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng. Sau khi Trung ương ban hành khung tổ chức và có định hướng chính thức về biên chế, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện phương án phân bổ, bố trí, cơ cấu đội ngũ giữa cấp tỉnh và cấp xã theo hướng ổn định, lâu dài.