Giữ lửa nghề giữa những áp lực mới
ĐNCT - Đổi mới chương trình, ứng dụng công nghệ, sự thay đổi của học sinh và kỳ vọng từ phụ huynh khiến công việc của giáo viên ngày càng nhiều áp lực.

Cô Hồ Quỳnh Như, giáo viên Trường THPT Phan Thành Tài (giữa) và học sinh trong hoạt động sinh hoạt chuyên đề. Ảnh: XUÂN DŨNG
Giữ lửa nghề trong bối cảnh mới đòi hỏi sự đồng hành từ nhà trường, những chính sách thiết thực và môi trường làm việc đủ tin cậy để người thầy yên tâm cống hiến.
Những áp lực từ bục giảng
Đổi mới giáo dục đang làm thay đổi cách dạy và học trong mỗi nhà trường. Nếu trước đây, giáo viên chủ yếu truyền đạt kiến thức, giáo dục đạo đức, nhân cách thì nay còn phải tìm tòi phương pháp phù hợp, tổ chức và dẫn dắt để học sinh chủ động khám phá, tiếp thu tri thức.
Những yêu cầu mới mở ra cơ hội đổi mới nhưng cũng khiến công việc của người thầy thêm nhiều áp lực.
Với giáo viên tiểu học, áp lực không chỉ đến từ yêu cầu hoàn thành chương trình hay bảo đảm chất lượng giáo dục. Cô Trần Thị Yến Nhi, giáo viên Trường Tiểu học An Phước cho hay, một trong những áp lực thường gặp là kỳ vọng ngày càng cao của phụ huynh đối với con em mình. Mỗi gia đình đều mong muốn con được quan tâm, chăm sóc và đạt kết quả học tập tốt.
Tuy nhiên, mỗi học sinh có năng lực, tính cách và hoàn cảnh khác nhau nên không phải kỳ vọng nào cũng phù hợp với khả năng của các em. Điều này đòi hỏi giáo viên phải kiên nhẫn, linh hoạt, dành thời gian tìm hiểu từng học sinh để có phương pháp giáo dục phù hợp, giúp các em phát triển đúng khả năng thay vì chạy theo thành tích.
“Để đáp ứng yêu cầu đó, tôi chủ động xây dựng kế hoạch giảng dạy, sắp xếp công việc theo thứ tự ưu tiên. Điều giúp tôi giữ được tình yêu nghề chính là sự tiến bộ từng ngày của học sinh. Đôi lúc, những câu trả lời ngây ngô của các em cũng khiến tôi bật cười trong mỗi tiết dạy. Sự đồng hành, tin tưởng của cha mẹ học sinh cũng là động lực để tôi tiếp tục tận tâm với công việc”, cô Nhi bày tỏ.
Ở bậc THPT, áp lực nghề giáo có những đặc thù riêng khi học sinh bước vào giai đoạn có nhiều thay đổi về tâm sinh lý và nhận thức. Cô Hồ Quỳnh Như, giáo viên Ngữ văn Trường THPT Phan Thành Tài, cho rằng ở độ tuổi 15-18, các em phát triển mạnh về thể chất, tâm lý, đồng thời rất nhanh nhạy với công nghệ.
Tuy nhiên, học sinh cũng dễ bị tác động bởi thông tin và xu hướng (trend) trên không gian mạng. Vì vậy, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức môn học mà còn phải quan tâm đến tâm tư, tình cảm, cách ứng xử, kỹ năng sống và định hướng tương lai của các em.
Cùng với đó, giáo viên phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ như đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo dục lý tưởng và hướng nghiệp.
Giáo viên vừa phải bảo đảm yêu cầu về kiến thức, vừa tạo môi trường để học sinh được tôn trọng, phát triển năng lực và phát huy cá tính. Việc dung hòa các yêu cầu này, đáp ứng kỳ vọng của phụ huynh mà không gây thêm áp lực cho học sinh là điều không dễ dàng.
“Giáo dục hôm nay không chỉ cần những người thầy giỏi chuyên môn mà còn cần sự tinh tế để “đọc được những điều chưa nói” của học trò. Thách thức lớn nhất là làm sao để người thầy vừa thích ứng với yêu cầu mới, vừa giữ được cái tâm và những giá trị cốt lõi của nghề. Bởi sau tất cả đổi thay về chương trình, phương pháp hay công nghệ, đích đến của giáo dục vẫn là sự trưởng thành của con người”, cô Như nhìn nhận.

Sự đồng hành từ nhà trường, đặc biệt là vai trò của người quản lý, có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp thầy cô yên tâm công tác. Ảnh: XUÂN DŨNG
Để người thầy không đơn độc
Bên cạnh năng lực và nỗ lực của mỗi giáo viên, sự đồng hành từ nhà trường, đặc biệt là vai trò của người quản lý, có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp thầy cô yên tâm công tác. Theo thầy Đặng Công Vĩnh, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Quyền, người quản lý cần phân công công việc phù hợp, tạo điều kiện để giáo viên tập trung cho chuyên môn và kịp thời hỗ trợ khi thầy cô gặp những tình huống vượt quá khả năng tự giải quyết.
Tại Trường THPT Ngô Quyền, việc phân công giảng dạy căn cứ vào năng lực, sở trường và kinh nghiệm của từng giáo viên. Khối lượng nhiệm vụ cũng được cân đối để tránh dồn việc cho một số cá nhân. Các tổ chuyên môn được khuyến khích trao đổi, hỗ trợ nhau trong công việc thay vì chỉ thực hiện kiểm tra, đánh giá theo thủ tục.
“Với những tình huống sư phạm phát sinh, Ban Giám hiệu phối hợp các bộ phận liên quan và Ban đại diện cha mẹ học sinh để tìm hiểu, xử lý trên tinh thần khách quan, tôn trọng. Bảo vệ quyền lợi chính đáng của học sinh phải đi cùng việc bảo vệ uy tín, danh dự và sự tôn nghiêm của người thầy. Một tập thể sư phạm đoàn kết, nơi giáo viên được lắng nghe và ghi nhận, cũng là cách nuôi dưỡng sự gắn bó với nghề”, thầy Vĩnh nhấn mạnh.
Tình yêu nghề không thể có được bằng mệnh lệnh, cũng không thể chỉ khích lệ bằng khẩu hiệu. Nó được nuôi dưỡng mỗi ngày, khi người thầy cảm thấy mình được tin cậy, được bảo vệ và được lớn lên cùng nghề”.
TS. Lê Thị Liên, giảng viên Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng)
Từ góc nhìn chuyên gia, TS. Lê Thị Liên, giảng viên Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), cho rằng áp lực của giáo viên hiện nay không chỉ đến từ khối lượng công việc mà còn bởi trách nhiệm nghề nghiệp ngày càng mở rộng.
Vì vậy, giảm áp lực cho nhà giáo không thể chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân mà cần những thay đổi từ công tác quản lý và chính sách. Trước hết, cần tinh giản hồ sơ, sổ sách và các nhiệm vụ hành chính để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho chuyên môn.
Cùng với đó, mỗi nhà trường cần có cơ chế hỗ trợ thiết thực như tư vấn tâm lý học đường, quy định rõ việc phối hợp với phụ huynh và quy trình xử lý các tình huống phát sinh. Công tác bồi dưỡng cũng cần sát với yêu cầu thực tế, chú trọng năng lực số, kỹ năng sử dụng AI có trách nhiệm và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho giáo viên.
Luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã tạo cơ sở quan trọng để nâng cao vị thế, bảo vệ và phát triển đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, các định hướng này cần được cụ thể hóa trong thực tiễn, tạo môi trường làm việc nơi giáo viên được tôn trọng, chia sẻ và có điều kiện phát triển nghề nghiệp.
Nguồn Đà Nẵng: https://baodanang.vn/giu-lua-nghe-giua-nhung-ap-luc-moi-3359177.html

