Tiếp đà để bứt phá

(HNM) - Năm 2019, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đã đạt được kết quả đầy ấn tượng với 264 tỷ USD, tăng khoảng 8% so với năm 2018, đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền kinh tế. Kết quả trên đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới tăng trưởng chậm với các yếu tố rủi ro, thách thức gia tăng; thương mại toàn cầu cũng giảm tốc, xuất khẩu của các nước trong khu vực đều giảm so với cùng kỳ năm trước... đã cho thấy những nỗ lực lớn của nhà quản lý cũng như cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Trong những yếu tố tạo nên con số xuất khẩu ấn tượng phải kể đến là các thủ tục, điều kiện trong đầu tư kinh doanh liên quan đến lĩnh vực xuất - nhập khẩu đã được cắt giảm rất nhiều. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, giải quyết thủ tục hành chính trên nền tảng trực tuyến, liên thông giữa các ngành và kết nối một cửa quốc gia đã góp phần giảm đáng kể chi phí cũng như thời gian cho doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất - nhập khẩu...

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì xung đột chính trị, bạo lực trên toàn cầu tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; cạnh tranh thương mại giữa các nền kinh tế lớn vẫn sẽ tạo ra thách thức không nhỏ đến thị trường thế giới cũng như hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Mặt khác, ở trong nước, các tác động của biến đổi khí hậu, như nước biển dâng, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, thời tiết cực đoan... đang hiện hữu tiếp tục tác động mạnh hơn tới nền kinh tế nói chung, sản xuất nông nghiệp nói riêng, trong đó có nhiều mặt hàng xuất khẩu.

Trong bối cảnh đó, năm 2020, Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu 300 tỷ USD. Đây là “đích” cao hơn năm trước, mà để hoàn thành mục tiêu này, các cấp, ngành và doanh nghiệp phải nỗ lực hơn nữa.

Về phía các cơ quan quản lý, đó là tiếp tục quyết liệt cải cách hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển, tạo thêm nhiều sản phẩm hàng hóa có lợi thế cạnh tranh để xuất khẩu. Trong đó, Nghị quyết số 01/NQ-CP về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2020; Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2020, là những định hướng phải bám sát.

Cùng với đó, là việc theo dõi chặt chẽ tình hình biến động kinh tế - địa chính trị thế giới để có những phản ứng ngắn hạn phù hợp; tìm kiếm khả năng mở rộng các thị trường cho hàng xuất khẩu, đặc biệt là nông, thủy sản… Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp của Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực, nâng cao năng lực sản xuất, xuất khẩu và cạnh tranh...

Từ năm nay, các hiệp định thương mại thế hệ mới như Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA)… được coi là “tấm vé” thông hành để các doanh nghiệp Việt Nam tiến sâu hơn vào các thị trường lớn. Vì vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu cũng phải nâng sức cạnh tranh bằng việc đầu tư vào khoa học công nghệ, quản trị, chất lượng nguồn nhân lực để tận dụng cơ hội, tiến sâu vào những thị trường này.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần thay đổi trong tư duy xuất khẩu, tập trung chuyển dịch cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo hướng nâng cao tỷ trọng sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Trong đó, có việc chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thị trường xuất khẩu của Việt Nam ngày càng rộng mở, sản phẩm đã đáp ứng được các tiêu chuẩn khắt khe ở nhiều thị trường trên thế giới. Đây là tiền đề quan trọng để các nhà quản lý, doanh nghiệp tiếp tục nỗ lực, tạo đà bứt phá, đưa kim ngạch xuất khẩu cán mốc 300 tỷ USD năm 2020 này.