Rùa 2 đầu hiếm gặp được phát hiện ở Cape Cod

Con rùa nặng chỉ 5,2 gram được đưa đến Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã Cape vào ngày 17/9. Trước đó, các nhân viên của Khu bảo tồn Động vật Hoang dã Vịnh Wellfleet thuộc tổ chức Mass Audubon phát hiện nó tại một khu vực làm tổ được bảo vệ ở thị trấn Wellfleet.

Con rùa 2 đầu thuộc loài rùa mai kim cương. (Ảnh: NEWC)

Con vật mắc một dị tật phát triển được gọi là tật hai đầu, trong đó một phôi thai không phân chia hoàn toàn trong quá trình hình thành cặp song sinh cùng trứng. Kết quả là 2 cá thể dính liền với nhau, cùng chia sẻ một cơ thể nhưng phát triển thành 2 đầu riêng biệt.

Zak Mertz, Giám đốc điều hành Trung tâm Động vật hoang dã New England, đơn vị quản lý Trung tâm Động vật hoang dã Cape, cho biết con rùa mai kim cương (Malaclemys terrapin) này là một trường hợp hiếm gặp của tật hai đầu ở rùa.

Vì sao rùa có thể phát triển 2 đầu?

Các nhà khoa học cho rằng sự xuất hiện của tật 2 đầu có liên quan đến cả yếu tố di truyền và biểu sinh học, tức những cơ chế mà qua đó gen tương tác với môi trường và ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Mertz cho biết tuổi thọ tương đối dài của rùa, xu hướng quay trở lại cùng một địa điểm để làm tổ và nguồn gen hạn chế do tình trạng bảo tồn của loài có thể là những yếu tố liên quan.

Ngoài ra, môi trường trong quá trình phát triển phôi cũng có thể đóng vai trò nhất định. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm khi ấp trứng, đặc điểm vật lý của nơi làm tổ hoặc thậm chí những tác nhân mà rùa bố mẹ tiếp xúc trong môi trường đều có khả năng ảnh hưởng đến quá trình phát triển. Thế nhưng, nguyên nhân chính xác dẫn đến trường hợp đặc biệt này vẫn chưa được xác định.

Đây không phải con rùa 2 đầu đầu tiên

Rùa hai đầu là hiện tượng rất hiếm, nhưng không phải chưa từng được ghi nhận. Theo Trung tâm Bảo tồn Động vật Hoang dã Cape, đây là con rùa 2 đầu thứ ba được phát hiện trong khu vực chỉ trong vòng 5 năm qua. Sự xuất hiện của những cá thể đặc biệt này mang lại cơ hội để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu quá trình phát triển cũng như khả năng sinh tồn của chúng.

Những động vật 2 đầu cũng từng được phát hiện ở nhiều nơi khác. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu từng ghi nhận cá thể cá heo hai đầu ngoài khơi Hà Lan và một cá thể khác được tìm thấy trên bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ.

Một nghiên cứu công bố năm 2021 về những phôi và rùa biển con có 2 đầu hoặc bị nhân đôi một phần cho thấy chúng thường xuất hiện những bất thường đáng kể ở hộp sọ, khuôn mặt và cột sống, đồng thời có kích thước nhỏ hơn rùa con phát triển bình thường.

Những đặc điểm bất thường này có thể khiến rùa gặp khó khăn trong việc phối hợp vận động, kiếm ăn và thực hiện các chức năng thiết yếu khác. Vì vậy, việc theo dõi những trường hợp dị tật như vậy cũng có thể giúp các nhà khoa học tìm hiểu thêm về sức khỏe của quần thể rùa cũng như những thay đổi trong môi trường sống.

Rùa mai kim cương sinh sống chủ yếu tại các vùng đầm lầy nước lợ dọc bờ biển Đại Tây Dương và Vịnh Mexico của Mỹ. Nước lợ có độ mặn cao hơn nước ngọt nhưng thấp hơn nước biển, thường hình thành tại những khu vực nước ngọt từ sông hoặc hồ hòa vào môi trường nước mặn của biển.

Tại Massachusetts, rùa mai kim cương được xếp vào nhóm bị đe dọa theo Đạo luật về các loài nguy cấp của bang. Tình trạng bảo tồn của loài này ở cấp liên bang hiện cũng đang được xem xét.

Điều đó khiến sự xuất hiện của những cá thể đặc biệt như con rùa 2 đầu càng thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu và các trung tâm bảo tồn.

Mertz cho biết đây là một trường hợp đặc biệt đáng để nghiên cứu thêm. Trung tâm Động vật hoang dã New England hy vọng việc chăm sóc con rùa 2 đầu này sẽ giúp các chuyên gia có thêm dữ liệu về những dị tật hiếm gặp, qua đó phục vụ các nghiên cứu trong tương lai.